Дэвид МакКлелланд пен Генри Мюррейдің қажеттіліктер теориясы
Need for power
Қажеттілік күші (nPow) – Д.МакКлелланд ұсынған психологиялық қажеттілік. Г.Мюррейдің зерттеулеріне негізделген, жеке тұлғаның басшылыққа ұмтылысын түсіндіреді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Билікке деген қажеттілік (nPow) – 1961 жылы белгілі психолог Дэвид МакКлелланд танымал еткен термин. МакКлелландтың ой-өрісіне Генри Мюррейдің пионерлік жұмысы ықпал етті, ол алғаш рет адамның негізгі психологиялық қажеттіліктері мен мотивациялық процестерін анықтаған (1938). Мюррей жетістікке жету, билік және байланыс қажеттіліктері сияқты қажеттіліктердің таксономиясын жасап, оларды біртілді мотивациялық модельдің контекстінде қарастырды. МакКлелланд Мюррейдің зерттеулерінен шабыттанды және адамзатқа қатысты осы теорияны зерделеу арқылы Мюррейдің теориясын одан әрі дамытуға көшті. МакКлелландтың "Жетістікке жетуші қоғам" кітабында nPow жеке адамның басшылық етуге деген ұмтылысын түсіндіруге көмектеседі. Оның еңбектерінде биліктің екі түрі бар: әлеуметтік және жеке.
Need for power (nPow) is a term that was popularized by renowned psychologist David McClelland in 1961. McClelland's thinking was influenced by the pioneering work of Henry Murray, who first identified underlying psychological human needs and motivational processes (1938). It was Murray who set out a taxonomy of needs, including needs for achievement, power, and affiliation—and placed these in the context of an integrated motivational model. McClelland was inspired by Murray's research, and he continued to further develop Murray's theory by focusing on this theory in regard to the human population. In McClelland's book The Achieving Society, nPow helps explain an individual's imperative to be in charge. According to his work there are two kinds of power, social and personal.
Мюррейдің қажеттілік жүйесі
Генри Мюррей адамның қажеттіліктерін жүйелі түрде зерттеген алғашқы психологтардың бірі болды. 1938 жылы жарияланған "Адам тұлғасын зерттеулер" атты кітабында ол барлық адамдарға ортақ деп санайтын жиырма қажеттілікті анықтап, атады. Кейінгі зерттеулер Мюррейдің қажеттіліктері жүйесінің "Үлкен Бес" тұлғалық қасиеттерімен оң корреляцияда екенін көрсетті.
Henry Murray was one of the first psychologists to systematically investigate human needs. In his 1938 book, Explorations in Human Personality, he identified and labeled twenty needs he believed were universal in nature for all humans. Later research demonstrated that Murray's system of needs positively correlates with the Big Five personality traits.
МакКелллендтің үш қажеттілік теориясы
1960 жылдары психолог Дэвид МакКлелланд Мюррейдің зерттеулерін дамытып, жұмыс ортасында адамның қажеттіліктерінің ықпалына назар аударды. Оның қажеттіліктер теориясы, көптеген адамдардың мінез-құлқына үш негізгі қажеттіліктің бірі әсер етеді: жақындыққа, жетістікке ұмтылыс немесе билікке құштарлық.
In the 1960s, psychologist David McClelland expanded on Murray's work, focusing on the effects of human needs in a work environment. His need theory proposes that most people are consistently motivated by one of three basic desires: the need for affiliation, the need for achievement, or the need for power.
