Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританиядағы танымал музыка
General popular music in the UK
Ұлыбританияның танымал музыкасы және жалпы танымал музыканы әр түрлі жолмен анықтауға болады, бірақ бұл жерде өнер/классикалық музыка немесе шіркеу музыкасы дәстүріне жатпайтын музыканы сипаттау үшін қолданылады, оның ішінде халық музыкасы, джаз, поп және рок музыкасы. Музыканың осы түрлері әсіресе Ұлыбританияда гүлденді, ол өзінің өлшеміне қарамастан танымал музыкаға пропорционалсыз әсер етті, бұл ішінара көптеген елдермен, әсіресе АҚШ, Канада және Австралия сияқты бұрынғы британдық басқару аймақтарымен тілдік және мәдени байланыстарының арқасында, сонымен қатар өнертабыс, инновация және синтез қабілетіне байланысты, бұл танымал музыканың көптеген маңызды бағыттарының дамуына немесе қатысуына әкелді. Бұл әсіресе 1960 жылдардың басында The Beatles бастаған британдық жаулап алу кезінде британдық орындаушыларға поп және рок музыкасының дамуында маңызды орын алуға көмектескеннен бері айқын байқалады, ал жанрлар әр түрлі уақытта қайта қаралып, британдық музыканттармен құрылған немесе радикалды түрде дамытылған, олардың ішінде: блюз-рок, хеви-метал музыкасы, прогрессивті рок, панк-рок, британдық фолк-рок, фолк-панк, эсид-джаз, драм-н-бейс, грим, афросуинг, дубстеп және бритпоп.
British popular music and popular music in general, can be defined in a number of ways, but is used here to describe music which is not part of the art/classical music or Church music traditions, including folk music, jazz, pop and rock music. These forms of music have particularly flourished in Britain, which, it has been argued, has influenced popular music disproportionately to its size, partly due to its linguistic and cultural links with many countries, particularly the former areas of British control such as United States, Canada, and Australia, but also a capacity for invention, innovation and fusion, which has led to the development of, or participation in, many of the major trends in popular music. This is particularly true since the early 1960s when the British Invasion led by The Beatles, helped to secure British performers a major place in development of pop and rock music, which has been revisited at various times, with genres originating in or being radically developed by British musicians, including: blues rock, heavy metal music, progressive rock, punk rock, British folk rock, folk punk, acid jazz, drum and bass, grime, afroswing, dubstep and Britpop.
Британдық ескі халық музыкасы
Халықтың ұнатуымен тараған коммерциялық музыканың бастауы он алтыншы және он жетінші ғасырлардағы балладалардың кең таралуымен байланысты, олар он тоғызыншы ғасырға дейін арзан бағада және көптеп сатылды. Келесі технологиялық, экономикалық және әлеуметтік өзгерістер ХІХ ғасырда музыканың жаңа түрлерін тудырды, соның ішінде классикалық музыканың танымал және қоғамдық түрін жасаған мыс оркестрлері де болды. Сол сияқты, жаңа қалалық қоғамдардың ойын-сауығын қамтамасыз ету үшін музыкалық залдар ашылды, бұл залдар қолданыстағы музыка түрлерін бейімдеп, танымал әндер мен қойылымдар жасады. 1930 жылдары АҚШ джазының ықпалымен британдық би ансамбльдері құрылды, олар әлеуметтік және танымал музыканы ұсынып, қоғамдық шаралар мен радио эфирінде үстемдік құрды.
Commercial music enjoyed by the people can be seen to originate in the sixteenth and seventeenth centuries with the arrival of the broadside ballad, which were sold cheaply and in great numbers until the nineteenth century. Further technological, economic and social changes led to new forms of music in the nineteenth century, including the brass band, which produced a popular and communal form of classical music. Similarly, the music hall sprang up to cater for the entertainment of new urban societies, adapting existing forms of music to produce popular songs and acts. In the 1930s the influence of US jazz led to the creation of British dance bands, who provided a social and popular music that began to dominate social occasions and the radio airwaves.
