Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Оңтүстік жердегі мүйізқұс (Bucorvus leadbeateri; бұрын Bucorvus cafer деп аталған) – Африкада ғана кездесетін және мүйізқұстар отрядындағы ең ірі түрдің бірі. Оны Африканың оңтүстік аймақтарында, Кениядан Оңтүстік Африкаға дейін таба аласыз. Бұл аймақтарда олар орманды және саваннаны мекендейді. Букорвус туысының екінші түрі – Абиссиниялық жер мүйізқұсы, B. abyssinicus. Оңтүстік жердегі мүйізқұстар ет жейтін және көбінесе жерде аң аулайды. Олардың тағамы жәндіктерден бастап кішкентай омыртқалыларға дейін жетеді. Бұл құстар ұзақ өмір сүретін түр, өмір сүру ұзақтығы 50–60 жыл, ал тұтқындықта 70 жылға дейін болады. Олардың жынысын мойнының түсінен анықтауға болады: атасының мойны таза қызыл, ал анасының мойны терең күлгін көк. Дегенмен, олардың саны азайып барады, себебі қуғын-сүргін, мекендеу ортасын жою, мәдени сенімдер және басқа да факторларға байланысты. 2018 жылдан бері IUCN оларды «Қауіпті жағдайда» деп тіркеді, ал Оңтүстік Африка, Лесото, Намибия және Эсватиниде – «Қорқынышты жағдайда» деп саналады.
The southern ground hornbill (Bucorvus leadbeateri; formerly known as Bucorvus cafer) is one of two species of ground hornbill, both of which are found solely within Africa, and is the largest species in the hornbill order worldwide. It can be found in the southern regions of Africa, ranging from Kenya to South Africa. Within these regions, they inhabit both woodlands and savannas. The other species of the genus Bucorvus is the Abyssinian ground hornbill, B. abyssinicus. Southern ground hornbills are carnivorous and hunt mostly on the ground. Their food ranges from insects to small vertebrates. These birds are a long lived species, having lifespans in the range of 50–60 years, and up to 70 in captivity. Their sex can be identified by the colour of their throats: the male's is pure red and the female's is a deep violet blue. However, their numbers have been declining, due in part to persecution, habitat destruction, cultural beliefs, and other factors. They are listed globally as ‘Vulnerable’ by the IUCN as of 2018, and as ‘Endangered’ in South Africa, Lesotho, Namibia and Eswatini.
Сипаттама
Бұл ірі құс, ұзындығы дейін жетеді. Әйелдердің салмағы , ал ірі еркектердің салмағы . Сегіз әйелдің орташа салмағы болса, сегіз еркектің салмағы ; осылайша, олар Азия мүйізді бұзауларының кез келген түрінен орташа есеппен 35% салмақтырақ. Қанаттарының аралығы - , қанат шегі - , құйрығы - , табан сүйегі - және кульменің ұзындығы - . Стивенсон мен Фэншвейдің мәліметінше, Әбіссиния жер мүйізді бұзауы орташа есеппен Оңтүстік түрінен ірілеу, яғни , ал Оңтүстік түрі - , бірақ жарияланған ең жоғары салмақ және стандартты өлшемдер Оңтүстік түрінің сәл үлкен екенін көрсетеді. Әбіссиния түрінің орташа салмағы белгісіз. Оңтүстік жер мүйізді бұзауы – сезімтал түр, көбінесе ұлттық қорықтар мен ұлттық саябақтарда кездеседі. Олар 5-тен 10-ға дейін жеке бастан тұратын топтарда өмір сүреді, олардың ішінде ересектер мен жасөспірімдер болады. Көбінесе көршілес топтар ауада қууға түседі. Бұл құстар – жоғары деңгейдегі хищниктер, сондықтан экологиялық тұрғыдан маңызды. Олар жерде азықтанады, олардың тағамына бауырымен жорғалаушылар, бақалар, құрттар, жәндіктер және қоянға дейінгі сүтқоректілер кіреді. Оңтүстік жер мүйізді бұзаулары су ішеді, бірақ сирек. Олардың таралу аймағы батыс жағынан ағаштардың жетіспеуімен шектеледі, олар ұя салады. Оңтүстік жер мүйізді бұзауларының топтары өте дауысты: байланыс хормен айтылатын шақырулар арқылы жасалады, оларды әдетте 5 км қашықтықтан естіуге болады. Бұл шақырулар әр топтың өзінің аумағын сақтауына мүмкіндік береді, ол тіпті ең жақсы ортада да дейін жетеді. Зерттеулер көрсеткендей, ұяда 6 жыл көмекші болған тәжірибесі жоқ құстар, егер олар өрбуге мүмкіндік алса, сәтті көбейе алмайды. Бұл өздігінен жұптасқан құстар балаларды өсіре алмайды және жасөспірім кезіндегі көмекпен алынған дағды ересек шақта балаларды тәрбиелеу үшін маңызды екенін көрсетеді. Қамауда олардың өмір сүру ұзақтығы 70 жылға дейін жетеді, және ұшып кеткеннен кейін құстың өмір сүруі 30 жыл немесе одан да көп болатынына сенеді, бұл ұзақ өмір сүретін құстармен, мысалы, шалқаяқ альбатроспен салыстыруға болады. Жер мүйізді бұзаулары 6-7 жасында жасы жеткені саналады, бірақ осы жаста көбейетіндердің саны өте аз.
