Конрад I: Шығыс Франкияның бірінші сайланған королі

Кіріспе

911-918 жылдар аралығында Шығыс Францияның патшасы болған Конрад І (Konrad; шамамен 881 – 23 желтоқсан 918), «Жас» атымен белгілі, 911-918 жылдар аралығында Шығыс Францияның патшасы болды. Ол Каролингтер әулетінен емес, алғашқы сайланған және киелі маймен жуылған патша болды. Жас король Людовик Баланың қайтысынан кейін Шығыс франк тайпалық герцогтықтарының билеушілері оны патша етіп сайлады. Франк ұлтынан шыққан ол, бұл сайлауға дейін 906 жылдан бастап Франкония герцогтігін басқарған.

Ерте өмір

Конрад Тюрингия герцогы Конрадтың (Ұлы деп аталатын) және оның әйелі Глисмоданың ұлы, ол, әлдебір Каринтиялық каролинг императоры Арнульфтың әйелі Отамен және Луи Баланың анасымен туыс болған болуы мүмкін. Франконияның Лахнгау аймағындағы графтар болған Конрадтар, каролингтердің адал қолдаушылары болды. Сонымен қатар, олар Франконияда Бамберг қамалындағы Бабенберг герцогы Генрихтің ұлдарымен билік үшін күшті бәсекелестікке түсті. 906 жылы екі тарап Фрицлар маңында шайқасты. Конрад Ұлы және Бабенбергтердің екеуі қаза тапты. Король Луи Бала Конрадтардың жағына шықты, ал үшінші Бабенберг ағасы Адалберт корольдің канцлері, Майнц архиепископы Хато I берген қауіпсіздікке уәде бергеніне қарамастан, көп ұзамай тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. Осыдан кейін Конрад Франконияның барлық билігін толыққанды қолына алды. Дегенмен, ол өзінің ағасы, герцог Гебхард қайтыс болғаннан кейін Конрадтардың билігін батыс Лотарингияға таратуға тырысқанда сәтсіз болды.

Ереже

Людовик Баланың өлімінен кейін Конрад 911 жылғы 10 қарашада Форххаймда Саксония, Швабия және Бавария билеушілері тарапынан Шығыс Франкияның патшасы болып сайланды. Герцогтар Луидің каролингтік туысы, Батыс Франкияның патшасы Қарапайым Карлдың таққа отыруына кедергі келтірді. Олар Конрадиндер әулетінен шыққан, қайтыс болған патшаның анасының туысы болған адамды таңдады. Тек Конрадтың қарсыласы, Лотарингия герцогы Регинар ғана оған адалдық етуден бас тартып, Батыс Франкияға қосылды. Конрад I герцогтардың бірі болғандықтан, оларға билігін орнату өте қиын болды. Саксония герцогы Генрих 915 жылға дейін Конрад I-ге қарсы көтеріліс жасады, ал Бавария герцогы Арнульфке қарсы күрес Конрад I-ге өмірін қиды. Швабия герцогы Бурхард II көбірек тәуелсіздік талап етіп, алды. Баварияның Арнульф патшасы көтерілісіне мажарларды көмекке шақырды, жеңілгеннен кейін мажар жеріне қашты. Ол үшін сатқындық жасағаны үшін өлім жазасына кесілді, бірақ билігі бар герцог өлімнен құтылуға үміттенді. 913 жылы Конрад I Люпольдтың жесірі, Швабия графы Эрхангердің қарындасы Кунигундаға үйленді. Олардың Кунигунда және Герман есімді екі баласы болды, екеуі де 913 жылы дүниеге келді. 913 жылы Эрхангер Конрад I-ге қарсы көтеріліп, 914 жылы Констанц епископы Соломон III-ті тұтқынға алды, ол Конрадтың бас кеңесшісі болған. Эрхангер жер аударылды, бірақ Констанц көліне жақын шайқаста патша әскерін жеңіп алды. Соңында ол Швабиядағы Хоэнальтхаймда ақсүйектер жиналысында опасыздық жасағаны үшін тұтқындалып, 917 жылғы 21 қаңтарда ағасы Бертольдпен бірге өлімге кесілді. Конрадтың билеуі – патша билігін жергілікті герцогтардың күшейіп келе жатқан билігіне қарсы тұру үшін үздіксіз және көбінесе сәтсіз күрес болды. Оның Карл Қарапайымға қарсы Лотарингияны және Аахен императорлық қаласын қайтарып алуға бағытталған әскери науқандары сәтсіз аяқталды. Трир архиепископы Ратбод тіпті 913 жылы Батыс франк канцлері болды. Конрадтың патшалығы 907 жылғы Прессбург шайқасында бавариялықтардың талқандауынан кейін мажарлардың үздіксіз шабуылдарына ұшырады, бұл оның билігінің әлсіреуіне әкелді. Оның 916 жылы Хоэнальтхайм синодында Бремен архиепископы Унни бастаған Шығыс франк епископтығын жұмылдыруға жасаған тырысы басқа сәтсіздіктерді толықтыруға жеткіліксіз болды. Бірнеше қақтығыстан кейін Конрад Генрих Саксония герцогымен келісімге келді. Швабияның тынбайтын герцогтары Эрхангер (917 жылы өлімге кесілген) және Бурхард II, сондай-ақ Бавария герцогы Арнульф үнемі қауіп төндірді. Арнульфпен болған шайқаста ауыр жарақат алған Конрад 918 жылғы 23 желтоқсанда Вейльбург қамалындағы резиденциясында қайтыс болды. Ол Фулда соборында жерленді. Корвейлік Видукиндтің "Res gestae saxonicae" еңбегінде айтылғандай, Конрад өлім төсегінде кіші інісі Франкониялық Эберхардты Саксония герцогы Генрих Фулерге, және оның басты қарсыластарының біріне корольдік тәжді ұсынуға көндірді, өйткені ол Генрихті герцогтар арасындағы ішкі бәсекелестік пен мажарлардың үздіксіз шабуылдарына қарамастан патшалықты біріктіре алатын жалғыз герцог деп есептеді. 919 жылғы мамыр айында Эберхард және басқа франк ақсүйектері Конрадтың кеңесін қабылдады, ал Генрих Фрицлар рейхстагында Генрих I ретінде патша болып сайланды. Осылайша патшалық франктардан сакстарға ауысты, олар Карлдың жаулаулары кезінде көп қиындықтарға тап болған және өздерінің ерекшелігімен мақтанған. Эберхард Конрадтың орнына Франкония герцогы болды, бірақ 939 жылы император Отто I-ге қарсы көтерілісі кезінде Андернах шайқасында қаза тапты. Содан кейін Франкония герцогтығы 1024 жылға дейін Оттон әулетінің тікелей императорлық иелігіне айналды.

