Кіріспе
Солтүстік Кореядағы Рянган провинциясының қалалық ауданы. Хесан – Солтүстік Кореяның Рянган провинциясының солтүстік бөлігінде орналасқан қала. Бұл өзен арқылы жүргізілетін көліктің және тауар айналымының маңызды торабы. Сонымен қатар, ол Рянган провинциясының әкімшілік орталығы болып табылады. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы 192 680 адамды құрайды.
Hyesan is a city in the northern part of Ryanggang province of North Korea. It is a hub of river transportation as well as a product distribution centre. It is also the administrative centre of Ryanggang Province. As of 2008, the population of the city is 192,680.
Аумағы
1940 жылдары бұл қаланың құрамына жақын орналасқан Пэкту таулары да кірген. Бірақ, бірнеше өзгерістен кейін қаланың аумағы кішірейіп, қазіргі таңда тек Ялу өзеніне дейінгі аймақты қамтиды. Оңтүстік Кореямен бірігу мәселесіне байланысты, бұл қала Солтүстік Корея емес, 1940 жылдардағы шекаралар бойынша Оңтүстік Кореяның талабында. Сондықтан, Оңтүстік Кореяның пікірінше, Хисан қаласы әлі де жақын орналасқан Пэкту тауларын қамтиды. Оңтүстік Корея мен Қытай Халық Республикасы арасында Бейкду тауларына қатысты дау бар. Таудың оңтүстік бөлігі Солтүстік Кореяның, ал солтүстік бөлігі ҚХР-дың басқаруында. Дегенмен, Оңтүстік Корея солтүстік бөлігіне де құқығын таластайды. Бұл ресми түрде жарияланбаған, бірақ Оңтүстік Корея басып шығарған карталарда де-факто көрсетілген. Ал Қытай Республикасы таудың барлық бөлігіне құқығы бар деп санайды.
География
Қала Пэкту тауларында, Қытай Халық Республикасымен (Джилин провинциясы) шекарасында орналасқан, одан Ялу (Амрок) өзені арқылы бөлінген. Чанбай – өзен арғы бетіндегі ең жақын қытай қаласы.
Климат
Хисанның биіктігі ылғалды континенталды климатына (Кёппен климаттық жіктелімі Dwb) ықпал етеді. Бұл Кореяның ең суық аймағында орналасқан, және 1915 жылы мұндағы ең төмен температура тіркелген.
Экономика
Хисан қаласында ағаш өңдеу заводтары, қағаз фабрикалары және тоқыма фабрикалары бар. 1990 жылдардың ортасында күшейген Солтүстік Кореяның экономикалық дағдарысынан бері қала экономикалық тұрақтап, кейбір зауыттары жабылды. Қытай тарапынан түсірілген суреттер мен хабарламалар "Аспанға тірелген қала" сияқты көрініс көрсетеді: көшелерде қозғалыс дерлік жоқ, ал түнгі уақытта қала қараңғы болып, электр қуаты жоқ. Қала тұрғындары үйлерінде су болмағандықтан киімдерін өзенде жуады деген қауесет бар. 1960 жылдары алғаш зерттелген Хисан кеніші жыл сайын 10 000 тонна мыс концентратын өндіреді. Бұл аймақта Солтүстік Кореяның барлық мысының 80 пайызы орналасқан, және ел алдағы қырық жыл бойы мыс өндіруді жалғастыра алады деп есептеген. 1990 жылы жапон отарлау кезеңінде зерттелген және толығымен тозығы жеткен Капсан Тонгжум кеніші жабылғаннан кейін, Хисан кеніші елдің мыс өндірісінің өмірлік маңызына ие болды. Сол кезде елдегі электр қуатының жетіспеуінен сорғы құрылғысы істен шығып, шахта суға толып кетті. Шахта жұмысшылары суды қаға алмаса да, шахтаға сағатына 480 м³ жылдамдықпен су ағызып, тоқтатуға тырысты. 1996 жылы Солтүстік Кореяның "Қиын жолы" кезінде кенішке электр қуаты берілмеді, нәтижесінде 1997 жылдың қаңтарында шахталар суға батты. Хисан кеніші, сондай-ақ елдегі басқа да кен орындары суға батып, барлық өндірістік құралдар жоғалды. 1998 жылдан бастап Ким Чен Ир кенішті құрғатуға 8,2 миллион АҚШ доллары бөлді, және Қытай тарапынан жеткізілген электр қуаты мен жабдықтардың көмегімен кеніш қайта жаңғыртылды.
Көлік
Хисан Солтүстік Кореяның басқа қалаларымен автомобиль жолдары арқылы және Корея мемлекеттік темір жолының Пэктусан Чонньён және Пукунаэрюк тармақтары арқылы байланысқан. Хисанда троллейбус жүйесі бар деген мәлімдеме бар, бірақ оның іс жүзінде бар-жоғы белгісіз.
Білім
Хисан қаласындағы мектептерге Хисан орта мектебі мен Хисан қыздар мектебі кіреді. Жоғары білім беру орындарына Хисан медицина университеті, Хисан ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы университеті, Ким Чжон Сук атындағы педагогикалық колледж, Хисан жеңіл өнеркәсіп колледжі және Хисан индустрия университеті жатады. Хисанның маңындағы аймақта Кваэгун павильоны, Наэгок ыстық сулы қайнар көзі және Пэкту тауы сияқты әртүрлі танымал орындар бар.