Кіріспе

Дәстүрлі үстел ойыны

Ренджу (連珠) – гомокуның кәсіби түрі. Оны 1899 жылдың 6 желтоқсанында жапон журналисі Руико Куроива (黒岩涙香) «Йорозу чоухоу» (萬朝報) газетінде «ренжу» деп атады. «Ренжу» атауы жапон тілінде «тізбектелген інжулер» деген мағынаны білдіреді. Ойын 15×15 торлы го тақтасында қара және ақ тастармен ойналады. Ренджу ережесі гомокуда бірінші ойыншыға (қараларға) қаралар үшін қосымша шектеулер енгізу арқылы берілген басымдықтарды азайтады.

Ережелер

Ренджу гомокудан бастау алады, сондықтан оның көптеген ережелері ортақ. Дегенмен, бұл екі ойынның арасында екі маңызды айырмашылық бар. Біріншіден, ренджуде қараның басымдығын шектеу үшін тыйым салынған жүргілістер ережесі бар, мұндай ереже гомокуда жоқ. Екіншіден, ренджу ойынның бастапқы орналасуын теңгерлеу үшін арнайы ашылу ережелерін пайдаланады.

Өтуге рұқсат

Ойын барысында ойыншы тас қою құқығынан бас тарта алады, бұл "өткізу" деп аталады. Егер екі ойыншы да қатарынан өткізуді таңдаса, ойын тең деп есептеледі. Өткізу құқығы көбінесе тақта толып бара жатқанда қолданылады, және қара ойыншы тас қойса, одан жоғары сызық түседі.

Жеңіс

Қара тек бес қара тасты қатарлап (тік, көлденең немесе диагональ бойынша) орналастыру арқылы ғана ойынды жеңе алады. I. Дәстүрлер
Ренджудың негізгі ережелері сақталуы тиіс. Ашылу кезеңі 5 қадамнан аспауы керек. Барлық 26 канондық ашылу мүмкін болуы керек және тек 26 канондық ашылу ғана мүмкін болуы керек. Барлық қазіргі заманғы реалистік варианттар болуы тиіс. Ашылу кезеңінде тақта жиегіне тым жақын жасалған қадамдар артықшылыққа ие емес. II. Қарапайымдық және тартымдылық
Жаңа ережелерді оқу оңай болуы керек. Жаңа ережелерді бастаушылар үшін ойнау оңай болуы керек. Жаңадан бастаған ойыншының көп жағдайда алғашқы 5 қадамнан кейін ұтысқа ұшырауы жағдайы жарамайды. Ережелер жүйелі және тартымды болуы керек. III. Шығармашылық

Мүмкін болатын шығармашылық варианттардың саны қазіргіден әлдеқайда көп болуы керек. Бұл варианттар екі ойыншының да оңтайлы стратегиясымен қол жеткізілуі керек. Екі тараптың жеңіске жету мүмкіндігі шамалы болғаны жөн. Ашылу кезеңінде қадам жасаған ойыншы тең және шығармашылық позиция құруға қызығушылық танытпаса, онда бұл жағдай артықшылыққа ие емес. (Мысал: бұрынғы ашылу ережелеріндегі тікелей емес 2-ші қадам). Ереже екі ойыншыға да қарсыласына белгілі болған бастапқы кезеңнен кейінгі позициядан қашуға мүмкіндік беруі керек. Теориялық білім және терең талдау артықшылық беруі керек, бірақ жақсы қиялы бар ойыншы оған қарсы мүмкіндіктерге ие болуы керек. Мұндай ашылу ережесінің мысалы (атап айтқанда, "RIF ашылу ережесі") төменде келтірілген. Бірінші ойыншы тақтаға 2 қара және 1 ақ тасты қойып, ашылу үлгісін құрайды. Екінші ойыншы енді ақ немесе қара түспен ойнауды таңдайды. Содан кейін ақ түсті ойыншы тақтаға тағы бір тас қояды. Қара түсті ойыншы тақтаға 2 тас қояды. Ақ түсті ойыншы алдыңғы қадамнан екі қара тастың біреуін алып тастайды. Ақ түсті ойыншы ақ тас қояды. Осы тізбек аяқталғаннан кейін, қара және ақ түсті ойыншылар өздерінің тастарын кезекпен орналастыруды жалғастырады. 2008 жылы Ренджу халықаралық федерациясының төтенше жалпы жиналысы жоғарыда аталған қадамдар тізбегін алмастыратын үш жаңа ереже жиынтығын құрды: Сосорв, Тарагучи және Ямагучи. Сондай-ақ, оларды қолдану үшін қабылдау-жобалау жүйесі бекітілді. 2009 жылы Ренджу халықаралық федерациясының Бас ассамблеясы Ресей ұсынған Саката ашылу ережесін бекітті. 2011 жылы Ренджу халықаралық федерациясының Бас ассамблеясы Тарагучи Н және Сосорв Н сияқты өзгертілген ашылу ережелерін растады.

