Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсімдік түрі
Species of plant
Табернант ибога (ибога) – Орталық Африкаға тән мәңгі жасыл жаңбырлы орман бұтасы. Габон, Конго Демократиялық Республикасы және Конго Республикасы жерінде өсетін, Апоцина тұқымдасына жататын бұл өсімдік Орталық Африкада емдік және басқа да қасиеттері үшін өсіріледі. Африканың дәстүрлі медицинасында және қасиетті ритуалдарында сары түсті тамыры немесе қабығы галлюцинациялар мен өлімге жақын сезімдерді тудыру үшін қолданылады, кейде өлім жағдайлары да тіркеледі. Ибогаиннің жоғары дозасы уытты саналады және опиоидтармен немесе тағайындалған дәрілермен бірге қолданғанда қауіпті ауруларға әкелуі мүмкін. АҚШ Есірткіге қарсы басқармасы (DEA) ибогаинді Бақыланатын заттар туралы заңға сәйкес бақыланатын заттар тізіміне енгізген.
Tabernanthe iboga (iboga) is an evergreen rainforest shrub native to Central Africa. A member of the Apocynaceae family indigenous to Gabon, the Democratic Republic of Congo, and the Republic of Congo, it is cultivated across Central Africa for its medicinal and other effects. In African traditional medicine and rituals, the yellowish root or bark is used to produce hallucinations and near death outcomes, with some fatalities occurring. In high doses, ibogaine is considered to be toxic, and has caused serious comorbidities when used with opioids or prescription drugs. The United States Drug Enforcement Administration (DEA) lists ibogaine as a controlled substance of the Controlled Substances Act.
Биномиалды жариялау
Табернанте ибогасы Анри Эрнест Байлонмен сипатталған және 1889 жылы "Париж Линнеан қоғамының айлық бюллетені" 1: 783 бетінде жарияланған.
Tabernanthe iboga was described by Henri Ernest Baillon and published in Bulletin Mensuel de la Société Linnéenne de Paris 1: 783 in the year 1889.
Этимология
Табернанте тұқымдасының атауы латын тіліндегі taberna, "таверна" / "қанағат" / "(базар) дөңгелек" және грек тіліндегі ἄνθος (anthos) "гүл" сөздерінен құралған, сөздік мағынасы – "таверна гүлі". Екінші жағынан, бұл атау (ботаникалық жазудың ықшам түрі ретінде) "Табернаэмонтана тұқымдасына жататын өсімдіктердің гүлдеріне ұқсас гүлі бар" (q. v.) дегенді де білдіруі мүмкін. Егер бірінші болжам дұрыс болса, атау өсімдіктің қанағаттардың жанында өсірілетінін, базар дөңгелектерінде сатылатынын немесе тіпті – тавернада сатылатын сусындар сияқты – өсімдіктің басын ауыртатынын көрсетуі мүмкін. Бұл мүмкіндіктердің барлығы жиі өсірілетін және танымал психоактивті өсімдіктің сәйкес сипаттамаларын құрайды. Ибога деген атау – Габонда осы өсімдікке берілген көптеген ұқсас атаулардың бірі ғана.
The genus name Tabernanthe is a compound of the Latin taberna, "tavern"/"hut"/"(market) stall" and Greek: ἄνθος (anthos) "flower" – giving a literal meaning of "tavern flower". On the other hand, it may equally well have been intended (by way of a type of botanical shorthand) to mean "having a flower resembling that of plants belonging to the genus Tabernaemontana " (q. v.). If the first conjecture is the correct one, the name could also have been intended to suggest that the plant is cultivated near huts, sold at market stalls or even that – like the beverages sold at a tavern – the plant is intoxicating, all of which alternatives would constitute apt descriptions of an oft cultivated and popular psychoactive plant. The specific name iboga is simply one of a number of similar names given to the plant in its native Gabon.
