Жасырауға қарсы заңдарды жойған «Ловинг против Вирджиния» ісі

Кіріспе

1967 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының нәсіл аралық некелерге қойылған шектеулерді жойған ісі – Loving v. Virginia, 388 U.S. 1 (1967) – АҚШ Жоғарғы Сотының азаматтық құқықтар саласындағы маңызды шешімі болды. Онда нәсіл аралық некелерге тыйым салатын заңдардың АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуінің тең қорғау және заңмен қамтамасыз етілу қағидаларын бұзатыны айтылды. 2013 жылдан бастап бұл шешім АҚШ федералды соттарының бір жынысты некелерге қойылған шектеулердің конституцияға қайшы екендігі туралы шешімдерінде прецедент ретінде пайдаланылды, соның ішінде Жоғарғы Соттың Obergefell v. Hodges (2015) ісінде де. Бұл іске Ричард Лавинг, ақ нәсілді ер адам, және оның әйелі Милдред Лавинг, қара нәсілді әйел қатысты. 1959 жылы Лавингтер Вирджиния штатының 1924 жылғы «Нәсілдік тазалық» заңын бұзғаны үшін сотталды, ол «ақ» және «түсті» деп жіктелетін адамдар арасындағы некелерді қылмыстық қылды. Вирджиния Жоғарғы Сотына шағымдары қабылданбағаннан кейін, олар АҚШ Жоғарғы Сотына жүгініп, «Нәсілдік тазалық» заңы конституцияға қайшы екенін дәлелдеді. 1967 жылдың маусым айында Жоғарғы Сот Лавингтердің пайдасына бірауызды шешім шығарып, олардың сот үкімдерін жоққа шығарды және Вирджиния штатының «Нәсілдік тазалық» заңын күштен шығарды. Вирджиния штаты сот алдында өз заңы тең қорғау қағидасын бұзбайтынын, себебі жаза кінәлінің нәсіліне қарамастан бірдей болғандықтан, ақ және басқа нәсілдегі адамдарға теңдей «салмақ» салғанын мәлімдеді. Бірақ Сот заңның негізінен нәсілге қатысты ерекшеліктерге негізделгенін және азаматтардың еркін жасауға құқығы бар, жалпы қабылданған некеге тұруды қылмыстық қылғанын анықтады, осылайша тең қорғау қағидасын бұзды. Соттың бұл шешімі АҚШ-та нәсілге негізделген некеге қатысты барлық заңдық шектеулерді жойды.

АҚШ-тағы нәсілге қарсы заңдар

Кейбір штаттарда нәсіл аралас маңыздарға қарсы заңдар отарлық кезеңнен бері қолданылып келді. 1865 жылы Қайта құру дәуірінде Оңтүстіктің жеті штатындағы «Қара кодекстер» нәсіл аралық некелерді заңсыз деп жариялады. Алты штаттың жаңа республикалық заң шығарушы органдары шектеуші заңдарды жойды. 1894 жылы Оңтүстікте Демократиялық партия билікке оралғанда, шектеулер қайтадан енгізілді. Басты мәселе – ақ еркектердің құл болған қара әйелдерден көп бала туып жатқан қоғамда қара және ақтар арасындағы шекараны қалай анықтау болатын. Бір жағынан, адамның қара немесе ақ ретіндегі беделі көбінесе іс жүзінде маңызды болды. Екінші жағынан, көптеген заңдар «бір тамшы қан» қағидасын қолданды, яғни бір қара ата-бабасы болған адам заң алдында қара болып есептелді. 1967 жылы 16 штат, негізінен Американың Оңтүстігінде, нәсіл аралас маңыздарға қарсы заңдарды сақтап қалды.

Талапкерлер

Милдред Делорес Лавинг – Музиал (Бирд) Джетер мен Теоливер Джетердің қызы. Ол өзін раппаханнок үндісі деп таныстырды, сонымен қатар оның чероки, португал және афроамерикандық тегі бар екені де хабарланды. Сот процесінде ол өзін қара нәсілді деп танытқаны анық болды, әсіресе өз адвокатының алдында. Бірақ тұтқындалған кезде полиция оны "үнді" деп тіркеген. Ричард Перри Лавинг – ақ нәсілді адам, Лола (Аллен) Лавинг пен Твилли Лавингтің ұлы. Олардың екі отбасы да Вирджиния штатының Каролина округінде тұрды, онда қатаң Джим Кроу сегрегациялық заңдары қолданылды, бірақ олардың Орталық Пойнт қаласы 19 ғасырдан бері көп ұлтты қауымдастық болып келді. Олар орта мектепте танысып, ғашық болды. Милдред жүкті болды, ал 1958 жылдың маусым айында жұбайлар Вашингтонға барып үйленді, соның арқасында Вирджинияның 1924 жылғы «Нәсілдік тазалық» заңына бағынбай, ақ нәсілділер мен басқа нәсілдердің арасындағы некені қылмыс етіп жариялаудан құтылды. Олар Орталық Пойнтқа оралғаннан кейін бірнеше апта өткен соң, 1958 жылдың 11 шілдесінде таңертең жергілікті полиция олардың үйіне шабуыл жасап, нәсілдер арасындағы жыныстық қатынас Вирджинияда да заңсыз болғандықтан, оларды жыныстық қатынаста тапқысы келді. Полиция қызметкерлері Лавиндерді төсектерін ұйықтаған кезде тапты, сонда Милдред бөлме қабырғасындағы неке куәлігін көрсетті. Оларға бұл куәліктің Вирджинияда жарамсыз екені айтылды.

