Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Мемлекеттік министрі
New Zealand minister of the Crown
Қаржы министрі, бастапқыда отарлық қазынашы деп аталған, министр және Жаңа Зеландия Қаржы министрлігінің басшысы болып табылады. Ол үкіметтің жоспарлаған шығыстарын көрсететін Жаңа Зеландияның жылдық бюджетін дайындауға жауапты. Бұл лауазым көбінесе премьер-министрден кейінгі ең маңызды кабинеттік қызмет деп есептеледі. Қазіргі Қаржы министрі – Никола Уиллис. Крис Бишоп, Дэвид Сеймур және Шейн Джонс үш орынбасар министр лауазымын атқарып жүр.
The minister of Finance , originally known as colonial treasurer, is a minister and the head of the New Zealand Treasury, responsible for producing an annual New Zealand budget outlining the government's proposed expenditure. The position is often considered to be the most important cabinet post after that of the prime minister. The current Minister of Finance is Nicola Willis. There are currently three associate minister roles held by Chris Bishop, David Seymour, and Shane Jones.
Жауапкершіліктер мен өкілеттіктер
Қаржы министрінің маңызды рөлінің бірі – жылдық бюджетті жасау. Парламент регламентіне сәйкес, Қаржы министрі үкіметтің бюджеттік жоспарларына маңызды әсер ететін кез келген парламенттік заң жобасына вето қою құқығына ие. Қаржы министрі Қазынашылықты бақылайды, ол экономикалық және қаржылық саясат мәселелері бойынша үкіметтің негізгі кеңесшісі болып табылады. Осылайша, Қаржы министрі үкіметтің шығыстарын кең ауқымда бақылайды, бұл оның лауазымын өте ықпалды етеді. Кейбір сарапшылар, мысалы Джонатан Бостон, жағдайлар оң болған жағдайда, Қаржы министрі кейде Премьер-министрден де артық ықпалға ие болуы мүмкін деп санайды. 1930 жылдардың басындағы Қаржы министрі Гордон Коутс кейде осындай тұлға болатын. Бостон сияқты кейбір саясаттанушылар Дэвид Ланге үкіметінде Қаржы министрі Роджер Дугласқа қажеттіліктен артық билік берілгенін және Қазынашылықтың мемлекеттік қаржыны бақылауын үкіметтің барлық басқару саласын қадағалау үшін пайдаланғанын айтады. Осы себепті Лангеден кейін келген Джеффри Палмер Премьер-министрдің және Министрлер кабинетінің департаментін құрған болуы мүмкін, ол Премьер-министрге жеке министрлердің кеңесіне тәуелсіз кеңес бере алатын.
One of the Minister of Finance's key roles involves the framing of the annual year budget. According to Parliament's Standing Orders, the Minister of Finance may veto any parliamentary bill which would have a significant impact on the government's budget plans. The Minister of Finance supervises the Treasury, which is the government's primary advisor on matters of economic and financial policy. As such, the Minister of Finance has broad control of the government's spending, making the position quite powerful. Some analysts, such as Jonathan Boston, claim that the Minister of Finance can sometimes hold more influence than the Prime Minister, if the conditions are right. Gordon Coates, Finance Minister in the early 1930s, was sometimes such a figure. Some political scientists, such as Boston, believe that in the government of David Lange, Minister of Finance Roger Douglas held more power than was proper, and that the Treasury was using its control of government finances to take a supervisory role across the whole administration. It was probably for this reason that Lange's successor, Geoffrey Palmer, established the Department of the Prime Minister and Cabinet, which could offer the Prime Minister advice independent of that given by individual ministers.
Тарих
Қаржы министрі лауазымы 1841 жылдан бері сақталып келеді. Премьер-министр кеңсесінен басқа, алғашқы кабинеттен бері бар қызметтер – Бас прокурор және Ішкі істер министрі. Алғашқыда лауазым иесі «Колониялық қазынашы» деп аталған, бірақ Жаңа Зеландия отаршылдықтан босап, доминион мәртебесіне ие болғаннан кейін бұл атау «Қаржы министрі» деп өзгертілді. Бұл 1907 жылы Жозеф Уордтың кабинеті тұсында болды. Бұрынғыда бірнеше премьер-министрлер Қаржы министрі лауазымын өзі дерлік атқарған, алайда соңғы кезде бұл практика азайды. Роберт Малдун, премьер-министр және Қаржы министрі қызметтерін бірдей атқарған соңғы адам, осылайша үлкен дау тудырды. Дегенмен, көбінесе Премьер-министрдің орынбасары Қаржы министрі болып тағайындалады. Боб Тизард, Майкл Каллен, Билл Инглиш және Грант Робертсон Қаржы министрі лауазымында қызмет еткен кезде Премьер-министрдің орынбасары болды. Вестминстер үлгісіндегі кабинеттерде Қаржы министрлері дәстүрлі түрде екінші немесе үшінші орында тұрады, бірақ бастапқыда Гарри Лейк алтыншы, ал оның ізбасары Роберт Малдун сегізінші орынға қойылды; себебі Парламенттегі олардың қызмет мерзімі қысқа болды, сондай-ақ Кит Холиоак Малдунды өзінің пайдасына тым мақтаншыл және жоғары талпынысты деп есептеді. Гипкинс кабинетінде Грант Робертсон төртінші орынды иеленді, бірақ ол премьер-министр, премьер-министрдің орынбасары немесе Лейборист партиясының төрағасының орынбасары болмаған ең жоғары дәрежелі министр болды.
