Кіріспе
Саяси мақсаттар үшін ғылымды пайдалану – идеялардың, нысандардың және фактілердің саяси сипатқа ие болу процесі.
the process by which ideas, entities and facts become political
The politicization of science for political gain occurs when government, business, or advocacy groups use legal or economic pressure to influence the findings of scientific research or the way it is disseminated, reported or interpreted. The politicization of science may also negatively affect academic and scientific freedom, and as a result it is considered taboo to mix politics with science. Historically, groups have conducted various campaigns to promote their interests in defiance of scientific consensus, and in an effort to manipulate public policy.
Ғылымды саяси пайдаға саясаттастыру – үкімет, бизнес немесе қоғамдық ұйымдар ғылыми зерттеулердің нәтижелеріне, оның таратылуына, жариялануына немесе түсіндірілуіне заңдық немесе экономикалық қысым арқылы әсер етуге тырысқанда пайда болады. Ғылымның саясаттануы академиялық және ғылыми тәуелсіздікке кері әсер ете алады, сондықтан ғылым мен саясатты араластыру артық көріледі. Тарихи түрде, әртүрлі топтар ғылыми консенсусқа қайшы келіп, қоғамдық саясатқа ықпал ету мақсатымен өз мүдделерін ілгерілету үшін түрлі науқандар жүргізіп келді.
the process by which ideas, entities and facts become political
The politicization of science for political gain occurs when government, business, or advocacy groups use legal or economic pressure to influence the findings of scientific research or the way it is disseminated, reported or interpreted. The politicization of science may also negatively affect academic and scientific freedom, and as a result it is considered taboo to mix politics with science. Historically, groups have conducted various campaigns to promote their interests in defiance of scientific consensus, and in an effort to manipulate public policy.
Шолу
Көптеген факторлар ғылымды саясаттастырудың бір қыры ретінде әрекет ете алады. Бұл, мысалы, популистік зиялылыққа қарсылықтан және діни сенімге қауіп төндіретін деп саналатын нәрселерден бастап, постмодернистік субъективизмге, бизнес мүдделері үшін алаңдаушылық, институционалдық академиялық идеологиялық көзқарастар немесе ғылыми зерттеушілер арасындағы әлеуетті жасырын көзқарастар болуы мүмкін. Саясаттастыру ғылыми ақпаратты ғылыми дәлелдерді түсіндірумен байланысты белгісіздікке баса назар аударған кезде пайда болады. Бұл басымдық консенсустың болмауына сүйенеді, бұл зерттеулердің қабылдануын өзгертеді. Крис Муни бұл мәселенің кейде "Оруэллдік тактика" ретінде қасақана назардан тыс қалдырылатынын айтады. Ұйымдар мен саясаткерлер ғылыми зерттеулерді одан әрі күмәндандыру үшін, кейбір мәселелер бойынша барлық талқылаудан бас тартуға тырысады, "ғылыми тұрғыдан ең мүмкін болатын қорытынды әлі де белгісіз" деп мәлімдеп, "әдеттегі қорытынды белгісіз" дегенге қарсы тұрады. Әңгіменің бағытын өзгерту, фактілерді мойындамау және ғылыми консенсустың күмәнін пайдалану сияқты тактикалар ғылыми дәлелдермен күшін жоғалтқан көзқарастарға көбірек назар аудару үшін қолданылған. "Күмәнді сатушылар" деп аталатын, ғылыми мәселелер бойынша сарапшылықты талап ететін идеологиялық мүдделі топтар, адамның қызметінен туындаған климаттық өзгерістер сияқты ғылыми мәселелерге күмән тудыру үшін ғылымның ішкі белгісіздігін көрсеткен "дезинформациялық науқандарды" сәтті жүргізді, тіпті ғылыми қауымдастық адамның климатқа әсер ететініне дерлік келісімге келгенімен. Уильям Р. Фрейденбург және оның әріптестері ғылымды саясаттастыруды риторикалық тәсіл ретінде қарастырып, бұл аргументте дәлелдеу жүктемесін өзгертуге жасалған әрекет екенін айтады. Ол темекіге қарсы заңдарға қарсы шыққан темекі лоббистерін мысалға келтіреді. Лоббистер дәлелдерді белгісіз деп қарапайымдап көрсетеді, қорытындының жоқтығын атап көрсетеді. Фрейденбург саясаткерлер мен лобби топтары көбінесе заңнама "негізделген" деп есептелгенге дейін толық "ғылыми нақтылықты" талап етуге сәтті әрекеттенетінін және жағдайды қарастырғанда 1-ші және 2-ші типтегі қателіктердің тәуекелдерін мұқият қарастыратын теңдестірілген тәсіл қажет екенін атап өтеді, сонымен қатар ғылыми қорытындылар әрқашан шартты екенін мойындайды.