Қылмыстық іс жүргізу

Лавингтер Вирджиния кодексінің 20-58-бабы бойынша айыпталды, бұл бап штаттың шегінен тыс жерде үйленген және Вирджинияға оралған түрлі нәсілді жұптарға тыйым салды. Ал 20-59-бабында нәсілдер араласқанды қылмыс деп қарастырып, бір жылдан бес жылға дейінгі мерзімге түрме жазасы берілуі мүмкін еді. 1959 жылдың 6 қаңтарында Лавингтер «Одақтың бейбітшілігі мен қадір-қасиетіне қарсы ерлі-зайыпты болып бірге тұрғаны» үшін өзінің кінәлі екенін мойындады. Олар бір жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ олар Вирджиниядан кетуге және кемінде 25 жыл бірге оралмауға міндеттелді. Сотталғаннан кейін олар Колумбия округіне көшіп кетті.

Апелляциялық іс жүргізу

1963 жылы Вирджиниядағы отбасыларына бірге бара алмай, сондай-ақ Вашингтондағы әлеуметтік оқшаулану мен қаржылық қиындықтардан шаршаған Милдред Лавинг Бас прокурор Роберт Ф. Кеннедиге наразылық білдіріп хат жазды. Кеннеди оны Америка азаматтық бостандықтар одағына (АҚББ) жолдады. АҚББ ерікті ынтымақтастық адвокаттары Бернард С. Коэн мен Филипп Дж. Хиршкопты тағайындады, олар Вирджинияның Каролина округінің округтік сотында Лавингтер атынан өтініш жасады, онда соттан қылмыстық үкімдерді жоюды және Лавингтердің үкімдерін күштен шығаруды сұрады. Өтініште Вирджинияның нәсілдер араласқандығына қатысты заңдарының Конституцияның 14-қосымшасының Тең қорғау туралы ережесіне қайшы келетіні айтылды. 1964 жылғы 28 қазанда, олардың өтінішіне жауап күтіп, шамамен бір жыл өткен соң, АҚББ адвокаттары Вирджинияның Шығыс округіндегі АҚШ округтік сотында федералдық топтық іс қозғады. Бұл жағдай округтік сот судьясы Леон М. Базильді (1890–1967) ұзақ күтіп тұрған бос қою туралы шешім шығаруға итермеледі. Иоганн Фридрих Блюменбахтың 18 ғасырдағы нәсіл туралы түсінігін қайталай келе, Базиль бұл өтінішті мына сөздермен жоққа шығарды:

1965 жылғы 22 қаңтарда үш судьядан тұратын округтік сот алқасы федералдық топтық іс бойынша шешімді кейінге шегерді, ал Лавингтер судья Базильдің шешіміне қарсы Вирджиния Жоғарғы сотына конституциялық негізде шағымдануға мәлімдеді. 1966 жылғы 7 наурызда судья Гарри Л. Каррико (кейіннен соттың бас судьясы) сотқа нәсілдер араласқандығына қатысты заңдардың конституциялық екенін растайтын пікір жазды. Каррико Вирджиния Жоғарғы сотының Наим ісі бойынша (1955) шешімін негіз ретінде келтірді және Лавингтердің некесін қылмыстық деп тану Тең қорғау туралы ережені бұзу емес деп шешті, себебі ақ және ақ емес жұбайлардың екеуі де нәсілдер араласқандығы үшін бірдей жазаланды, бұл 1883 жылғы АҚШ Жоғарғы сотының Пейс пен Алабама штаты бойынша шешімін еске түсірді. Алайда сот Лавингтерге тағайындалған үкімнің конституцияға қайшы келетіндей түсініксіз екенін анықтады және оларды Каролина округінің округтік сотында қайтадан соттауға бұйырды. Лавингтер, АҚББ-нің қолдауымен, штаттық жоғарғы соттың шешіміне қарсы АҚШ Жоғарғы сотына шағымданып, Вирджиния штатын штаттың бас прокуроры Роберт Макилвейн өкілдік етті. 1966 жылғы 12 желтоқсанда Жоғарғы сот бұл істі соңғы қарауға қабылдауға келісті. Лавингтер Вашингтондағы ауызша дәлелдемелерге қатыспады, бірақ олардың адвокаттарының бірі Бернард С. Коэн Ричард Лавингтің өзіне берген жеке хабарын жеткізді: "Коэн мырза, Сотқа мен әйелімді жақсы көремін және Вирджинияда оныңмен бірге тұра алмайтыным өте қиын" деді.