The office of Minister of Finance has existed since 1841. Apart from the office of Prime Minister itself, the only other cabinet posts to have existed since the first cabinet are those of Attorney General and Minister of Internal Affairs. Originally, the holder of the post was designated "Colonial Treasurer", but this term was replaced with "Minister of Finance" shortly after New Zealand ceased to be a Colony and became a Dominion. This occurred in 1907, during the cabinet of Joseph Ward. In the past, several Prime Ministers took on the post of Minister of Finance themselves, though in recent times this practice has declined. Robert Muldoon, the last person to concurrently serve as Prime Minister and Minister of Finance, created considerable controversy by doing so. It is more common, however, for a Deputy Prime Minister to serve as Minister of Finance. Bob Tizard, Michael Cullen, Bill English and Grant Robertson served as Deputy Prime Minister when in the position as Minister of Finance. Traditionally Ministers of Finance rank second or third in seniority lists within Westminster style Cabinets, although initially Harry Lake was ranked at sixth and his successor Robert Muldoon was ranked at eighth; both because of their short service to date in Parliament, and because Keith Holyoake saw Muldoon as too arrogant and ambitious for his own good. In the Hipkins Cabinet, Grant Robertson was ranked fourth, although he was the most senior minister who was not the prime minister, deputy prime minister, or deputy leader of the Labour Party.
Қаржы портфеліне кіші министрлік қызметке тағайындаулар
Қаржы портфеліне екінші, төменгі дәрежелі тағайындау салты Холйоакпен басталды, ол Лейктің қайтыс болғанға дейін аз уақыт қалғанда Малдунды оның көмекшісі етіп тағайындады (1967 жыл). Кейбір келесі премьер-министрлер де ұқсас тағайындаулар жасады, яғни Қаржы министрінің орынбасары (мысалы, Маршалл және Кирк), бірақ бұл әрқашан осылай болған жоқ (мысалы, Роулинг, ол қаржы министрі болған кезде Мик Коннелли оның серігі болса, 1974 жылы премьер-министрлікке келгеннен кейін орынбасар министр тағайындамады). Екінші мерзімінде Малдун Қаржы вице-министрін (Хью Темплтон) және министрдің көмекшісін (Дерек Куигли) тағайындады. Малдунның ізбасарлары Ланге мен Палмер үш адамнан тұратын қаржы командасын сақтап қалды, олардың әрқайсысы қаржы министрлерін қолдау үшін екі орынбасар министр тағайындады. Жаңа Зеландия Бірінші партиясы, Жасыл партия және ACT Жаңа Зеландия коалициялық келіссөздерде Қаржы министрінің орынбасары лауазымдарын жеңіп алды, осылайша Алтыншы Еңбек және Алтыншы Ұлттық үкіметтері құрылды.
The convention of making a second, more junior appointment in the Finance portfolio began with Holyoake, who appointed Muldoon as an Assistant Minister to Lake shortly before the latter's death in 1967. Some successive Prime Ministers made similar appointments of an Associate Minister of Finance (for example, Marshall and Kirk) but this was not always done (Rowling, for example, who had Mick Connelly as his associate while serving as Finance Minister did not appoint an associate Minister after succeeding to the premiership in 1974). In his second term, Muldoon appointed both a Deputy Minister of Finance (Hugh Templeton) as well as an associate Minister (Derek Quigley). Muldoon's successors Lange and Palmer continued to have a three strong Finance team, each appointing two associate Ministers to support their respective Ministers of Finance. Associate Finance roles were won in coalition negotiations by New Zealand First, the Green Party and ACT New Zealand in the formation of both the Sixth Labour Government and the Sixth National Government.