Климаттың өзгеруі
Негізгі климатологтар да, олардың сыншылары да бірін-бірін климаттың өзгеруіне байланысты ғылымды саясаттастыруда айыптап отыр. Ғылыми консенсус бойынша, соңғы онжылдықтарда жаһандық жер беті температурасы көтерілген және бұл тенденцияның басты себебі адамның парниктік газдар шығаруы болып табылады. 1991 жылы АҚШ-тың корпоративтік коалициясы, оның ішінде Ұлттық Көмір қауымдастығы, Батыс Отын қауымдастығы және Эдисон Электр институты "Қоршаған орта туралы ақпараттық кеңес" (ICE) деп аталатын жаңалықтарды жариялау ұйымын құрды. ICE 500 000 долларлық жарнамалық науқанды іске қосты, оның мақсаты, ICE-тің өзінің сөзімен айтқанда, "глобалды жылынуды теория (факт емес) ретінде көрсету" болды. Өнеркәсіптік топтардың сыншылары жаһандық жылыну туралы пікір қақтығысының кез келген халықаралық келісімшартқа, мысалы, Киото протоколына олардың бизнес мүдделеріне тигізетін әсерді азайтуға бағытталған әдейі әрекет екенін айыптайды. 2005 жылдың маусым айында The Guardian газетінің қоршаған орта мәселелері жөніндегі редакторы Джон Видал АҚШ Мемлекеттік департаментінің Буш әкімшілігінің Эксон басшыларына компанияның климаттық саясатты анықтауға, соның ішінде Киотоға қатысты АҚШ-тың позициясына көмектескені үшін алғыс білдірген құжаттары бар екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, Global Climate Coalition индустриялық топтарының да ықпалы болды. 2006 жылы Guardian газетінің жазушысы Джордж Монбиот ресми Эксон құжаттарында табылған мәліметтерге сәйкес, 124 ұйым ExxonMobil-ден қаржы алған немесе олармен тығыз байланыста болған, және "Бұл ұйымдар климаттың өзгеруіне қатысты тұрақты ұстанымды ұстанады: ғылымда қайшылықтар бар, ғалымдардың пікірлері бөлінген, қоршаған ортаны қорғаушылар – шарлатан, жалғаншы немесе ақылдан адамдар, егер үкіметтер жаһандық жылынуды болдырмау үшін шаралар қолданса, олар ешқандай негізсіз жаһандық экономиканы қауіпке тікелейтін болады. Бұл ұйымдар ұнатпайтын зерттеулер 'қоқыс ғылым' деп аталады, ал олар қолдайтын зерттеулер 'нақты ғылым' деп аталады". "Деректерді таңдап пайдалану", "әдемілеу" (cherry picking) – Тынық мұхиты институтының анықтамасына сәйкес, ғылыми тәжірибенің айқын бұрмалануы болып табылады. Бұл институт даму, қоршаған орта және қауіпсіздік салаларындағы мәселелер бойынша тәуелсіз зерттеулер мен саясатты талдауды жүзеге асыру үшін құрылған.
