Кіріспе

Апокрифтік ізгі хабар, сонымен қатар Пилаттың істері деп те аталады.

Никодимнің ізгі хабары, Пилаттың іс-әрекеттері (Acta Pilati; Πράξεις Πιλάτου (Praxeis Pilatou)) – бұл Иоаннның ізгі хабарында Исаның серігі ретінде айтылған Никодим жазған ежелгі еврей еңбегінен шыққан деген пікірдегі апокрифтік ізгі хабар. "Никодимнің ізгі хабары" атауы орта ғасырларда пайда болған. Авторы, болжам бойынша, христиан дініне өткен грек-яһудисі немесе, Тишендорф пен Моридің қорытындысы бойынша, яһуди және гностикалық сенімдермен сіңген христиан болған.

Тарих және шынайылығы

Кітаптың ең көне бөлімдері грек тілінде алғаш рет пайда болады. Мәтін әртүрлі стильдегі бірнеше бөлімдерден тұрады және олардың әртүрлі авторлар жазғандай көрінеді. Кейбір нұсқаларындағы кіріспе мәтін Иерусалимдегі преториумда табылған куәгерлердің баяндамаларының грек тіліне аудармасы екенін мәлімдейді. Басым пікір бойынша, христиандық Пилаттың істері бұрынғы, христиандыққа қарсы және пұтқа табынушылық Пилаттың істері деп аталатын еңбекке қарсы жауап ретінде құрастырылып, жарияланған. Христиандық Пилаттың істерінің артындағы жұмыс өте ертеде пайда болғанын көрсетуге болады, бұл Юстин болуы керек деп есептеген белгісіз жазбаларға сілтеме жасайды. Шіркеу тарихшысы Кесариялық Евсевий (жазғанда) осы Евангелиемен таныс емес, бірақ Юстин мен Тертуллиан еске алған "Пилаттың хаттары" сияқты ұқсас мәтіндерді білгеніне қарамастан, Пилаттың ісінің пұтқа табынушылық нұсқасы да бар еді. Эпифаний "Акта Пилати" деп атады, бірақ қазіргі грек тіліндегі мәтіндер кейінірек өңделгенін көрсетеді.

Мазмұны

Никедимге жазылған Ізгі хабардың негізгі бөлігі екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімде Исаның сотталуы (i-xi тараулар) және қайта тірілуінің сипаттамасы (xi-xvi тараулар) келтіріледі. Сотқа қатысты баяндама Лұқа 23-тарауына негізделген. Бірінші бөлімдегі грек және латын куәліктерінен өзге, сириялық, армян және копт тілдеріндегі үш тағы бір көне нұсқасы бар. Кейбір латын қолжазбаларында Пилаттың Клаудиге жазған хаты қосымша ретінде кездеседі. Бұл Понтий Пилаттың Клаудиге жасаған ресми баяндамасы болып саналады, онда айқышқа тартылу және Исаның қайта тірілуі туралы мәліметтер бар. Бұл мәтін Петір мен Пауылдың істері кітабында да табылады. Латын қолжазбаларының бір топтамасына "Тиберийдің денсаулығын жақсарту" ("Cura Sanitatis Tiberii") эпизоды кіреді, бұл әулие Вероника туралы аңыздың ең ерте нұсқасы. Никедимге жазылған Ізгі хабарда канондық мәтіндерде есімдері аталмаған Жаңа өсиеттегі бірнеше маңызды тұлғалардың есімдері айтылады; мысалы, Исаны айқышқа қадаған сарбаз Лонгин деп, ал Исамен бірге айқышқа қадалған екі қылмыскер Дисмас және Гестас деп аталады.