This is a large bird, at long. Females weigh , while the larger males weigh The average weight of eight females was whilst that of eight males was ; thus they average around 35% percent heavier than any Asian hornbill species. Wingspan is from The wing chord is , the tail from , the tarsus from and the culmen from Stevenson and Fanshawe report that the Abyssinian ground hornbill is the larger species on average, at , than the southern species, at , but published maximum weights and standard measurements indicate the southern species is slightly larger. Average weights are not known for the Abyssinian species. The southern ground hornbill is a vulnerable species, mainly confined to national reserves and national parks. They live in groups of 5 to 10 individuals including adults and juveniles. Often, neighbouring groups engage in aerial pursuits. These birds are apex predator and thus ecologically important. They forage on the ground, where they feed on reptiles, frogs, snails, insects and mammals up to the size of hares. Southern ground hornbills rarely drink. Their range is limited at its western end by the lack of trees in which to build nests. Southern ground hornbill groups are very vocal: contact is made by calls in chorus which can usually be heard at distances of up to The calls allow each group to maintain its territory, which must be as large as even in the best habitat. have found that birds without six years experience as helpers at the nest are unable to breed successfully if they do become breeders. This suggests that unaided pairs cannot rear young and that the skill gained in helping as a juvenile is essential for rearing young as an adult. In captivity, a maximum lifespan of 70 years is recorded, and it is generally believed that the life expectancy of a bird that survives long enough to fledge is as high as thirty years or more, which is comparable to that of more famously long lived birds like the wandering albatross. Ground hornbills are believed to reach maturity at six to seven years, but very few breed at this age.
Қорғау
Оңтүстік жер бұршақ құсы жаһандық деңгейде құрып кетуге осал деп саналады; алайда, Оңтүстік Африкада, осы түрге қатысты көптеген зерттеулер жүргізілген жерде, ол құрып кету қаупі төнген түрлерге жатқызылған. Сонымен қатар, Лесото, Намибия және Свазилендте де олардың құрып кету қаупі бар деп белгіленген. Осы елдерде, сондай-ақ Кения, Танзания, Малави, Замбия, Зимбабве және Мозамбиктегі оңтүстік жер бұршақ құсының санын арттыруға көмектесу үшін консервациялық шаралар қажет. Адамдардың оңтүстік жер бұршақ құсын қудалауы және аулауы күрделі мәселе болып қала береді. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, бұл түр бұрын ойылғаннан гөрі көп ауланыпты, тіпті қорғау аймақтарында да. Осы аулаудың көп бөлігі мүмкін, кездейсоқ болған. Жалпы алғанда, аулау олардың санының азаюына басты себеп емес. Адамдардың қоныстануына байланысты, бір топтың аумағы табиғи орталардан бастап, коммерциялық ауыл шаруашылығы жерлеріне дейін әртүрлі аймақтарды қамтуы мүмкін. Мабула жер бұршақ құсы жобасы сияқты оңалту жобалары осы артық балапандарды қолмен өсіріп, оларды жабайы табиғатқа қайта енгізуді мақсат етеді.