Ақылды жобалау
Дискавери институтына байланысты ақылды жобалау қозғалысы, эволюция теориясы көрсететін материалистік дүниетанымын "жеңуге" және "христиандық және теистік сенімдерге сәйкес келетін ғылымды" қолдауға тырысады. Дискавери институты эволюцияны "дағдарыстағы теория" ретінде бейнелейді, ғалымдар эволюцияны сынап, "әділеттілік" пен "тең уақыт" студенттерді "дау-жанжал" туралы білім беруді қажет етеді деп мәлімдейді. Қазіргі заманғы ғылыми биологиялық теорияның негізгі тасы – Жердегі өмірдің барлық түрлері ортақ ата-тектен шыққан және өзгерген. Эволюция теориясына қатысты көптеген дұрыс сын-ескертпелер болғанымен, кейбір идеологиялық жақтастары бүкіл теорияға күмән тудыру үшін осы келіспеушіліктердің шеңберін кеңейтуге ұмтылады. Мысалы, АҚШ-та эволюция теориясының кемшіліктерін немесе ғылыми қауымдастықтағы келіспеушіліктерді баса көрсету арқылы сыныптарда оқытуын жобалауға тырысқандардың заңдық прецеденттері бар. Ал басқалары мұғалімдердің сабақта толық еркіндігі бар екенін, олар эволюцияға ғылыми емес "баламалар" ұсынғаны үшін жазаланбауы керек дейді. Көптеген заң жобалары студенттерді эволюцияны "сынап қарауға" немесе "дау-жанжалды" түсінуге үйретуді талап етеді. Бірақ қазіргі таңда эволюция теориясының негізгі қағияттарына қатысты ғылыми қауымдастықта маңызды дау жоқ. Сондықтан эволюция ілімін қоршаған қазіргі дау-дамайлар негізінен ғылыми сипатта емес. 2005 жылы Довердегі Кицмиллерге қарсы Довер аймақтық мектеп округінің ісін қараған АҚШ федералды соты, ақылды жобалау жақтастарының талаптарын қарастырып, ақылды жобалау ғылым емес, ол "жаратылыстанушылық және діни тамырынан өзін ажырата алмайды" деген қорытындыға келді, сондай-ақ мектеп округінің оны насихаттауы АҚШ Конституциясының Бірінші түзетуінің дін бостандығын қамтамасыз ету ережесін бұзды деп шешті.
Темекі мен қатерлі ісік
1950 жылдардың ортасына қарай темекі шегу өкпе қатерлі ісігін тудырады деген ғылыми консенсус қалыптасқан, бірақ темекі индустриясы бұл тұжырымдармен күресті, бұл күрес әлеуметтік аренада да, ғылыми қауымдастықта да жүрді. Темекі компаниялары ой-сананы дамыту орталықтары мен лоббилік топтарды қаржыландырып, денсаулықты сақтау жөніндегі науқандарды бастады, медициналық журналдарда жарнамалар жариялады және өкпе қатерлі ісігінің басқа себептерін зерттеді, мысалы, ластану, асбест және тіпті үй жануарлары. Темекіге қарсы айғақтардың "жабық" екенін жоққа шығарып, олар реттеуді кешіктіру мақсатында қосымша зерттеулерді талап етті. Джон Хорган темекі компаниялары қолданған риторикалық тәсілді атап өтті. Бұл 1969 жылы темекі компаниясының құпия хатында кездескен, онда олар темекі шегудің қатерлі ісікті тудыратынына қатысты дәлелдерге күмән тудыруға тырысты. Хатта былай делінген: "Күмәнділік – біздің өніміміз, себебі ол жалпы халықтың санасындағы "фактілер жиынтығымен" бәсекелесудің ең тиімді жолы. Сондай-ақ, ол дау тудырудың да бір тәсілі".
