Кіріспе

Балалар өлеңі
балалар өлеңі

"Мэридің кішкентай қозысы" – XIX ғасырдағы американдық тегі бар, ағылшын тіліндегі балалар өлеңі. Ол алғаш рет 1830 жылы американдық жазушы Сара Жозефа Хейлмен жарияланды. Оның Roud Folk Song Index нөмірі 7622.

Авторлық дау

1876 жылы 70 жасында Мэри Тайлер (туған аты Сойер; 22 наурыз 1806 жылы дүниеге келген, 11 желтоқсан 1889 жылы қайтыс болған) өлеңдегі «Мэри» оның екенін мәлімдеді. Кішкентай кезінде Мэридің қозысы болған, оны ағасының кеңесімен бір күні мектепке алып барды. Әрине, бұл оқиға қыжылдау тудырды. Мэри еске алады: «Сол күні таңертең мектепке Джон Роулстон есімді жас жігіт келді; ол Реверенд Лемуэль Капеннің туысы, сол кезде Стерлинг, Массачусетс штатында дін қызметкері болып қызмет еткен. Сол кезде студенттер колледжге дайындалу үшін дін қызметкерлерімен оқыған, сондықтан Роулстон тағы ағасымен бірге оқыды. Жас жігіт қозының оқиғасына қатты қуанды, келесі күні атпен егістікке дейін, кішкентай ескі мектепке барып, маған қағаз ұсынды, онда өлеңнің үш бастапқы шумағы жазылған еді». Бұл оқиға Мэридің естелігінен басқа ешқандай дәлелмен расталмайды. «Қағаз кесегі» ешқашан дәлел ретінде ұсынылмаған. Өлеңнің жариялануы туралы ең алғашқы мәлімет – Сара Жозефа Хейлдің 1830 жылғы өлеңдер жинағы, ол оның өлеңнің толық авторы екенін көрсетеді. Бұл талапқа ешқандай дәлел болмаса да, Массачусетс штатының Стерлинг қаласындағы бірнеше орын осы талапты қолдайды. Қала орталығында 0,61 метр биіктіктегі Мэридің кішкентай қозын бейнелейтін мүсін мен тарихи белгі орнатылған. Мэри Сойер оқыған Редстоун мектебі 1798 жылы салынған. Кейіннен Генри Форд бұл жерді сатып алып, Массачусетс штатының Садбери қаласында Лонгфеллоудың Уэйсайд қонақ үйінің аумағындағы шіркеу бағына көшірді. Мэри Сойердің Массачусетс штатының Стерлинг қаласындағы үйі 2000 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді, бірақ 2007 жылдың 12 тамызында өртке түсті.

Жазбалар

Бұл ұйқас Томас Эдисонның 1877 жылы жаңадан ойлап тапқан фонографында жазылған алғашқы дыбыс жазбасы болды. Одан бұрын 1860 жылы Эдуард Леон Скотт де Мартинвилл "Au clair de la lune" атты француз халық әнін жазған еді. 1927 жылы Эдисон бұл жазбаны қайтадан жасады, ол әлі де сақталған. Ең ерте жазба (1878 жылғы) 2012 жылы 3D бейнелеу құралдары арқылы қалпына келтірілді.

Медиа

Ескерту: Бұл мелодия британдық нұсқасы, ол американдық нұсқадан сәл ерекшеленеді. Британдық нұсқадағы төртінші такт бір нотаны үш рет қайталаудан тұрады, ал американдық нұсқадағы төртінші тактта бір нотадан кейін, алдыңғы нотадан екі тон жоғары нота екі рет қайталанады.