The southern ground hornbill is classed as vulnerable to extinction globally; however, in South Africa, where most studies on the species have been carried out, it is listed as endangered. They have also been classified as endangered in Lesotho, Namibia and Swaziland. Southern ground hornbills in these countries, along with Kenya, Tanzania, Malawi, Zambia, Zimbabwe, and Mozambique, require conservation interventions to help increase their numbers. Persecution and hunting of the southern ground hornbill by human populations have continued to be complex issues. Recent studies have found the species has been hunted more than previously believed, including in protected areas. The majority of this hunting has likely been opportunistic. Overall, hunting is likely not a key driver for their lowering numbers. Due to the encroachment of human populations, it is not unheard of to see a group's territory encompass a variety of areas, from pristine habitats to commercial agricultural lands. Rehabilitation projects, such the Mabula Ground Hornbill Project, have been hand rearing these extra chicks with the goal of reintroducing them to the wild,
Мәдениетте
Оңтүстік жердегі бұршақ құстың дауысының күштілігі мен ірі денесі оны көптеген дәстүрлі африкалық мәдениеттерде маңызды нысанға айналдырды. Ол өзінің кең тарихи ареалындағы түрлі халықтардың мәдени сенімдеріне әсер етті. Дегенмен, осы сенімдердің қаншалықты тарағандығы және болашақта сақталатыны әлі белгісіз, әсіресе Африканың жаңаруына байланысты. Зимбабведегі кейбір адамдар оның бақытсыздық әкелуі мүмкін деп санайды және оған жақындаспау керек. Бұл оңтүстік жердегі бұршақ құсқа қатысты түрлі реакцияларға – қашудан бастап өлтіруге дейін – себеп болды. Мысалы, Тавета халқы оңтүстік жердегі бұршақ құсты өлтірген адамға өлімге алып келетін ауру келтіреді деген мәдени сенімге ие.
The southern ground hornbill's loud voice and large size have made it a focal point in many traditional African cultures. They have inspired a variety of cultural beliefs throughout many peoples that are within its broad historical range. However, the extent of these beliefs and whether they will persist into the future are uncertain, especially due to the modernization of Africa. Others in Zimbabwe believe it can bring misfortune and should not be approached. This has led to a range of reactions to the southern ground hornbill, from avoidance to killing. For example, the Taveta people have a cultural belief that killing a southern ground will bring a fatal illness upon anyone who does so.
Ауа райымен байланысы
Оңтүстік жер бұршақ құсы жаңбыр, құрғақшылық, найзағай және жалпы ауа райы болжамдарымен байланысты әйгілі. Мұндай сенімдер көбінесе оңтүстік жер бұршақ құстарына зиян келтірмейді, бірақ оларды өлтіру, қоныс аудару немесе жаңбырлы маусымды бастау немесе аяқтау үшін пайдалану жағдайлары тіркелген. Ауа райын болжау үшін оған сенеді дейтіндер климаттың өзгеруіне байланысты дұрыс болжамдар жасау қиын болғанын айыптап, бұл құстың дәстүрлі уақытта дауыс беру қабілетіне әсер етеді деп мәлімдейді.
The southern ground hornbill is well known for its associations with rain, drought, lightning and general weather forecasts. These beliefs generally do not carry harmful consequences for southern ground hornbills, but killing, displacing, or otherwise using them to end or start rainy seasons has been reported. Those that claim to rely upon it for determining the weather have blamed climate change for confused predictions, claiming it affects the hornbill's ability to call out at the traditional time.
Түсініктер өзгерумен байланысты
Оңтүстік жер бұғысының биік шөптегі ұсақ жандарды көру және аулау қабілетінен әсерленген болуы мүмкін, ол адамның сезімін өзгерту қабілетімен байланыстырылған. Дәстүрлі рәсімдер арқылы, құстың көмегімен адамның шындықты өзгерту, иллюзия жасау және санасын кеңейту қабілетін жақсартуға немесе өзгертуге болады. Зимбабве, Малави және Оңтүстік Африкада құс адамның тамақ, жануарлар, тіпті жауларын табу қабілетін арттыру үшін қолданылады. Сонымен қатар, кейбіреулер оңтүстік жер бұғысының адамның өзіне қатысты сезімін өзгертуге көмектеседі деп санайды. Осының нәтижесінде, ол белгілі бір мәдениеттердегі көшбасшыларға құқық беру үшін түрлі рәсімдерде пайдаланылады. Басқа мәдени қолданыстар мен сенімдерге жаман немесе зұлым рухтардан құтылу, басқалардан кек алу немесе жанжалдарды қоздыру, адамды күшпен қуаттандыру және армандарды шындыққа айналдыру кіреді.
Possibly influenced by the southern ground hornbill ability to spot and hunt small creatures within tall grass, it has been associated with the ability to alter human perceptions. Though traditional rituals, the bird can be called on to improve or change a human's ability to alter reality, create illusions, and expand awareness. In Zimbabwe, Malawi and South Africa the bird can be used in attempts to improve a human's ability to find food, creatures and even enemies. Furthermore, it's believed by some that the southern ground hornbill can be used to alter the perceptions of oneself. Thus, it has lent itself to be used in rituals to provide authority for leaders in certain cultures. Other cultural uses or beliefs include ridding one of bad or evil spirits, taking revenge on others or instigating fights, empowering a person, and causing dreams to become reality.