Эвгеника
Адольф Гитлер басқарған нацистік Германия "таза" неміс нәсілін сақтауға бағытталған евгеника бағдарламаларымен әйгілі болды, бұл бағдарламалар нәсілдік гигиена туындысы ретінде бірқатар шаралар арқылы іске асырылды. Нацистер Германиядағы ғылыми зерттеулерді манипуляциялады, кейбір ғалымдарды эмиграцияға мәжбүр етті және ғылыми емес, идеологиялық принциптерге сүйене отырып зерттеулерді қаржыландырды. 20-шы ғасырдың басында евгеникаға әлемдік деңгейдегі саясаткерлер мен ғалымдардан күшті қолдау көрсетілді. 1912 жылы өткен Евгениканың бірінші халықаралық конгресіне Чарльз Дарвиннің ұлы Леонард Дарвин президент ретінде, сол кезде Адмиралтействоның бірінші лорды және болашақ Ұлыбритания премьер-министрі Уинстон Черчилль құрметті вице-президент ретінде, сондай-ақ әйгілі швейцариялық патолог Аугуст Форэл, телефонды ойлап тапқан Александр Грэм Белл және тағы да басқа танымал тұлғалар қолдау көрсетті. Нацистердің евгеника зерттеулеріне көрсеткен қолдауы американдық евгеника жақтасын американдық бағдарламаны кеңейтуге итермеледі, ол "немістер бізді өз саламызда озып кетеді" деп шағымданды. Американдық және нацистік евгеника зерттеулерінің арасында тығыз байланыс болды. Нацистер өз евгеника бағдарламасын АҚШ-тың мәжбүрлі стерилизация бағдарламасына, әсіресе Калифорния штатында қабылданған евгеника заңдарына негіздеді.
Әлеуметтік әділдік
Кейбір сыншылар ғылымды әлеуметтік әділдік жақтастары саясаттастырды деп санайды. Ұлттық ғалымдар қауымдастығының саяси консервативті жақтау тобының зерттеулер жөніндегі директоры Дэвид Рэндалл, әлеуметтік әділдік пен саяси белсенділікке баса назар аудару "ғылымның, ең алдымен, шындықты іздеу ретіндегі мәніне қауіп төндіреді" деді. 2021 жылдың қазан айында The New York Times газеті академиялық ортада "цитациялық әділдікке" деген талаптардың күшеюін хабарлады, мақалада бұл профессорлар мен аспиранттардың "қара, латын, азиялық және жергілікті американдық ғалымдардың еңбектерін жиі сілтеуге тырысуы және кейбір жағдайларда, ұнамайтын көзқарастарды ұстанатын зерттеушілердің еңбектерін сілтемелерде көрсетуден бас тартуы" деп түсіндірілді. Кейбір зерттеушілер бұл әрекеттерді саясаттану айыбынан қорғап, ғылымнің әрқашан саяси сипатта болғанын мәлімдеді.
Кеңес Одағы
Кеңес Одағында ғылыми зерттеулер қатаң саяси бақылауда болды. Көптеген зерттеу салалары "бұржуалық жалған ғылым" деп жарияланып, тыйым салынды. Бұл кеңес ғылымы үшін, әсіресе биологияда генетикаға тыйым салудан (Lysenkoism қараңыз) және компьютер ғылымында елеулі кері кетуге әкелді, бұл совет экономикасы мен технологиясына күшті әсер етті.
Америка Құрама Штаттары
1974 жылғы Жалпы әлеуметтік сауалнамада консерваторлардың ғылымға деген сенімі үш негізгі саяси топтың – консерваторлардың, либералдардың және орталықтардың – арасында ең жоғары болды. Бұл сауалнама 1972 жылдан 1994 жылға дейін жыл сайын, ал 1994 жылдан 2010 жылға дейін екі жылда бір рет қайталанды. 2010 жылы осы сауалнама қайта жасалғанда, консерваторлардың сенім деңгейі 49%-дан 38%-ға дейін, орталықтардың сенім деңгейі 45%-дан 40%-ға дейін төмендеді, ал либералдардың сенім деңгейі салыстырмалы түрде тұрақты болып, 48%-дан 50%-ға дейін сәл өсті. Гордон Гаучаттың зерттеуі, АҚШ-та ғылымға деген қоғамдық сенімнің уақыт бойынша өзгеруін зерттейді және консерваторлардың наразылығының артуын екі мәдени өзгеріске байланысты деп санайды. Біріншісі – Рейганнан кейінгі кезеңде Жаңа оңшылдардың пайда болуы, екіншісі – Г.У. Буш кезінде NR-дың күшеюі және консерваторлардың «ғылымға қарсы соғыс» бастауы. Барак Обама және басқа да саясаткерлер Буш президенттігінен бастап ғылымның саясаттануына қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. 2011 жылы «Елдің жағдайы» туралы сөйлеген сөзінде Обама ғылым ұйымдары, жеке экономикалық мүдделер және үкімет арасындағы қарым-қатынастарға қанағаттанбағанын айтты.
