Кіріспе

Швециядағы мемлекеттік органдар – Швеция үкіметінің саясатын жүзеге асыру үшін тәуелсіз түрде әрекет ететін, мемлекеттік бақылаудағы ұйымдар. Министрліктер салыстырмалы түрде шағын және тек саясатты қалыптастырумен айналысатын ұйымдар болып табылады, олар агенттіктерді бақылауға және үкіметтің жиынтық орган ретінде шешім қабылдауы үшін шешімдер мен саяси құжаттарды дайындауға құқылы. Кабинет министрі агенттіктің күнделікті жұмысына немесе жеке істердің нәтижесіне тікелей араласуға қатаң тыйым салынған. Басты қағида – министрлер өздерінің ведомстволарындағы агенттіктерге жеке тапсырма беруге құқығы жоқ (бірнеше ерекше жағдайларды қоспағанда), себебі мемлекеттік агенттіктер үкімет қабылдаған шешімдерге бағынады, алайда үкімет жеке іс бойынша агенттіктің шешімін тікелей өзгерте алмайды. Атқарушы биліктен өзге, Риксдагтың да бірнеше тәуелсіз агенттіктері бар.

Парламенттік парламент

Riksbank, Швецияның орталық банкі. Ұлттық аудит мекемесі (Riksrevisionen) – Швецияның жоғарғы аудит органы. Парламенттік Омбудсмен (Justitieombudsmannen).

Жойылған агенттіктер

Кейбір тарихи мемлекеттік мекемелер басқа мекемелермен біріктірілді немесе жай ғана жабылды. Швецияның шетелдіктерге қатысты апелляциялық кеңесі, немесе Utlänningsnämnden, БҰҰ. 2006 жылдың 31 наурызында жаңа шетелдіктер заңы күшіне енген кезде таратылды және оның орнына көші-қон соттары құрылды. Швед Ұлттық білім беру кеңесі, немесе Skolöverstyrelsen, бастауыш және орта мектептерді басқарды. 1991 жылы мектептерге қатысты жауапкершілік мемлекеттен муниципалитеттерге ауысқанда, оның орнына Швед Ұлттық білім беру агенттігі құрылды. Университеттер мен колледждердің Ұлттық кеңесі (Universitets och högskoleämbetet) 1992 жылға дейін, яғни орталық агенттік таратылғанға дейін жоғары білім беруді басқарды. Оның орнына әлдеқайда шектеулі қызмет саласы бар агенттік құрылды – Швед университеттерінің канцлері кеңсесі, немесе Kanslersämbetet. Жоғары білім берудің Ұлттық агенттігі 1995 жылдың 1 шілдесінде құрылды. Оған Канцлер кеңсесі, Бакалавриат білімін жаңарту кеңесі (Grundutbildningsrådet) және Университеттерге қызмет көрсету жөніндегі Ұлттық агенттіктің бөлімдері енді. Швецияның Ұлттық интеграция кеңесі, немесе Integrationsverket. Норрчепинг қаласында орналасқан. Қызмет саласы: Швецияның интеграция саясатының көзқарастары мен мақсаттарының қоғамның түрлі салаларына әсер етуін қамтамасыз ету. 2007 жылдың 1 шілдесінде таратылды. Швецияның Ұлттық өсімдік сорттары жөніндегі кеңесі, немесе Statens växtsortnämnd. Қызмет саласы: өсімдіктерді селекциялау және оларды түрлі классификация тізімдеріне енгізу мәселелері. 2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап Швецияның Ұлттық ауыл шаруашылығы басқармасының құрамына кірді. Швед Ұлттық қоғамдық көлік агенттігі, немесе Rikstrafiken, 2010 жылдың 1 сәуірінде таратылды. Темір жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі қоршаулар кеңесі (Stängselnämnden) – темір жол бойында қоршау салуға қатысты муниципалитеттер мен темір жол көлік компаниялары арасындағы дауларды шешуге жауапты мемлекеттік орган. Кеңес 1976–2008 жылдары жұмыс істеді. Ол 1977 жылы болған бір ғана жағдайда шешім шығарды. Швед тұқымдық сынақ және сертификаттау институты, немесе Statens utsädeskontroll. Қызмет саласы: тұқымдарды сынау. 2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап Швецияның Ұлттық ауыл шаруашылығы басқармасының құрамына кірді. Мемлекеттік нәсілдік биология институты, немесе Statens institut för rasbiologi. Қызмет саласы: евгеника және адам генетикасын зерттеу. 1922 жылы құрылған, 1958 жылы Адам генетикасы мемлекеттік институты болып қайта құрылды және Уппсала университетіне біріктірілді.