Тарих
Ибогаға қатысты алғашқы (болжамды және шатастыратын) сілтеме – Боудичтің 1819 жылғы «Кейп-Кост қамалынан Ашантиге сапар» атты еңбегінің 13-тарауында келтірілген. Ерога, жақсы көрілетін, бірақ күшті дәрі, сөзсіз саңырауқұлақ, себебі оны Окамбо деп аталатын ағашта, шіріген кезде өсетіндей сипаттайды; оны бірінші кезекте өртеді де, бір шиллингке сыятын мөлшерін алады. Егер бұл шынымен Табернанта ибогадан алынған дәріге сілтеме болса (Эрога, ибога және эбока атауларының бір түрі болып көрінеді), онда ибоганың өсімдік емес, саңырауқұлақ деген тұжырымында, әрине, қателік бар. Бірақ, дәрінің күші туралы айтылған байқас маңызды – ол аз мөлшерде тиімді. Өсімдіктің ағашта өсетіні туралы сипаттама қызығушылық тудырады: Табернанта ибога әдетте эпифит ретінде өспейді, тіпті мүлдем өспейді. Африкада ибоганың қасиетті мақсатта қолданылуы туралы алғаш рет 19 ғасырда француз және бельгиялық саяхатшылар хабарлаған, оның ішінде француз теңіз хирургі және Габон зерттеушісі Гриффон дю Беллэй оны Апоцинацея тұқымдасына жататын бұта ретінде дұрыс анықтады – бұл туралы 1864 жылы жарық көрген Шарль Эжен Обри Лекомттың Батыс Африканың улы өсімдіктері туралы қысқа мақаласында жазылған. «Доктор Гриффон дю Беллэй әкелген сирек немесе жаңа өсімдіктердің арасында апокинелер отбасында тағы екі уыт бар; олардың бірі, ибога, тек жоғары дозада және жаңа күйде ғана уытты. Аз мөлшерде қабылдағанда, ол афродизиак және жүйке жүйесін күшейтеді; жауынгерлер мен аңшылар түнгі күзетте сергек болу үшін оны көп қолданады; сондай-ақ, M'boundou үшін, белсенді зат тамырында болады, оны кока сияқты шайнайды». [Тіл аудармасы: Доктор Гриффон дю Беллей әкелген сирек немесе жаңа өсімдіктердің арасында, Apocynaceae отбасы тағы екі уытты затты қамтиды; олардың біріншісі, Ибога деп аталады, тек жоғары дозада және жаңа күйінде ғана уытты. Аз мөлшерде қабылдағанда, ол афродизиак және (орталық) жүйке жүйесін ынталандырады; жауынгерлер мен аңшылар түнгі сергек болу үшін оны едәуір пайдаланады; M'boundou сияқты, белсенді принцип (Ибоганың) кока сияқты (жапырағы) шайналатын тамырында орналасқан.]
The first (probable and confused) reference to Iboga is that of Bowdich in chapter 13 of his "Mission from Cape Coast Castle to Ashantee " of 1819The Eroga, a favourite but violent medicine, is no doubt a fungus, for they describe it as growing on a tree called the Ocamboo, when decaying; they burn it first, and take as much as would lay on a shilling. If this is indeed a reference to the drug derived from Tabernanthe iboga (Eroga appears to be a variant form of the names iboga and eboka) it is, of course, grossly in error in its assumption that iboga is not a plant but a fungus. Notable however is the observation of the potency of the drug – effective in small quantities. The description of the plant as growing on a tree is puzzling: Tabernanthe iboga does not usually grow as an epiphyte – if at all. The ritual use of iboga in Africa was first reported by French and Belgian explorers in the 19th century, beginning with the work of French naval surgeon and explorer of Gabon Griffon du Bellay, who identified it correctly as a shrub belonging to the Apocynaceae – as recorded in a short essay by Charles Eugène Aubry Lecomte on the plant poisons of West Africa, published in the year 1864. Parmi les plantes rares ou nouvelles rapportées par le docteur Griffon du Bellay, la famille des apocynées contient encore deux poisons; l'un, nommé iboga, n'est toxique qu'à hautes doses et a l'état frais. Pris en petit quantité, il est aphrodisiaque et stimulante du systeme nerveux; les guerriers et chasseurs en font grand usage pour se tenir éveillés dans les affûts de nuit; de même que pour le M'boundou, le principe actif réside dans la racine qu'on mâche comme la coca. [ Translation: Among the rare or new plants brought back by Dr. Griffon du Bellay, the plant family Apocynaceae contains two further poisons; the first of these, called Iboga, is only toxic in high doses and in the fresh state. Taken in small quantities, it is an aphrodisiac and stimulant of the (central) nervous system; warriors and hunters make considerable use of it in order to stay awake during their night vigils; as with the (plant) M'boundou, the active principle (of Iboga) resides in the root which is chewed like coca (leaf) ].
Қорғау мәртебесі
Ибога өсімдігінің пайдаланылуы және табиғи ортасы туралы мәліметтер аз болғанымен, оны жинаудың зиянды әсері мен өсудің баяудығы жабайы ибога популяциясына ауыр зақым келтірген болуы мүмкін.
While little data is available on the exploitation and existing habitat of the iboga plant, the destructive effects of harvesting and slow growth could have already severely damaged the wild iboga population.