Кіріспе

Сакай Тошихико (堺 利彦) – жапондық социалист. Ол орыс-жапон соғысына қарсы шығып, «Хейминша» ұйымын құрды және «Хеймин Шимбун» газетін жариялады. Ол Жапон социалистік партиясы мен Жапон коммунистік партиясын ұйымдастырып, Жапон коммунистік партиясының тұңғыш бас хатшысы болды. Оның қаламдамы – Сака Косен (堺枯川). Ол Котоку Шусуимен бірлесе жасаған аудармаларымен де белгілі.

Өмірбаян

Сакай қазіргі Мияко, Фукуока қаласында самурайлар отбасының үшінші ұлы болып дүниеге келді. Ол қазіргі Кайсей академиясына оқуға түсіп, ағылшын тілін оқыды. Бірақ, ол оқу ақысын төлемегендіктен беделді №1 Жоғары орта мектептен шығарылды және Фукуока мен Осакада мұғалім және журналист болып жұмыс істеп, әдебиетті өздігінен оқып, көркем шығармалар жазды. Суэмацу Кенчоның шақыруымен ол Токиоға келіп, бұрынғы Мори кланының резиденциясында тұрып, Мейдзи қайта жаралуының тарихын редакциялауға көмектесті. Кейін ол "Yorozu Morning News" газетінде жұмыс істеді, онда әлеуметтік әділдік пен бейбітшілік идеяларын қолдауға кірісті. 1903 жылы Сакай Шусуи Котоку мен Учимура Кандзомен бірге социалистік "Хейминша" ұйымын құрды. Рус-жапон соғысы басталғанда, "Yorozu Morning News" үкіметті қолдады, ал Сакай соғысқа сын көзбен қарап, соғыстың салдарынан жоғарылаған салықтарды айыптаған Шусуи Котокумен бірге апталық "Хеймин Шимбун" газетін шығарды. 1904 жылдың 13 қарашасында газет "Коммунистік манифест" кітабының жапон тіліне аудармасын жариялады. Сакай екі айға түрмеге қамалды. Сакай эсперанто қозғалысының белсенді жақтасы болды және 1906 жылы Жапон Эсперанто институтын құруға көмектесті. 1906 жылы Сакай Жапон Социалистік партиясының негіс қалаушыларының бірі болды. 1908 жылы "Қызыл Ту" оқиғасы кезінде тұтқындалып, екі жылға бас бостандығынан айырылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол "Русоукай" тобының жұмысына қатысты. 1922 жылы Жапон Коммунистік партиясының негіс қалаушыларының бірі болды және 1929 жылы Токио қалалық мәжілісіне сайланды. Сакай социализмге және утопиялық әдебиетке қатысты көптеген еңбектерді жапон тіліне аударды. 1932 жылдың маусым айында үй ішіндегі зорлық-зомбылық салдарынан ауруханаға түсіп, психикалық ауруға күдікпен қарады және 1933 жылдың 23 қаңтарында ми қан кетуінен қайтыс болды. Оның қабірі Йокогама қаласының Цуруми ауданындағы Содзи ғибадатханасында орналасқан.