Джордж Буш әкімшілігі
2004 жылы «Денвер Пост» газеті Джордж Буш әкімшілігінің «өздері қадағалайтын салалардың лоббистері, адвокаттары немесе өкілдері болған 100-ден астам жоғары лауазымды тұлғаларды» тағайындағанын хабарлады. Кем дегенде 20 бұрынғы сала өкілі өздерінің агенттіктерiне бұрынғы салаларына пайда әкелетін саясатты жазуға, қалыптастыруға немесе ілгерілетуге көмектесті. «Олар қандай өзгерістер жасау керектігін білді, себебі олар оларды сала өкілдері ретінде ұсынған». Сондай-ақ 2004 жылы ғылыми қорғау тобы «Қоғамдық ғалымдар одағы» «Саясат қабылдаудағы ғылыми адалдық: Буш әкімшілігінің ғылымды дұрыс пайдаланбауына қатысты тергеу» атты есеп жариялады. Есепте мынадай айыптаулар келтірілді: Үкіметтің ішінде де, сыртында да ғалымдар, саясаткерлер және техникалық мамандардың саны артып келеді. Олар Буш әкімшілігінің федералдық агенттіктердің ғылыми талдауларын жоюға немесе бұрмалауға тырысқанын айтады, осылайша нәтижелерді әкімшілік саясатына сәйкес етуді көздейді. Сонымен қатар, бұл сарапшылар ғылыми кеңесшілер мен кеңесшіл комиссияларды тағайындаудағы бұзушылықтар осы органдардың заңмен белгіленген тепе-теңдігін бұзуға қауіп төндіреді деп санайды. 2004 жылдың 18 ақпанында 9000-нан астам ғалым, оның ішінде 49 Нобель сыйлығының лауреаты және 63 Ұлттық ғылым медалінің иегері қол қойған петиция жарияланды. Петицияда былай делінген: «Ғылыми білім саяси мақсаттарымен қақтығысқа келгенде, әкімшілік көбінесе ғылымның шешімдерге қатысу процесін манипуляциялап отыр. Бұл кәсіби біліктілігі жоқ немесе мүдделер қақтығысы бар адамдарды ресми лауазымдарға және ғылыми кеңесшіл комиссияларға тағайындау арқылы, қолданыстағы кеңесшіл комиссияларды тарату арқылы, үкіметтің өзінің ғалымдарының есептерін цензуралау және жою арқылы, және тәуелсіз ғылыми кеңес сұраудан бас тарту арқылы жасалады. Басқа әкімшіліктер де мұндай тәжірибелерге кейде барған, бірақ бұл жүйелі де, кең ауқымды емес». Сонымен қатар, ғылыми тұрғыдан негізсіз саясатты қолдау арқылы әкімшілік кейде ғылыми білімді бұрмалап, өз саясатының салдары туралы жұртшылықты адастырған. Сол жылы «Қоғамдық ғалымдар одағының» ғылыми адалдық бағдарламасының атқарушы директоры Франческа Грифо: «Бізде жоба түрінде қалып, жұртшылыққа жетпейтін есептер бар. Бізде өзгертілген есептер бар. Бізде ескерілмеген және қайта жазылған есептер бар» деді. 2006 жылы сынға жауап ретінде президент Буш Мемлекеттік жолдамасында Американың әлемдегі бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету үшін ғылыми зерттеулер мен білім беруді ілгерілету мақсатындағы науқанды жариялады, келесі 10 жылда физикалық ғылымдардағы ең маңызды негізгі зерттеу бағдарламаларына федералдық қаржыландыруды екі есеге арттыруға уәде берді.