Дүниежүзілік Ренджу чемпионаты мен командалық әлем чемпионатының ашылу ережесі үшін 1996 жылға дейін алмасу ашылу ережесі қолданылды. Алайда, 1996 жылғы төтенше Бас ассамблеяда RIF ашылу ережесі 1997 жылғы Әлем чемпионатынан бастап Әлем чемпионаттарының ресми ережесі ретінде бекітілді. Кейіннен, 2008 жылғы төтенше Бас ассамблеяда 2009 жылғы Әлем чемпионатында ресми ереже Ямагучи ашылу ережесіне өзгертілді.

Ренжу халықаралық федерациясы

Ренжу халықаралық федерациясы (РИФ) – 1988 жылдың 8 тамызында Швецияның Стокгольм қаласында құрылған халықаралық ұйым. Ренжу халықаралық федерациясының басты мақсаты – әлемдегі барлық ренжу және гомоку ұлттық федерацияларын біріктіру, ренжу және гомокудан халықаралық турнирлер мен басқа да шараларды ұйымдастыру, сондай-ақ ренжу қызметін әлемге тарату. Федерация екі жыл сайын Бас Ассамблея өткізеді.

Әлем чемпионаттары

Ренжу халықаралық федерациясы ұйымдастырған бірнеше әлем чемпионаттары бар, оның ішінде әлем чемпионаты, әйелдер әлем чемпионаты, командалық әлем чемпионаты, жастар әлем чемпионаты және корреспонденциялық әлем чемпионаты. Ренжу әлем чемпионаты 1989 жылдан бері екі жылда бір рет өткізіледі. 2009 жылдан 2015 жылға дейін ашылу ережесі Ямагучи болды, ал 2017 жылдан бастап Soosõrv 8 ережесіне өзгертілді. Әйелдер әлем чемпионаты 1997 жылы басталды және әлем чемпионатымен бір уақытта және бір жерде екі жылда бір рет өткізіледі. Ренжудағы командалық әлем чемпионаты 1996 жылдан бері екі жылда бір рет өткізіледі. 2010 жылдан 2016 жылға дейін ашылу ережесі Ямагучи болды, ал 2018 жылдан бастап Soosõrv 8 ережесіне өзгертілді. Ренжудағы корреспонденциялық әлем чемпионаты 1982-1993 жылдары (қағаз хаттар арқылы, кейін электрондық пошта арқылы) өткізілді, ал қазір 1996 жылдан бері жыл сайын өткізіледі, 2009, 2010 және 2016 жылдардан басқа.

Компьютерлер мен ренжу

"Ренджуды шешу" 2001 жылы бірінші ойыншының жеңісімен аяқталды. Дегенмен, Ямагучи және Соосорв Н сияқты қазіргі заманғы ашылу ережелерімен ойналатын ренджу әлі шешілмеген. Ренджудан әлемдік компьютерлік чемпионат 1991 жылы басталды және 2004 жылға дейін төрт рет өткізілді. 2016 жылдан бастап ренджу жыл сайын өтетін Gomocup турниріне қосылды, ол әлі де жалғасуда. Адамдармен ойнайтын алғашқы бағдарлама – Олег Степановтың (Ресей) әзірлеген Meijin 2000 бағдарламасы. 2000 жылы Meijin 2000 Мәскеудегі ашық турнирде адамдармен ойнады. Бірақ, 2017 жылға дейін компьютерлік бағдарламалардың ашық жарыстарда үздік ойыншыларды жеңе алатыны дәлелденбеді. 2017 жылы әлем чемпионы бағдарламасы Yixin мен Тайваньның Meijin титулының иегері Лин Шу Хсуан арасында матч өтті, Yixin матчты 3:1 есебімен жеңіп алды. 2018 жылы Yixin мен бұрынғы әлем чемпионы Ци Гуан арасында матч болды, ол 2.5:2.5 есебімен тең аяқталды.