1950 жылдар
1950 жылға қарай, британдық халық музыкасының түпкілікті формалары американдық музыка түрлерінің, соның ішінде джаз, свинг және дәстүрлі поп музыканың ықпалына ұшырады, бұл фильмдер мен жазбалар арқылы тарады. 1950 жылдардың ортасындағы маңызды өзгеріс – АҚШ рок-н-ролының күші болды, ол жастар нарығына негізделген орындау мен жазудың жаңа үлгісін ұсынды. Алғашқыда бұл американдық орындаушылар немесе американдық музыка формаларын қайта жасау болды, бірақ көп ұзамай ерекше британдық формалар пайда бола бастады. Біріншіден, 1950 жылдардағы скиффл қозғалысында американдық халық музыкасына британдық көзқарас, содан кейін ұлттық дәстүрлерге баса назар аударған халық музыкасының қайта жаңғыруы және британдық рок-н-роллды жасауға жасалған алғашқы тырастар. Шындығында, кейінгі американдық жанрлардың көптегені, мысалы, блюз және рок-н-ролл, бұрынғы халық және танымал музыкамен ортақ тамырға ие, ол афроамерикандық музыка түрлерімен бірігіп, жоғарыда аталған жанрларды құрады. Мысалы, американдық музыканың маңызды ерекшелігі – «шотландтық соққы». Бұл британдық және американдық музыканың циклдық экспорттау және қайта экспорттау тақырыбын көрсетеді.
By 1950, indigenous forms of British popular music were already giving way to the influence of American forms of music including jazz, swing and traditional pop, mediated through film and records. The significant change of the mid 1950s was the impact of US rock and roll, which provided a new model for performance and recording, based on a youth market. Initially this was dominated by US acts, or re creations of American forms of music, but soon distinctly British forms began to appear, first in the uniquely British take on US folk music in the Skiffle craze of the 1950s, in the beginnings of a folk revival that came to place an emphasis on national traditions and then in early attempts to produce British rock and roll. Indeed, many of the later American genres such as Blues and Rock & Roll share origins with earlier Folk and popular music that merged with predominantly African American forms of music to create what would become the aforementioned genres. A key feature in much American music being the Scotch Snap for example. This evidences a common theme of cyclical exportation and re exportation of British and American music between the respective cultures.
1960 жылдар
1960 жылдардың басына таман британдықтар қолдауға лайық ұлттық музыка индустриясын құрып, американдық музыканың бейімделген түрін – бит музыкасы мен британдық блюзді шығара бастады. Бұл музыканы The Beatles және Rolling Stones сияқты топтар Америкаға қайта экспорттады. Осының нәтижесінде, танымал музыканың басым түрлері англо-американдық бірлескен жобаға айналды. Британдық блюз-роктың дамуы рок музыкасын қайта жандандырып, поп пен рок музыкасы арасындағы ерекшелікті күшейтті. 1960 жылдардың ортасында британдық топтар хард-рок жанрын қалыптастыруда жетекші рөл атқарды. Поп музыкасы әлі де сингл тізімдерінде үстемдік танытса, жасөспірімдер мәдениеті өз ықпалын сақтап тұрды. Рок музыкасы 20 ғасырдың соңына дейін осы жанрды сипаттайтын әртүрлі және шығармашылық бағыттарға дамыды.
By the early 1960s the British had developed a viable national music industry and began to produce adapted forms of American music in beat music and British blues which would be re exported to America by bands such as The Beatles and Rolling Stones. This helped to make the dominant forms of popular music something of a shared Anglo American project. The development of British blues rock helped revitalised rock music and led to the growing distinction between pop and rock music. In the mid 1960s, British bands were at the forefront in the creation of the hard rock genre. While pop music continued to dominate the singles charts, teen culture continued to dominate. Rock began to develop into diverse and creative subgenres that characterised the form throughout the rest of the twentieth century.