Тематикалық апперцепция сынағы
Адамның үш қажеттіліктің әрқайсысын қаншалықты сезінгенін анықтау үшін МакКлелланд тақырыптық апперцепция сынағын (ТАТ) қолданды, ол адамның санадан тыс қозғалыстарын, эмоцияларын, тілектерін және қажеттіліктерін анықтауға арналған. Тест барысында психолог адамға мағынасы белгісіз жағдайларды бейнелейтін бірнеше суреттерді көрсетеді және әр сурет бойынша әңгіме айтуын сұрайды. Психолог содан кейін осы әңгімелерді адамның білмейтін немесе жасыруға тырысатын тілектерін немесе мінез-құлқын анықтау үшін интерпретациялайды. Бірнеше эмпирикалық зерттеулер ТАТ-тың психикалық ауруды кездейсоқтан артық дәлдікпен анықтай алмайтынын көрсетті, ал Кронбахтың альфасымен өлшенген бағалаушылар арасындағы келісім (бір адамның нәтижелерін екі психологтың ұқсас интерпретациялау мүмкіндігі) төмен, әсіресе клиникашы тесттің бастапқы бағалау жүйесін пайдаланудың орнына субъективті интерпретация берген жағдайда. Дегенмен, ТАТ-ты қолдайтындар Кронбахтың альфасы аз сандық элементтері бар тесттер үшін жасанды түрде төмен дейді, және ТАТ адамды құрылымдық сауалнамаға қарағанда толығырақ және икемдірек сипаттай алады. Қарым-қатынасқа немесе жетістікке баға беретін адамдармен салыстырғанда, жоғары nPow көрсеткіші бар адамдар көбірек дауласуға бейім, топтық талқылауларда көбірек сенімділік танытады және өздерін әлсіз сезінгенде немесе жағдайды бақылай алмайтында көбірек көңілі толады. Олар басқаларды бақылауға мүмкіндік беретін немесе осындай лауазымды иеленуге және көзге түсетін тұтынуға қатысуға бейім.
To determine how strongly an individual felt each of the three needs, McClelland used the thematic apperception test (TAT), which is designed to uncover a person's unconscious drives, emotions, wants and needs. During the test, a psychologist shows an individual a series of picture cards depicting ambiguous situations and asks them to tell a story about each image. The psychologist then interprets those stories to identify desires or personality traits the individual may be are unaware of or want to hide. Several empirical studies have demonstrated that the TAT cannot detect mental illness at a rate higher than chance, and the inter rater validity as measured by Cronbach's alpha (the likelihood of two psychologists providing similar interpretations of the same person's results) is low, especially if the clinician gives a subjective interpretation instead of using the test's original scoring system. However, proponents of the TAT argue that Cronbach's alpha is artificially low for tests with a small number of items, and that the TAT provides a more detailed and flexible description of an individual than a structured questionnaire. Compared to people who value affiliation or achievement, individuals with high nPow scores tend to be more argumentative, more assertive in group discussions, and more likely to experience frustration when they feel powerless or not in control of a situation. They are more likely to seek or hold a position in which they have control over others, and to engage in conspicuous consumption.
Жеке тұлғалар үшін
Жоғары nPow көрсеткіші күш-қуатқа қатысты жұмыс орны аспектілеріне жоғары қанағаттанған ерлер мен әйелдер үшін үлкен мансаптық табысқа жетуді болжайды. МакКлелландтың өзінің зерттеулері жұмыс орнында жоғары nPow-тың артықшылықтарын көрсететін жағдайлық зерттеулерді қамтыды, әсіресе басқарушы лауазымдар үшін бәсекелесетін тәжірибелі қызметкерлер үшін. Типик мысалдың бірінде, қарым-қатынасқа деген қажеттілігі жоғары, билікке деген қажеттілігі төмен сатушы менеджерлікке көтерілгеннен кейін өнімділігі төмендеді. Ол тікелей тапсырмалар беруде қиындықтарға тап болды, нәтижесінде бағыныштылары нақты мақсаттар қоймағаны және жақсы жұмыс істегендерді марапаттамағаны туралы шағымданып айтты. Жұмыс орнынан тыс, жоғары nPow көрсеткіші оң және теріс нәтижелермен байланысты, нәтиже көбінесе адамның жауапкершілік сезіміне байланысты болады. Жауапкершілікті өлшеуде төмен көрсеткішпен біріктірілгенде, жоғары nPow көрсеткіші өзін-өзі құртуға алып келетін мінез-құлықтардың жоғары деңгейін болжайды, мысалы, шектен тыс ішімдік ішу және физикалық агрессия. Мұндай мінез-құлық белгілері бар ерлер ажырасуға, бөлек тұруға немесе әйелдеріне физикалық зорлық-зомбылық көрсетуге бейім. Алайда, орташа немесе жоғары жауапкершілік көрсеткіші бар адамдар үшін бұл байланыс жоғалады, олар әлеуметтік жетекшілік рөлдерді атқару сияқты оң нәтижелер туралы хабарлауға көбірек бейім.