Бас дәрігер
2007 жылы шілдеде президент Джордж Буш тағайындаған алғашқы бас хирург Ричард Кармона әкімшілікті саяси араласуға және ембриондық сабақ жасушаларын зерттеу сияқты маңызды мәселелерде оны үнсіздендіруге тырысқандығы үшін ашық айыптады. "Саяси тағайындалғандардың идеологиялық, діни немесе саяси бағытына сәйкес келмейтін нәрсе көбінесе назардан тыс қалдырылады, маңызсыз деп есептеледі немесе жай ғана жасырылып қойылады", - деп мәлімдеді Кармона. Ол жеке айыптама жасаған жоқ, бірақ 29 шілдеде "Вашингтон Пост" газеті Кармонаның кем дегенде бір есебін тоқтатып, бұғаттаған шенеунік Уильям Р. Штайгер екенін хабарлады.
Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы
2006 жылдың шілдесінде Қауіптенген ғалымдар одағы (UCS) Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасында (FDA) ғылымға қатысты саяси ықпалдың кең таралғанын көрсететін сауалнама нәтижелерін жариялады. Сауалнамаға жауап берген FDA-ның 997 ғалымының шамамен бестен бір бөлігі (18 пайызы) «ғылыми емес себептермен Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасының ғылыми құжаттарындағы техникалық ақпаратты немесе олардың қорытындыларын тиісінше алып тастауға немесе өзгертуге шақырылды» деді. Бұл – Федералдық агенттіктердегі ғылымға тиімсіз араласуды зерттеу үшін Қауіптенген ғалымдар одағы жүргізген үшінші сауалнама. Денсаулық сақтау және халықты әлеуметтік қорғау департаменті де осы тақырып бойынша сауалнама жүргізді, оның нәтижелері де ұқсас болды. "USA Today" басылымында жарияланған мәліметке сәйкес, "Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі мемлекеттік қызметкерлер" және Қауіптенген ғалымдар одағы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы ғалымдары арасында жүргізген сауалнамада көптеген ғалымдар ғылыми тұжырымдарына қарамастан, жаңа дәрі-дәрмектерді бекітуге немесе бекітпеуге қысым көргені анықталды.
АҚШ Ішкі істер департаменті
2007 жылдың 1 мамырында АҚШ Ішкі істер министрлігінің орынбасары Джули Макдональд, Ішкі істер департаментінің бас инспекторы Арл Э. Деванидің, Макдональдтың мұнай өнеркәсібі және меншік құқығы топтарына жарияланбаған, ішкі мемлекеттік құжаттарды беру арқылы федералдық ережелерді бұзғанын, сондай-ақ Буш әкімшілігінің саяси мақсаттарына қолдау көрсету және жерді дамытушыларға көмектесу үшін ғылыми нәтижелерді манипуляциялағанын хабарлағаннан кейін қызметтен кетті. 2007 жылдың 29 қарашасында Деванидің тағы бір баяндамасы Макдональдтың ол қатысқан шешімнен материалдық пайда көруі мүмкін екенін көрсетті, бұл шешімде Сакраменто сплиттейл балығын федералдық қорғалатын түрлер тізімінен шығару туралы болды. Макдональдтың қылығы 5 C. F. R. § 2635.703, «Құпия емес ақпаратты пайдалану» және 5 C. F. R. § 2635.101, «Мемлекеттік қызметтің негізгі талаптары» бойынша Федералдық ережелер кодексін (CFR) бұзды. Макдональд, Конгресс палатасының бақылау комитеті оны «Қорғалатын түрлер туралы заңды бұзды, ғылымды цензуралады және АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің қызметкерлерімен дұрыс қарым-қатынас жасамады» деген айыптаулар бойынша тыңдау өткізуге дайындалып жатқанда отставкаға кетті.