Прецеденттер

Лавинг пен Вирджинияға дейін нәсілдер аралық қатынастар туралы бірнеше іс болған. Вирджиния штатында 1878 жылдың 3 қазанында Вирджиния Жоғарғы соты Вашингтонда қара нәсілді Эндрю Кинни мен ақ нәсілді Махала Миллердің арасындағы некені Вирджинияда «жарамсыз» деп шешті. 1883 жылғы «Пейс пен Алабама» ісінде АҚШ Жоғарғы соты Алабама жұбының нәсілдер аралық жыныстық қатынас жасағаны үшін сотталғанын, Алабама Жоғарғы сотының апелляциялық сатыда бекіткенін, он төртінші түзетуді бұзбайды деп шешті. Нәсілдер аралық жыныстық қатынас қылмыс, ал некеден тыс қатынас («зиярат немесе адалдықтан тайып кету») тек құқық бұзушылық саналды. Апелляцияда АҚШ Жоғарғы соты нәсілдер аралық жыныстық қатынасты қылмыстық ету тең қорғалу құқығын бұзбайды деп шешті, себебі ақ және ақ емес адамдар нәсілдер аралық жыныстық қатынас жасағаны үшін бірдей жазаланды. Сот Алабама штатының нәсілдер араласуына қарсы заңындағы нәсілдер аралық некеге тыйым салудың конституциялық екенін растау қажеттігін көрмеді, өйткені талапкер Пейс мырза заңның осы бөлігіне шағымданудан бас тартқан. «Пейс пен Алабама» ісінен кейін ақ және ақ емес адамдар арасындағы некеге және жыныстық қатынасқа тыйым салатын нәсілдер араласуына қарсы заңдардың конституциялық екендігі 1920 жылдарға дейін күдік тудырмады. «Монкс ісі» (Монкс мүлігі, 4. Азаматтық. 2835, Калифорния апелляциялық сотының тізімдері, Төртінші округ) бойынша 1939 жылы Сан-Диего округінің Жоғарғы соты Мари Антуанетта мен Аллан Монкс екеуінің некесін жарамсыз деп таныды, себебі ол «негр қанның сегізден бір бөлігіне» ие болды деп есептелді. Сот ісі марқұм Аллан Монкс қалдырған қарама-қайшы өсиеттерге байланысты заңдық дауды қамтыды; досы Ида Лиге арналған ескісі және әйеліне арналған жаңасы. Лидің адвокаттары Монкстердің Аризонада өткен некесі Аризона штатының заңы бойынша жарамсыз деп айыптады, себебі Мари Антуанетта «негр» болған, ал Алан ақ болған. Әртүрлі сарапшы куәлердің қарама-қайшылықты куәліктеріне қарамастан, судья Мари Антуанетта Монкс екеуінің нәсілін хирургтың анатомиялық «біліктілігіне» сүйене отырып анықтады. Сот антрополог пен биологтың адамның нәсілін физикалық ерекшеліктерінен анықтау мүмкін емес деген пікірін елемеді. Содан кейін Монкс Аризонаның нәсілдер араласуына қарсы заңына қарсы шағымданып, оны Калифорнияның төртінші округтік апелляциялық сотына берді. Монкстердің адвокаттары нәсілдер араласуына қарсы заң Монксқа, аралас нәсілді адам ретінде, кез келген адаммен некеге тұруға тиімді түрде тыйым салады деп көрсетті: «Осылайша, оған негрмен немесе негрдің, моңғолдың немесе үндістің, малайдың немесе индустың кез келген ұрпағымен немесе олардың кез келген ұрпағымен некеге тұруға тыйым салынған. Сондай-ақ, қара нәсілді әйелге ақ нәсілді ер адаммен немесе ақ нәсілді ер адаммен некелесуге тыйым салынған». Аризонаның нәсілдер араласуына қарсы заңы Монксқа Аризонада заңды некеге тұруға тыйым салды, сондықтан оның бостандығына конституциялық емес шектеу қойылды. Алайда сот бұл дәлелді қолданылмайтын деп қабылдады, өйткені ұсынылған іс екі аралас нәсілді жұбайды емес, аралас нәсілді және ақ жұбайды қамтиды: «Қарсылған фактілер бойынша апелляциялық шағымданушының заңның жарамдылығына шабуыл жасауға құқығы жоқ». 1942 жылы Монкс екеуінің апелляциясын қабылдамай, АҚШ Жоғарғы соты мәселені қайта қараудан бас тартты.