1970 жылдар
1970-ші жылдары британдық музыканттар 1960-шы жылдардың соңында блюз-роктан туындаған жаңа музыка түрлерін, оның ішінде фолк-рок және психоделикалық рок дамытуда маңызды рөл атқарды. Осы кезеңде Ұлыбританияда рок музыкасының мүмкіндіктерін зерттеу арқылы бірнеше маңызды және ықпалды қосалқы түрлер құрылды, соның ішінде британдық фолк-рок және глэм-рок. Бұл процесс прогрессивті рок дамуының шыңына жетті және ауыр металл музыкасының ең бекінген қосалқы түрлерінің біріне әкелді. Осы кезеңде джаздың танымалдылығы төмендегенмен, Ұлыбритания әлемдік музыканың, оның ішінде ямайкалық музыканың ықпалына көбірек түсті, нәтижесінде жаңа музыкалық ағымдар мен қосалқы түрлер пайда болды. Онжылдықтың ортасында паб-роктың ықпалы британдық панктың күшеюіне алып келді, ол бұрынғы танымал музыканың көп бөлігін жойып, оны 1980-ші жылдарға дейін рок пен поп музыкасына басымдық білдірген әртүрлі музыкалық формалар мен ықпалдарды біріктірген жаңа толқын және пост-панк топтарымен алмастырды.
In the 1970s British musicians played a major part in developing the new forms of music that had emerged from blues rock towards the end of the 1960s, including folk rock and psychedelic rock. Several important and influential subgenres were created in Britain in this period, by pursuing the possibilities of rock music, including British folk rock and glam rock, a process that reached its apogee in the development of progressive rock and one of the most enduring subgenres in heavy metal music. While jazz began to suffer a decline in popularity in this period, Britain began to be increasingly influenced by aspects of World music, including Jamaican music, resulting in new music scenes and subgenres. In the middle years of the decade the influence of the pub rock led to the British intensification of punk, which swept away much of the existing landscape of popular music, replacing it with much more diverse new wave and post punk bands who mixed different forms of music and influences to dominate rock and pop music into the 1980s.
1980 жылдар
1980 жылдардағы рок және поп музыкасы постпанк және жаңа толқын қозғалыстарының негізінде қалыптасты, субжанрлардан әртүрлі шабыт көздерін және қазір ямайка және үнді музыкасы сияқты әлемдік музыка деп саналатын элементтерді қамтыды. Бұл британдық джазға да қатысты, өйткені британдық қара музыканттар танымал бола бастады, Acid Jazz сияқты жаңа синтездерді жасады. Сондай-ақ, жаңа технология мен әлеуметтік өзгерістердің синтезаторлық поптың электрондық музыкасындағы салдары зерттелді. Онжылдықтың басында, ауыр метал сияқты субжанрлар, әсіресе Iron Maiden және NWOBHM лидерлерінің ықпалымен, жеке дамуын жалғастырды. Рок пен коммерциялық танымал музыка арасында айтарлықтай байланыс болды, The Police және UB40 сияқты көптеген "шығармашыл" топтар жеке әндерімен үлкен жетістіктерге қол жеткізді. MTV және кабельдік телеарналардың пайда болуы онжылдықтың басындағы "Екінші британдық шабуыл" деп аталған құбылысты ынталандырды, британдық топтар Америкада 1960 жылдардағы The Beatles-тың танымалдығының шарықталу кезеңінен бері жақсы нәтижелер көрсетті. Дегенмен, онжылдықтың соңында музыканың көптеген жаңа түрлері мен субмәдениеттері пайда болды, оның ішінде хип-хоп және хаус музыкасы, ал жеке әндер тізіміне қайтадан поп-артистер басымдық танытты, олар енді көбінесе Stock Aitken Waterman-ның Hi NRG хит-фабрикасымен байланысты болды. Инди-рок сахнасының өркендеуі осыған жауап ретінде болды және ірі музыкалық лейблдерден алшақтаумен, Madchester сияқты жергілікті сахналардың және готикалық рок сияқты субжанрлардың маңыздылығына көшуді білдірді.
Rock and pop music in the 1980s built on the post punk and new wave movements, incorporating different sources of inspiration from subgenres and what is now classed as World music in the shape of Jamaican and Indian music, as did British Jazz, as a series of black British musicians came to prominence, creating new fusions like Acid Jazz. It also explored the consequences of new technology and social change in the electronic music of synthpop. In the early years of the decade, while subgenres like heavy metal music continued to develop separately, especially influenced by NWOBHM leaders, Iron Maiden among others. There was a considerable crossover between rock and more commercial popular music, with a large number of more "serious" bands, like The Police and UB40, enjoying considerable single chart success. The advent of MTV and cable video helped spur what has been seen as a Second British Invasion in the early years of the decade, with British bands enjoying more success in America than they had since the height of The Beatles' popularity in the 1960s. However, by the end of the decade there was a fragmentation, with many new forms of music and sub cultures, including Hip Hop and House music, while the single charts were once again dominated by pop artists, now often associated with the Hi NRG hit factory of Stock Aitken Waterman. The rise of the Indie rock scene was partly a response to this, and marked a shift away from the major music labels and towards the importance of local scenes like Madchester and subgenres, like gothic rock.