Климаттың өзгеруі
2007 жылдың желтоқсанында Christian Science Monitor газеті 2003 жылдан бері, әсіресе "Катрина" даулынан кейін, Джордж Буш әкімшілігі климатты зерттеушілердің журналистермен сөйлесуін бақылауға тырысқанын, сондай-ақ климат ғылымы және маңызды құқықтық пікірлер бойынша ғалымдардың Конгресс алдындағы куәліктерін өңдегенін хабарлады. Ғылыми консенсусқа қатысты шараларды кешіктіру және күмәндік тудыру мақсатымен құрылған ұйымдарды зерттегендер олардың тактикасын үш кезеңге бөлді: біріншіден, проблеманың бар екенін жоққа шығару, екіншіден, оның пайдалы екенін дәлелдеу, үшіншіден, ештеңе істеуге болмайды деп талап ету. Гордон Гаушат, Тимоти О'Брайен және Ориол Мирозаның "Қоғамдық кеңістіктегі экологиялық ғалымдардың беделі" атты зерттеуіндегі зерттеушілер экологиялық ғалымдарға саяси кеңесшілер ретінде қатысты көзқарастардың жоғары саясиландырылғанын тұжырымдайды. Олардың нәтижелері, қоғам оларды құрметті саясаткер деп қабылдауы үшін, олардың ғылыми консенсусқа келісімінен гөрі адалдығы мен түсінігіне көбірек мән беретінін көрсетеді.
Уаксманның есебі
2003 жылдың тамызында АҚШ-тың Демократиялық конгрессмені Генри А. Ваксман және Үкіметтік реформа комитетінің қызметкерлері Джордж Буш әкімшілігінің ғылым мен жыныстық білімді саясаттастырғаны туралы есеп жариялады. Есепте әкімшілік асыраушылыққа негізделген бағдарламалардың тиімділігін көрсету үшін олардың нәтижелерін өзгертумен айыпталды. Сондай-ақ, есепте Буш әкімшілігінің асыраушылыққа негізделген бағдарламаның белгілі жақтаушысы доктор Джозеф МакИлхейниді Ауруларды бақылау орталықтары директорының консультативтік кеңесіне тағайындағаны анықталды. Есепке сәйкес, Ауруларды бақылау және алдын алу орталығының веб-сайтынан жан-жақты жыныстық білім туралы ақпарат алынып тасталды. Сайт наразылықтардан кейін жаңартылды және қазіргі уақытта соңғы, жақсы жоспарланған зерттеулерде мұндай тәуекелдің табылмағанын көрсетеді. Бұл сенім аборттың сүт безі қатерлі ісігін тудыратыны туралы ғылыми консенсусқа қайшы келеді. Ғылыми қауым бұл гипотезаны қабылдамаса да, көптеген абортқа қарсы жақтастар аборт пен сүт безі қатерлі ісігі арасында байланыс бар екенін дәлелдеуді жалғастыруда, мемлекеттік саясат пен қоғамдық пікірге әсер етіп, абортты одан әрі шектеу және әйелдерді аборт жасатудан қайтару мақсатында. Бұл гипотеза тарихи түрде даулы болғанымен, қазіргі пікір таласы ғылыми емес, саяси сипатқа ие.