After the death of Louis the Child, Conrad was elected king of East Francia on 10 November 911 at Forchheim by the rulers of Saxony, Swabia and Bavaria. The dukes prevented the succession to the throne of Louis' Carolingian relative Charles the Simple, king of West Francia. They chose the Conradine scion, who was maternally related to the late king. Only Conrad's rival, Reginar, duke of Lotharingia, refused to give him his allegiance and joined West Francia. Exactly because Conrad I was one of the dukes, he found it very hard to establish his authority over them. Duke Henry of Saxony was in rebellion against Conrad I until 915 and the struggle against Arnulf, Duke of Bavaria, cost Conrad I his life. Burchard II, Duke of Swabia, demanded and received more autonomy. Arnulf of Bavaria called on Magyars for assistance in his uprising, and when defeated, fled to Magyar lands. For this he was condemned to death as a traitor, but the powerful duke managed to avoid execution. In 913 Conrad I married Cunigunde, widow of Liutpold and sister of the Swabian count Erchanger. They had: Cunigunda and Herman, both born in 913. In 913 Erchanger revolted against Conrad I, and in 914 he captured Solomon III, Bishop of Constance, who was Conrad’s chief counselor. Erchanger was exiled but still managed to defeat the royal army in a battle near Lake Constance. He was finally arrested for treason in an assembly of nobles at Hohenaltheim in Swabia and on 21 January 917 was executed together with his brother Berthold. Conrad's reign was a continuous and generally unsuccessful struggle to uphold the power of the king against the growing power of the local dukes. His military campaigns against Charles the Simple to regain Lotharingia and the Imperial city of Aachen were failures. Archbishop Ratbod of Trier even became West Frankish chancellor in 913. Conrad's realm was also exposed to the continuous raids of the Magyars since the disastrous defeat of the Bavarian forces at the 907 Battle of Pressburg, leading to a considerable decline in his authority. His attempt to mobilize the East Frankish episcopate led by Archbishop Unni of Bremen to his cause at the 916 synod of Hohenaltheim was not enough to compensate other failures. After several clashes, Conrad at least was able to come to terms with duke Henry of Saxony. The restless Swabian dukes Erchanger (executed in 917) and Burchard II were a continuous threat, as was Arnulf, Duke of Bavaria. Severely injured at one of his battles with Arnulf, Conrad died on 23 December 918 at his residence in Weilburg Castle. He was buried in Fulda Cathedral. According to the Res gestae saxonicae by the chronicler Widukind of Corvey, Conrad on his deathbed persuaded his younger brother Eberhard of Franconia to offer the royal crown to Henry the Fowler, the duke of Saxony and one of his principal opponents, since he considered Henry to be the only duke capable of holding the kingdom together in the face of internal rivalries among the dukes and the continuous Magyar raids. It was not until May 919 when Eberhard and the other Frankish nobles accepted Conrad's advice, and Henry was elected king as Henry I at the Reichstag of Fritzlar. Kingship now changed from Franks to Saxons, who had suffered greatly during the conquests of Charlemagne and were proud of their identity. Eberhard succeeded Conrad as duke of Franconia, but was killed in 939 at the Battle of Andernach during his rebellion against emperor Otto I. Hereafter the duchy of Franconia became a direct Imperial possession of the Ottonian dynasty until 1024.