1990 жылдар
1990 жылдары сингл тізімдерін Take That және Spice Girls сияқты бой-бендтер мен қыздар тобы басып алған кезде, британдық соул және үнді негізді музыка да осы күнге дейін ең жоғары деңгейдегі кең танылуға ие болды, ал әлемдік музыканың дамуы халық музыкасының танымалдылығын қайта жандандыруға көмектесті. The Prodigy және Chemical Brothers сияқты электронды рок топтары белгілі бола бастады. Альтернативтік рок негізгі ағымға енді, Мадчестер айналасынан Dream Pop, Shoegazing, Post Rock және Indie Pop пайда болды, бұл Blur және Oasis сияқты Britpop топтарының коммерциялық сәттілігіне әкелді; одан кейін Travis және Feeder сияқты пост-Britpop топтары пайда болды, олар Snow Patrol және Coldplay сияқты топтардың халықаралық сәттілігіне жол ашты.
In the 1990s, while the singles charts were dominated by boy bands and girl groups like Take That, and Spice Girls, British soul and Indian based music also enjoyed their greatest level of mainstream success to date, and the rise of World music helped revitalise the popularity of folk music. Electronic rock bands like The Prodigy and Chemical Brothers began to achieve a high profile. Alternative rock reached the mainstream, emerging from the Madchester scene to produce dream pop, shoegazing, post rock and indie pop, which led to the commercial success of Britpop bands like Blur and Oasis; followed by a stream of post Britpop bands like Travis and Feeder, which led the way for the international success of bands including Snow Patrol and Coldplay.
2000 жылдар
Жаңа мыңжылдықтың басында таланттар шоуының қатысушылары поп музыкасындағы маңызды күштердің бірі болғанда, британдық соул өзінің жоғары беделін сақтап қана қоймай, Джосс Стоун, Эми Уайнхаус және Адель сияқты әртістер арқасында оны одан да арттырды. КТ Тунсталл және Джеймс Блант сияқты жаңа әнші-күйшілер халықаралық деңгейде сәттілікке жетті, сондай-ақ Arctic Monkeys, Coldplay және Bring Me the Horizon сияқты рок-топтар да танылды. Би музыкасының жаңа түрлері пайда болды, олар хип-хоп пен гаражды біріктіріп, grime (грим) стилін құрады. Гараждық рок пен постпанк қайта жанданды, ал олар электрондық музыкамен қосылғанда new rave (жаңа рейв) пайда болды.
At the beginning of the new millennium, while talent show contestants were one of the major forces in pop music, British soul maintained and even extended its high profile with figures like Joss Stone, Amy Winehouse and Adele, while a new group of singer/songwriters, including KT Tunstall and James Blunt, achieved international success and to rock bands such as Arctic Monkeys, Coldplay and Bring Me the Horizon. New forms of dance music emerged, fusing hip hop with garage to form grime. There was also a revival of garage rock and post punk, which when mixed with electronic music produced new rave.