АҚШ Палатасы Ғылыми қадағалау жөніндегі кіші комитеті
2007 жылдың қаңтар айында АҚШ Палатасының Ғылым, ғарыш және технология жөніндегі комитеті жаңа кіші комитет, Ғылымды қадағалау жөніндегі кіші комитет құрғанын жариялады, ол комитеттің барлық құзыретіне жататын мәселелер бойынша тергеу және қадағалау жұмыстарын жүргізеді. Кіші комитетке маңызды мәселелердің кең ауқымын, әсіресе федералдық агенттіктердегі ғылыми деректерді манипуляциялау мәселелерін қарауға құқық берілген. Сұхбатында кіші комитет төрағасы Брэд Миллер Буш әкімшілігі кезіндегі ғылыми адалдыққа қатысты алаңдаушылықтарды тексеруге уәде берді. Миллер бұқаралық ақпарат құралдарында Буш әкімшілігінің ғылымды өз саяси мақсаттарын ілгерілету үшін, кеңесші кеңестерді бұрмалау үшін және федералдық қаржымен ғылыми зерттеулерді шектеу үшін манипуляциялау туралы көптеген хабарлар болғанын атап өтті. Миллер, Палатаның Ғылым және технология комитетінің мүшесі ретінде, Буштің саяси тағайындамаларының ғылыми адалдыққа жасаған араласуының дәлелдерін жинады.
Денсаулық
2020 жылғы COVID-19 пандемиясы кезінде Трамп әкімшілігі Денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету департаментінің кәсіби қоғамдық байланыс қызметкерлерін саяси тағайындалғандармен алмастырды, оның ішінде Майкл Капуто, ол Ауруларды бақылау орталықтарының апталық ғылыми есептеріне араласып, үкіметтің бас жұқпалы аурулар маманы Энтони Фаучиді үнсіздендіруге тырысты, "дәл сол кезде денсаулық сақтау басшыларына жаңа коронавирусты жеңу үшін қажетті иммунитетті қалыптастыру үшін вакцинаны қабылдауға адамдарды көндіру өте қажет болғанда, FDA-ға деген сенімсіздік себу". Президент Дональд Трамп коронавирустық вакцинаны төтенше жағдайда қолдану стандарттарын жақсартуға бағытталған FDA ұсынысын қабылдамауы мүмкін екенін айтқаннан кейін бір күн өткен соң, Ұлттық ғылым және медицина академияларының президенттері пандемия кезінде ғылымға саяси араласуға алаңдаушылық білдірді, "әсіресе денсаулық сақтау мамандарының дәлелдері мен кеңестерін елемеу және үкіметтік ғалымдарды сықаққа алу". Әкімшілік ресми хабарламаларда қолдануға тыйым салынған сөздердің тізімін CDC-ге жіберген, олардың ішінде "трансгендерлік", "ұрық", "дәлелдерге негізделген", "ғылымға негізделген", "әлсіз", "жетістікке құқық", және "әртүрлілік" болды. CDC директоры бұл хабарларды жоққа шығарды.
Байден әкімшілігі
"Ұлттық ғылым және технология стратегиясын жаңарту және қайта жандандыру" жолындағы жұмыстың бөлігі ретінде, сайланған президент Джо Байден қызметке кіріспес бұрын, Ғылым және технология саясаты басқармасының директоры лауазымын үкімет деңгейіне көтеретінін жариялады. Байденнің Бетси Уэзерхедті Ұлттық климаттық бағалау директоры қызметінен босатуы саяси ықпалмен жасалған деп сынға ұшырады.
Ғылым саясатының ғылыми зерттеулері
Ғылымды саясаттастыру – ғылым саясаты деп аталатын кеңірек тақырыптың бір бөлігі. Бұл мәселені түрлі сала ғалымдары зерттеді, оның ішінде ең маңыздысы – Ғылым және технологияны зерттеу, ғылым тарихы, саяси ғылым, сондай-ақ ғылым, білім және технологияның әлеуметтануы. Соңғы онжылдықтарда осы салалар ғылым мен технологияның қалыптасу процесін жан-жақты қарастырып келеді. Осы сала бойынша жасалған кейбір зерттеулер Ғылым мен технологияны зерттеу жөніндегі анықтамалық (1995, 2008) кітабында баяндалған, ол ғылымның әлеуметтік зерттеулер қоғамы жариялаған әдебиеттерге шолу жинағы. Ғылымның әлеуметтік зерттеулер қоғамы ғылым саясатына қатысты еңбектерге жыл сайын "Рейчел Карсон сыйлығын" тартады.