Ағылшын тілінің диалектілері мен нұсқалары

Кіріспе

Диалектілер – айтылуы, сөздік қоры, жазуы және грамматиканың басқа да ерекшеліктерімен ерекшеленетін тілдің түрі. Ағылшын тілінің тек айтылу ерекшеліктерін жіктеу үшін, Ағылшын тілінің аймақтық акценттеріне қараңыз.

Шолу

Диалектілерді «жалпы алғанда, өзара түсіністік болатын тілдердің кіші түрлері» деп анықтауға болады. Диалектілер орын-жаймен ғана емес, сонымен қатар белгілі бір әлеуметтік топтармен де байланысты болуы мүмкін. Ағылшын тілін сөйлейтін елдерде стандартты ағылшын тілі деп саналатын тілдің бір түрі бар: әртүрлі елдердің стандартты ағылшын тілдері өзгеше және оларды диалекттер деп қарастыруға болады. Стандартты ағылшын тілі көбінесе білімді топтармен және ресми стильдермен байланысты. Британдық және американдық ағылшын тілі – ағылшын тілінің ауызша, жазбаша және басқа елдерде оқытылатын нормативтері болып табылады, Австралия, Канада, Ирландия және Жаңа Зеландия сияқты ағылшын тілі ана тілінде сөйленетін елдерден басқа. Бұрынғы Британ империясының көптеген елдерінде, ағылшын тілі ана тілі болып табылмайтындықтан, британдық ағылшын тілінің формалары кеңінен таралған американдық ағылшын тілінің түрлерімен қатар қолданылады. Керісінше, АҚШ-пен тарихи байланысы бар бірқатар елдер американдық ағылшын тілінің қағидаларын ұстанады. Бұл елдердің көпшілігі британдық немесе американдық ағылшын тілінің ықпалын сақтап тұрса да, үнді ағылшын тілі және филиппин ағылшын тілі сияқты өздерінің ерекше диалектілерін дамытты. Басқа туған ағылшын диалектілерінің ішінде канадалық ағылшын тілі мен австралиялық ағылшын тілі бар, олар ана тілінде сөйлейтіндер саны бойынша үшінші және төртінші орында. Канадалық ағылшын тілінде көптеген британдық формалар кездеседі, сонымен қатар жергілікті канадалық сөздермен бірге американдық ағылшын тілімен лексика, фонетика және синтаксис бойынша ортақ белгілері бар, бұл көптеген адамдарды Солтүстік Америка ағылшын тілін диалекттердің біртұтас жиынтығы деп тануға итермелейді. Австралиялық ағылшын тілі де көптеген американдық және британдық ағылшын тілінің қолданыстарын, сонымен қатар Австралияға тән көптеген ерекшеліктерді бөліседі және канадалық ағылшын тілінен гөрі екі үлкен нұсқадан да айқынрақ ерекшеленеді. Оңтүстік Африка ағылшын тілі, Жаңа Зеландия ағылшын тілі және Ирландия ағылшын тілі де ерекшеленеді және ана тілінде сөйлейтіндер саны бойынша тиісінше бесінші, алтыншы және жетінші орында.

Dialects can be defined as "sub forms of languages which are, in general, mutually comprehensible." Dialects can be associated not only with place but also with particular social groups. Within a given English speaking country, there is a form of the language considered to be Standard English: the Standard Englishes of different countries differ and can themselves be considered dialects. Standard English is often associated with the more educated layers of society as well as more formal registers. British and American English are the reference norms for English as spoken, written, and taught in the rest of the world, excluding countries in which English is spoken natively such as Australia, Canada, Ireland, and New Zealand. In many former British Empire countries in which English is not spoken natively, British English forms are closely followed, alongside numerous American English usages that have become widespread throughout the English speaking world. Conversely, a number of countries with historical ties to the United States tend to follow American English conventions. Many of these countries, while retaining strong British English or American English influences, have developed their own unique dialects, which include Indian English and Philippine English. Chief among other native English dialects are Canadian English and Australian English, which rank third and fourth in the number of native speakers. For the most part, Canadian English, while featuring numerous British forms, alongside indigenous Canadianisms, shares vocabulary, phonology and syntax with American English, which leads many to recognise North American English as an organic grouping of dialects. Australian English, likewise, shares many American and British English usages, alongside plentiful features unique to Australia and retains a significantly higher degree of distinctiveness from both larger varieties than does Canadian English. South African English, New Zealand English and Irish English are also distinctive and rank fifth, sixth, and seventh in the number of native speakers.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландия ағылшын тілі: Маори ағылшын тілі, Пасифика ағылшын тілі, Саутленд акценті, Батыс жағалаудағы ирландтық католиктік акценті, Таранаки акценті сияқтылар.