2010 жылдар
2010 жылдардың басында АҚШ-та британдық әртістердің жетістіктері жаңа «Британдық шабуыл» болғанын көрсете бастады, себебі британдық музыканттар 2011 жылдан (АҚШ нарығының 11,7%), 2012 жылдан (АҚШ нарығының 13,7%), 2013 және 2014 жылдар аралығында АҚШ альбомдық тізімдерінің ең үлкен үлесін иеленді. 2010 жылдардың басында жаһандық жетістікке жеткен танымал британдық музыканттар: Дуа Липа, One Direction, Little Mix, Cher Lloyd, Рита Ора, Адель және Mumford & Sons. Адельдің «21» альбомы 6 миллионнан астам дана сатылып, 21-ші ғасырдағы Ұлыбританияның ең көп сатылған альбомы және барлық уақыттағы төртінші ең көп сатылған альбомы атанды, ол 16 рет платина сертификатына ие болды. Сол жылы Эми Уайнхаус өмірінен озғаннан кейін, оның «Back To Black» альбомы Ұлыбританияда 21-ші ғасырдағы ең көп сатылған екінші альбом және барлық уақыттағы ең көп сатылған 13-ші альбом болды, ол 11 рет платина сертификатына ие болды. 2013 жылы альбом сатудың жалпы төмендеуіне қарамастан, британдық музыка индустриясы 9% өсімді көрсетті, бұл «музыканттардың, әншілердің, композиторлардың, ән жазушылар мен лириктердің жеке табысына» байланысты болуы мүмкін, бұл Ұлыбритания экономикасына 3,8 миллиард фунт стерлинг қосты. 2014 жылы Ұлыбританияның үздік 10 альбомының барлығы британдық әртістерге тиесілі болды, олардың ішінде Эд Ширан, Сэм Смит, Джордж Эзра, Паоло Нутини, Coldplay және One Direction альбомдары бар. Сэм Смиттың 2014 жылы шыққан «In the Lonely Hour» альбомы Ұлыбритания, Жаңа Зеландия және Швецияда бірінші орынға, ал Австралия, Канада, Дания, Ирландия, Норвегия және АҚШ-та екінші орынға ие болды. Сол жылы Эд Ширанның екінші альбомы «x» он екі елде бірінші орынға шықты, Ұлыбритания альбомдық тізімі мен АҚШ Billboard 200 тізімінің жоғарғы сатысына көтеріліп, тағы он бір елде топ-5-ке енді. Сондай-ақ 2014 жылы One Direction тобының «Four» альбомы Ұлыбританияда бірінші орынға шықты, 67 елде iTunes-те ең жоғары рейтингке ие болды және АҚШ Billboard 200 тізімінде бірінші орынға дебют жасады. Осының нәтижесінде One Direction алғашқы төрт альбомымен АҚШ Billboard тізімінде бірінші орынға жеткен алғашқы топ атанды, британдық болсын, болмасын. Адельдің 2015 жылы шыққан «25» альбомы 3,5 миллионнан астам дана сатылып, Ұлыбританияда шыққаннан кейін бірден рекордтарды жаңартты. Адельдің жетістіктері музыка индустриясын жаңғыртуға және әлемдегі төмендеп бара жатқан сатуды құтқаруға көмектескені үшін бағаланды.
The success of UK artists in the US during the early 2010s led to some claiming a new British Invasion was taking place, as British musicians took their largest ever share of the US album charts year on year between 2011 (11.7% of US market), 2012 (13.7% of US market), 2013 and 2014. Notable British musicians achieving global success at the beginning of the 2010s include Dua Lipa, One Direction, Little Mix, Cher Lloyd, Rita Ora, Adele and Mumford & Sons. Adele's album 21 sold over 6 million copies and became the UK's best selling album of the 21st century and its fourth best selling album of all time, certified platinum 16 times. During the same year, Back To Black by Amy Winehouse became the UK's second best selling album of the 21st century and its 13th best selling album of all time following her death in 2011, certified platinum 11 times. In 2013, despite the trend of declining album sales persisting, the British music industry saw a 9% growth in revenue which could be traced to "individual revenues by musicians, singers, composers, songwriters and lyricists", adding £3.8bn to the UK economy. In 2014, the UK's top 10 albums were all by British artists, including releases by Ed Sheeran, Sam Smith, George Ezra, Paolo Nutini, Coldplay and One Direction. Sam Smith's debut album In the Lonely Hour, released in 2014, peaked at number one in the United Kingdom, New Zealand and Sweden, and number two in Australia, Canada, Denmark, Ireland, Norway and the United States. In the same year, Ed Sheeran's second album x charted at number one in twelve countries, topping both the UK Albums Chart and the US Billboard 200, and reaching the top 5 in eleven other countries. Also in 2014, One Direction's album Four reached number 1 in the UK, became the top charted album on iTunes in 67 countries and debuted at No. 1 on the Billboard 200 chart in the US. As a consequence, One Direction became the first band to reach number one on the US Billboard chart with each of their first four albums, British or otherwise. Adele's 25 released in 2015 has gone on to sell over 3.5 million copies and broke records immediately after its release in the UK. Adele's success was noted for reviving the music industry and saving the dwindling sales worldwide.