Кіріспе

Құс түрі – Элеонораның соколы (Falco eleonorae) – орташа мөлшердегі соқыр. Ол хобби тобына жатады, бұл өте жақын, ұқсас соқырлардың шағын тобы, көбінесе Hypotriorchis кіші туысы деп есептеледі. Көмір соколы кейде оның ең жақын туысы деп саналады, бірақ олар бір тектің өкілдері болғанымен, жақын туыс түрлер емес сияқты. "Falco" атауы кеш латын тіліндегі "falx, falcis" сөзінен шыққан, ол құстың тырнақтарын білдіреді.

Сипаттама

Элеонораның соколы - ұзын қанатты жыртқыш құс. Оның пішіні үлкен еуразиялық құсбарысқа немесе ұзын, сүйір қанаттары, ұзын құйрығы және жіңішке денесі бар кішкентай, нәзік саябақ құсбағына ұқсайды. Екі түсті морф бар: ересек қара морфтың түсі толық қара қоңыр, қанат астындағы қауырсындары қара. Ақ морф еуразиялық құсбағының жас құсына көбірек ұқсайды, бірақ астыңғы жағы сары қоңыр, сондай-ақ қанат астындағы қара қауырсындар мен ұшу қауырсындарының негізінің ашық түсі арасындағы контраст байқалады. Жас құстар да үлкен құсбағы сияқты, бірақ ақшыл астыңғы жағы қараңғы қанат ұштарымен және қанат қауырсындарымен сәйкес келеді. Оның дауысы - соколға тән "кек-кек-кек" деп келеді.

Тіршілік ету ортасы және таралуы

Бұл түр Жер орталық теңізіндегі аралдарда көбейеді, әсіресе Грецияда (әлемдік популяцияның үштен екі бөлігі осы жерде көбейеді), сондай-ақ Кипр, Канар аралдары, Ибица және Испания, Италия, Хорватия, Марокко және Алжир жағалауларында. Элеонораның бүркітінің әлемдік популяциясының 10% Додеканес аралдарындағы Тилос аралында көбейеді. Грек орнитологиялық қоғамы мен Тилос қаласының Еуропалық Одақ LIFE Nature бағдарламасы жүргізген зерттеулерге сәйкес, осы аралда осы түрдің алты жүз елу жұбы көбейеді. Ол өзінің табиғи ареалының солтүстігінде сирек кездеседі. Бұдан басқа, Мадагаскар мен Мозамбик жағалауында да қоныстанады.

Көші-қон жолы

Бұл Мадагаскарда қыстайтын, ұзақ қашықтыққа көшіп баратын құс. Көші-қон жолы жақында ғана ашылды және бұрынғы болжамдарға қарамастан, спутниктік телеметрия арқылы Африка құрлығының ішкі аймағы арқылы өтетіні анықталды. Дәстүрлі түрде, құстардың Жерорта теңізінің батыс жағынан Суэцке, содан кейін Қызыл теңізден оңтүстікке қарай, Африка мүйізі арқылы ұшқаны туралы айтылып келген. Алайда, испан және неміс зерттеушілерінің спутниктік бақылаулары Сахара шөлі мен экваторлық жаңбырлы ормандар арқылы Кения мен Мозамбикке дейінгі ішкі маршрутты көрсетті. Бір бағытты сапардағы жалпы ұшқан қашықтыққа дейін жетеді.

Тамақтандыру және асылдандыру

Ол ірі жәндіктерді, мысалы, самаурыларды аулайды, оларды тырнақтарынан тұмсығына ауыстырып, ұшып тұрып жейді. Сонымен қатар, ол ұсақ құстарды ұстап, қауырсындарын жойып, кейде бірнеше күннен кейін балапандарына жем ретінде беретіні жақында байқалды. Бұл құс түрлері арасында бірегей жағдай. Кейде ол жартастармен де қоректенетіні анықталды. Бұл түрдің көбею маусымы кеш, жаздың соңында болады, себебі ол осы жылы Жерорта теңізі аралдары арқылы көшіп өтетін құстардың маманы аңшысы. Ол ұшқанда жылдамдығы мен әуедегі шеберлігін пайдаланып, ұшқыш құстарды аулайды. Құстар көп уақытын жағалаудағы жартастар бойында, бірқалыпты қанат соғып, шаршаған көшпенділерді іздеп өткізеді. Бұл соқырдың ерекшелігі – ол күздің басында көбейетін, балапандарын осы кезеңде көптеп кездесетін басқа көшпенді құстармен қоректендіретін сирек түрлердің бірі. Бұл соқырлар көбею үшін колониялар құрады. Ол жағалаудағы жартастарда ұя салады, көбінесе төртке дейін жұмыртқа салады.