Кіріспе
Боливия президенті 2001-2002 жылдары Жорже Фернандо Туто Кирога Рамирес (5 мамыр 1960 жылы туған) – боливиялық инженер және саясаткер, Боливияның 62-ші президенті қызметін атқарған. Бұрынғы Ұлттық демократиялық әрекет мүшесі, ол 1997 жылдан 2001 жылға дейін Уго Банзер басшылығымен Боливияның 36-шы вице-президенті, ал 1992 жылы Хайме Пас Самора басшылығымен қаржы министрі болды. Жаннин Анестің уақытша үкіметі кезінде ол 2019 жылдан 2020 жылға дейін елдің халықаралық өкілі болып тағайындалды, бұл алдыңғы үкіметтің адам құқықтарын бұзуы туралы мәлімдеме жасау үшін жасалды. Кирога 2005 және 2014 жылғы президенттік сайлауларда кандидат болды, оларда президент Эво Моралес бірінші және үшінші мерзімге сайланды. Екі сайлауда да Кирога Христиан-демократиялық партиясынан кандидат болды. 2020 жылғы президенттік сайлауда Кирога Libre21 коалициясынан кандидат ретінде қатысты, бірақ Боливия оппозициясын біріктіру және социалистік MAS IPSP үміткері Луис Арсе жеңіске жетпеуі үшін 2020 жылдың 11 қазанында (сайлауға жеті күн қалғанда) өтінімін кері алды.
Jorge Fernando Tuto Quiroga Ramírez (born 5 May 1960) is a Bolivian industrial engineer and politician who served as the 62nd president of Bolivia from 2001 to 2002. A former member of Nationalist Democratic Action, he previously served as the 36th vice president of Bolivia from 1997 to 2001 under Hugo Banzer and as minister of finance under Jaime Paz Zamora in 1992. During the interim government of Jeanine Áñez, he was briefly appointed from 2019 to 2020 as the country's international spokesperson to denounce alleged human rights violations by the previous government. Quiroga was a candidate in the 2005 and 2014 presidential elections, in which President Evo Morales was elected for a first and third term respectively. In both elections, Quiroga ran on the Christian Democratic Party ticket. In the 2020 presidential election, Quiroga ran as a candidate for the Libre21 coalition, but withdrew his candidacy on 11 October 2020 (seven days prior to the election) in an unsuccessful attempt to unify the Bolivian opposition and prevent the socialist MAS IPSP candidate Luis Arce from emerging victorious.
Түпбасқасы және ерте өмір
Кирога Кочабамбада дүниеге келген. 1981 жылы Техас А&М университетін өндірістік инженерия мамандығы бойынша бітірді, бұл университеттен шыққан алғашқы мемлекет басшысы болды. Одан кейін Техас штатының Остин қаласында IBM компаниясында жұмыс істеді. 1997 жылы бұрынғы диктатор Уго Банзермен бірге Ұлттық Демократиялық Әрекет партиясынан вице-президенттікке сайланды. 37 жасында Боливия тарихындағы ең жас вице-президент атанды.
Боливия президенті (2001-2002)
Ол денсаулығы нашарлағандықтан (осыдан бір жыл өткен соң қайтыс болды) Банзер отставкаға кеткен кезде президент болды. Кирога 2001 жылдың 1 шілдесінде президент міндетін атқарушы болып тағайындалды және 7 тамызда Банзердің бес жылдық мерзімін аяқтау үшін ант берді. Президент болғаннан кейін көп ұзамай ол «Нью-Йоркер» журналының тілшісіне: «Біз [Боливия] Оңтүстік Американың маңызды жүрегі боламыз» деді. Ол газ экспорты экономиканы көтеріп, Бразилия мен Чилиді байланыстыратын ұзақ күткен трансконтинентальді тас жол Боливияның Кочабамба қаласынан өтетініне және оптикалық талшық кабельдері жақын арада салынатынына сенді. 2016 жылдың қараша айына дейін ол жеке секторда және көптеген халықаралық ұйымдарда белсенді болды, соның ішінде: Мадрид клубының вице-президенті ретінде, ондаған бұрынғы мемлекет және үкімет басшылары бар; Вашингтондағы R4D (Даму үшін нәтижелер) кеңесінде; Америкааралық диалогта және Қытай экономикалық клубының халықаралық кеңесшілер кеңесінде; сондай-ақ Әлемдік бейімделу институтында, Foro Iberoamericano және тағы да басқаларында. Ол 2002 жылдан бері Боливияның мемлекеттік саясатты зерттеу қоры FUNDEMOS-қа басшылық етеді. Оның біліктілік салалары: дамушы елдерге халықаралық көмек пен ынтымақтастықты басқару; макроэкономикалық саясат; конституциялық, құқықтық және институционалдық реформалар; жеке және мемлекеттік сыртқы қарыздарды қайта құрылымдау және жеңілдету; есірткі саудасы мен кокаин өндірісін азайту бағдарламалары; Латын Америкасының мемлекеттік саясаты, сауда, экономика, қаржы және банк ісі, интеграция, саясат және даму мәселелері. 2019 жылдың 2 желтоқсанында Жанин Анездің уақытша үкіметі Кироганы биліктен қуылған Моралес үкіметінің адам құқықтарын бұзу фактілерін халықаралық деңгейде жариялау үшін арнайы миссияға жіберді. Ол 2020 жылдың 8 қаңтарында сол жылдың соңында өтетін кезектен тыс сайлауға қатысу үшін орнынан бас тартқанға дейін бір айдан астам уақыт қызмет етті. Сайлау кезеңінде ол 6-шы орында қалды, сайлау алдындағы сауалнамаларда 1-ден 2% дауыс жинады, бірақ 7% жоғары көтеріле алмады. 11 қазанда, сайлауға бір апта қалғанда, Кирога президенттік жарыстан бас тартатынын мәлімдеді. Ол бас тарту туралы хабарламасында, Луис Арсеге (Социализм қозғалысы партиясы) бірінші сайлау турында жеңіске жетпеуі үшін оңшылдарды Карлос Меса айналысында біріктіруге ниеттенгенін айтты. Қазіргі уақытта ол Еуропалық консерваторлар мен реформаторлар партиясымен байланысты "New Direction" талдау орталығының аға кеңесшісі болып жұмыс істейді. Ол 2023 жылғы Аргентинадағы жалпы сайлауда оңшыл кандидат Хавьер Милейді қолдайды.