Before Loving v. Virginia, there had been several cases on the subject of interracial sexual relations. Within the state of Virginia, on October 3, 1878, in Kinney v. The Commonwealth, the Supreme Court of Virginia ruled that the marriage legalized in Washington, D. C. between Andrew Kinney, a black man, and Mahala Miller, a white woman, was "invalid" in Virginia. In the national case of Pace v. Alabama (1883), the Supreme Court of the United States ruled that the conviction of an Alabama couple for interracial sex, affirmed on appeal by the Alabama Supreme Court, did not violate the Fourteenth Amendment. Interracial marital sex was deemed a felony, whereas extramarital sex ("adultery or fornication") was only a misdemeanor. On appeal, the United States Supreme Court ruled that the criminalization of interracial sex was not a violation of the Equal Protection Clause because whites and non whites were punished in equal measure for the offense of engaging in interracial sex. The court did not need to affirm the constitutionality of the ban on interracial marriage that was also part of Alabama's anti miscegenation law, since the plaintiff, Mr. Pace, had chosen not to appeal that section of the law. After Pace v. Alabama, the constitutionality of anti miscegenation laws banning marriage and sex between whites and non whites remained unchallenged until the 1920s. In the Monks case (Estate of Monks, 4. Civ. 2835, Records of California Court of Appeals, Fourth district), the Superior Court of San Diego County in 1939 decided to invalidate the marriage of Marie Antoinette and Allan Monks because she was deemed to have "one eighth negro blood". The court case involved a legal challenge over the conflicting wills that had been left by the late Allan Monks; an old one in favor of a friend named Ida Lee, and a newer one in favor of his wife. Lee's lawyers charged that the marriage of the Monkses, which had taken place in Arizona, was invalid under Arizona state law because Marie Antoinette was "a Negro" and Alan had been white. Despite conflicting testimony by various expert witnesses, the judge defined Marie Antoinette Monks' race by relying on the anatomical "expertise" of a surgeon. The judge ignored the arguments of an anthropologist and a biologist that it was impossible to tell a person's race from physical characteristics. Monks then challenged the Arizona anti miscegenation law itself, taking her case to the California Court of Appeals, Fourth District. Monks' lawyers pointed out that the anti miscegenation law effectively prohibited Monks as a mixed race person from marrying anyone: "As such, she is prohibited from marrying a negro or any descendant of a negro, a Mongolian or an Indian, a Malay or a Hindu, or any descendants of any of them. Likewise as a descendant of a negro she is prohibited from marrying a Caucasian or a descendant of a Caucasian." The Arizona anti miscegenation statute thus prohibited Monks from contracting a valid marriage in Arizona and was therefore an unconstitutional constraint on her liberty. However, the court dismissed this argument as inapplicable, because the case presented involved not two mixed race spouses but a mixed race and a white spouse: "Under the facts presented the appellant does not have the benefit of assailing the validity of the statute." Dismissing Monks' appeal in 1942, the United States Supreme Court refused to reopen the issue.

Басқа сыртқы сілтемелер

"Ловинг - Вирджинияға қарсы" ісінің 40 жылдығы. ABC News телеарнасының Милдред Джетер Лавингпен жасаған сұхбаты және 1967 жылғы түпнұсқа хабарламасының видеосы. 14 маусым, 2007 жыл. Oyez.org сайтындағы ресурстар, соның ішінде соттағы ауызша жарыссөздердің толық аудио жазбасы. "Ловинг шешімі: 40 жыл заңды түрде тіркелген нәсілдер аралық одақтар", Ұлттық қоғамдық радио: "Барлық нәрсені қарастыра отырып", 11 маусым, 2007 жыл. "Ловинг - Вирджинияға қарсы" ісінің 40 жылдығы: нәсілдер аралық некеге заңдық тыйым салуды жойған істің құқықтық мұрасы, Джоанна Гроссманның Findlaw сайтындағы түсіндірмесі. Чин, Габриэль және Хриши Картикейян, (2002) Азия құқығы журналы, 9-том. "Нәсілдік идентификацияны сақтау: халықтың үлгілері және 1910-1950 жылдар аралығында Азиялық американдықтарға қатысты араласқандыққа қарсы заңдардың қолданылуы".