Кіріспе

Құс түрі

Батыс субальпілік құсқұрт (Curruca iberiae) – Еуропаның оңтүстік облыстарында және Африканың солтүстік-батысында көбейетін шағын, әдеттегі құсқұрт. Көптеген Curruca түрлері сияқты, оның еркек және әйелдерінің түсі ерекшеленеді. Ересек еркегінің арқасы мен басы сұр, төсі кірпіш-қызыл, ал бетінде ақ жолақтар ("мұстахтар") болады. Әйелдің жотасы көбінесе қоңыр, басы сұрғылт, ал төменгі жағы ақшыл, қызғылт реңді. Субальпілік құсқұрттың әні жылдам және дірілдейтін, ақ мойынға ұқсас. Бұл құс Сардиния құсқұрты – Менетри құсқұртының супертүрімен туыс. Олардың барлығында ақ беттік аймақтары, ересек еркектерінің басы қараңғы, ал көз айналасы жалаңаш. Бұл үш түр Рюппел құсқұрты және Кипр құсқұртынан тұратын супертүрмен байланысты, олар да қара түсті жотасымен ақ беттік аймақты бөліседі (Shirihai et al. 2001 ж., Jønsson & Fjeldså 2006 ж.). Субальпілік құсқұрт екі ерекше түр тобына бөлінеді, олар екі жеке түр ретінде қарастырылуға жеткілікті деңгейде ерекшеленуі мүмкін (Shirihai et al. 2001). Бұл құс құрғақ, ашық жерлерде, көбінесе төбелердің беткейлерінде, ұя салуға қолайлы бұталармен кездеседі. Ұя төменгі бұталарға немесе қызыл шұңғылға салынады, және 3–5 жұмыртқа туады. Көптеген "құсқұрттар" сияқты, ол жәндіктермен қоректенеді, бірақ жидектерді де жейді.

Мекендейтін орта және экология

Бұл түр биік және тығыз, әртүрлі құрамы бар макилерді жақсы көреді, олар құрғақ Жерорта теңізі аймақтарында, әсіресе қайың (Quercus ilex) макилерінде және жиде ағашы (Arbutus) мен қарағай (Erica) басымдығында кездеседі. Сондай-ақ, жас топырақ емен (Quercus suber) орманында және тығыз, бірақ ағашсыз бұталы жерлерде жиі табады. Ол күнге бұрылған шатқалдар мен аңғарлардың түбінде өсетін, доңгелек жеміс (Rubus fruticosus) басымдығындағы бұталы формацияларды пайдаланады және өрттен кейінгі жаңарудың орташа кезеңдерін ұнатады. Көбейтілу наурыздың соңынан маусымның соңына дейін жүзеге асады және түр моногамды. Еркек бірнеше "әуе ұясын" салады, бірақ екі жыныс та көбелекке арналған ұяны салады, ол шөптерден, жіңішке тамырлардан және жапырақтардан жасалған терең, берік шолу және жұмсақ шөптермен, тамыршалармен және түктермен қапталған. Ол жерден 30–130 см биіктіктегі төменгі бұталарға, бұталарға немесе кішкентай ағаштарға орналастырылады. Ұяда 3-5 жұмыртқа болады. Тамақтың көп бөлігі кішкентай жәндіктер мен олардың дернәсілдерінен тұрады, бірақ көбейтілу маусымынан тыс жер жемістері мен жемістер де жейді. Бұл түр ұзақ қашықтыққа көшіп, Сахара асты Африкада қыстайды (Aymí et al. 2015 жыл).