A high nPow score predicts greater career success for men and for women who report high satisfaction with the power related aspects of their workplace. McClelland's own research included case studies illustrating the advantage of high nPow in the workplace, especially for more experienced workers competing for management positions. In one characteristic example, a successful salesman with a high need for affiliation and a low need for power began to perform poorly after being promoted to management. He experienced difficulty giving direct orders, leading his subordinates to complain that he failed to set clear goals and reward individuals who performed well. Outside of work, a high nPow score is associated with both positive and negative outcomes, with the result often depending on whether an individual also reports a strong sense of responsibility. When combined with a low score on a measure of responsibility, a high nPow score predicts higher rates of externalizing self destructive behavior, such as binge drinking and physical aggression. Men with this combination of personality traits are more likely to divorce, separate, or physically abuse their spouses. However, this association disappears for individuals with average or high responsibility scores, who are disproportionately likely to report positive outcomes like taking on social leadership roles.
Қоғам үшін
Жеке нәтижелер сияқты, билікке деген жоғары қажеттіліктің оң немесе теріс нәтижелерге әкелуі жеке тұлғаның басқа да қасиеттеріне, әсіресе жауапкершілік пен көңілжасымпаздыққа байланысты. Топ мүшесі пікір таластың тудыруы мүмкін, бұл топтық ойлаудың алдын алуға көмектеседі, немесе ол басқа топ мүшелерін қорқытып, ақылға қонымды ұсыныстардан бас тартуына себеп болуы мүмкін; белсенді менеджер өз командасын ынталандырып, жұмысын бағыттай алады, немесе олар өз бағыныштыларын қорқытып, манипуляциялауы мүмкін. Тіпті қауіпті әрекеттер, мысалы, ойсыз тәуекелге бару, белгілі бір шекте пайдалы болуы мүмкін: табысты қор брокерлері мен кәсіпкерлер көбінесе тәуекелге бейім болады.
As with individual outcomes, whether a high need for power results in positive or negative outcomes is influenced by the individual's other traits, particularly responsibility and empathy. An argumentative group member may prevent groupthink, or they may intimidate other group members and refuse to make reasonable compromises; a hard charging manager may motivate and focus their team, or they may bully and manipulate their subordinates. Even dangerous behaviors, like impulsive risk taking, can be beneficial in moderation: successful stock traders and entrepreneurs often have a high propensity for risk.
Жынысы
Орташа есеппен, ерлер әйелдерге қарағанда билікке көбірек ұмтылыс жасайды, бұл биологиялық факторларға, әлеуметтік факторларға немесе олардың өзара әрекеттесуіне байланысты болуы мүмкін. Жыныс билікке деген қажеттіліктің сыртқы түрде көрінуіне де әсер етеді: ерлер ашуларын тікелей білдіруге, бақылау орнату үшін физикалық күш қолдануға немесе тәуекелді немесе ойсыз мінез-құлыққа бейім, ал әйелдер қарым-қатынас арқылы агрессия көрсетуге немесе өздерінің ашу-ызасын жасыруға көбірек дайын.
On average, men report a higher need for power than women, which may be due to biological factors, social factors, or an interaction between them. Gender also influences how the need for power is outwardly expressed: men are more likely to express anger directly, use physical violence to establish control, or engage in risky or impulsive behavior, while women are more likely to employ relational aggression or suppress their hostility.
Қатысу қажеттілігі
Мюррейдің пікірінше, көптеген адамдарда, әсіресе қиын жағдайларда, жақындыққа деген қажеттілік өте күшті болады. Мюррейдің сенуінше, адамдар стрестік жағдайға түскенде, басқа адамның қасында болса, олар стресті аз сезінуі мүмкін. МакКлелландтың зерттеулерінде, жақындыққа қажеттілігі бар адамдар көбінесе танымал болмайды, себебі олар басқалар оларды қабылдамайды деген алаңдаушылықтан адамдар арасындағы жанжалдардан қашуға тырысады.
Murray believed need for affiliation was a trait that was very strong in most people, especially in stressful situations. Murray believed that when people were put into a stressful situation, people were more likely to feel less stress if another person was present. In McClelland's research, he found that people who had need for affiliation were often unpopular tried to avoid interpersonal conflicts because they have levels of anxiety about if others will accept them.