Кіріспе

Шарль-мұғалжын сыйлығы (алғашқы толық атауы Internationaler Karlspreis der Stadt Aachen, International Charlemagne Prize of the City of Aachen, 1988 жылдан бері Internationaler Karlspreis zu Aachen, International Charlemagne Prize of Aachen) – Еуропалық бірігуге атсалысқан еңбегі үшін табыс етілетін сыйлық. 1950 жылдан бері Германияның Ахен қаласы осы сыйлықты табыс етіп келеді. Ол Франк империясының билеушісі және Киелі Рим империясын құрған, Батыс Рим империясы құлағаннан кейін Батыс Еуропаны біріктірген алғашқы адам – Шарль Ұлының есімін сақтайды. Дәстүр бойынша, сыйлық Аахен қалалық әкімшілігінде өтетін салтанатты шарада Көктем мерекесінде тапсырылады. 2008 жылдың сәуір айында Шарль Ұлы сыйлығының ұйымдастырушылары мен Еуропалық Парламент бірлесіп, Еуропалық интеграция процесіне жастардың үлесін мойындайтын жаңа Еуропалық Шарль Ұлы жастар сыйлығын құрды. Қордың қамқорлары – Бельгия королі Филипп, Испания королі Филипп VI және Люксембург Ұлы Герцогы Генри.

Тарих

1949 жылғы 19 желтоқсанда Курт Пфайффер (Кауфман) өзі құрған "Corona Legentium Aquensis" оқу тобына сыйлыққа қатысты ұсыныстарын таныстырды: "Біз Батыс Еуропаны түсіну және оның қоғамдық бірлігіне, сондай-ақ адамзат пен әлемдік бейбітшілікке ең бағалы үлес қосқандығы үшін халықаралық сыйлықты жыл сайын табыс етуді ұсынамыз. Бұл үлес әдебиет, ғылым, экономика немесе саясат саласында болуы мүмкін". Сыйлықтың демеушілері – Ахен қаласы Карл I-ді "Батыс мәдениетінің негізін қалаушысы" деп атайды және оның билігінде Ахен қаласы қазіргі Батыс Еуропаның рухани және саяси орталығы болғанын мәлімдейді. Алғашқы Карл сыйлығы Паневропалық қозғалыстың негізін қалаушы Рихард фон Куденхове-Калергиге табыс етілді. 1952 жылы Италияның премьер-министрі Алкиде де Гаспериге сыйлық тапсырылғаннан кейін, Ахен қаласының Халықаралық Карл сыйлығы Германиядан тысқары елдерге "Еуропаның біртүтастығын" насихаттайтын көптеген хабарламалар жіберді. Сыйлықты ұйымдастырушылар Карл сыйлығының иегерлерінің тізімі Еуропаның бірігу процесінің тарихын көрсетеді деп санайды. Олар бұл сыйлықты де Гаспери, Шуман, Монне және Аденауэр сияқты Біртұтас Еуропаның негізін қалаушыларға, сондай-ақ Эдвард Хит, Константинос Караманлис және оның әлдемелігі Хуан Карлос I сияқты интеграцияға үміт білдіргендерге бергенін айтады. Демеушілер Карл сыйлығының Еуропаның бірлігіне жасаған ұзақмерзіндік еңбегі үшін ғана емес, сонымен қатар болашаққа бағытталған үміт пен күтуді ынталандыратындығын жеткізеді. Олар Курт Пфайффердің сөздерін келтіреді: "Карл сыйлығы болашаққа бағытталған, сонымен бірге ол ең жоғары этикалық құндылықтарға негізделген міндетті білдіреді. Ол Еуропа халықтарының ерікті одағына бағытталған, олардың жаңадан қол жеткізген күштерімен бостандық, адамгершілік және бейбітшілік сияқты жоғары құндылықтарды қорғап, өздерінің және келер ұрпақтарының болашағын сақтауға ұмтылады". 2008 жылғы сәуірде Карл сыйлығының ұйымдастырушылары мен Еуропалық Парламент бірлесіп, Еуропалық интеграция процесіне жастардың қосқан үлесін мойындайтын жаңа Еуропалық жастар Карл сыйлығын құрды.