Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Түтінші (Chaetura pelagica) – шатыршалар тұқымдасының (Apodidae) құсы. Chaetura туысына жатады, ол Vaux's swift және Chapman's swift түрлерімен тығыз байланысты; бұрын осы үш түр кейде бір түр деп есептелген. Оның ішкі түрлері жоқ. Түтінші – орташа мөлшердегі, күйдіргін сұр түсті құс, өте ұзын, жұқа қанаттары және өте қысқа аяқтары бар. Барлық шатыршалар сияқты, ол қонбауға бейімделген, тек тік беттерге жабыса алады. Көптегендері күні бойы ұшып жүріп, тек түнде ұялағанда жерге түседі. Түтінші негізінен ұшатын жәндіктермен, сондай-ақ ауадағы өрмекшілермен қоректенеді. Әдетте, өмір бойы бір жұпқа адалады. Ол бұтақтар мен сілекейден тік бетке жабысқан иінтірек ұя салады, ол көбінесе адам салған құрылыс, әдетте түтін құбыры. Аналығы 4–5 ақ жұмыртқа туады. Жас балапандар 19 күннен кейін жарылып, бір айдан кейін ұша бастайды. Түтіншінің орташа өмір сүру ұзақтығы 4,6 жылды құрайды.
The chimney swift (Chaetura pelagica) is a bird belonging to the swift family Apodidae. A member of the genus Chaetura, it is closely related to both Vaux's swift and Chapman's swift; in the past, the three were sometimes considered to be conspecific. It has no subspecies. The chimney swift is a medium sized, sooty gray bird with very long, slender wings and very short legs. Like all swifts, it is incapable of perching, and can only cling vertically to surfaces. Many fly around all day and only come down at night when roosting. The chimney swift feeds primarily on flying insects, but also on airborne spiders. It generally mates for life. It builds a bracket nest of twigs and saliva stuck to a vertical surface, which is almost always a human built structure, typically a chimney. The female lays 4–5 white eggs. The altricial young hatch after 19 days and fledge a month later. The average chimney swift lives 4.6 years.
Таксономия және жүйелеу
Карл Линней 1758 жылы түтікқұс (дымоход шаяны) сипаттағанда, оны қарлығаш деп ойлап, Hirundo pelagica деп атады. Қоныстағы мүмкін қауіпті жануарлар (адамдар да оның ішінде) алаңдағанда, ересек түтікқұстар қанаттарын бірге соғып, арқасын иіп, ұшып кетеді, бұл өте қатты дыбыс шығарады, ол "дүркіреу" немесе "күмбірлеу" деп белгілі. Алаңдағанда, балапандар қатты, қарқыраған "раах, раах, раах" дыбысын шығарады. Екі дыбыс та мүмкін қауіпті жануарларды қорқыту үшін жасалған сияқты. Түтікқұс көптеген ішкі және сыртқы паразиттерге шалдығады. Ол Aproctella nuda нематодасының типтік қожайыны болып табылады. Шерман, мұнара түтікқұстардың ұя салу әдеттері туралы шектеулі біліммен жобаланғанына қарамастан, көп жылдық бақылаудан кейін бастапқы дизайн идеалды екеніне сенді.
When Carl Linnaeus first described the chimney swift in 1758, he named it Hirundo pelagica, believing it to be a swallow. When disturbed by potential predators (including humans) at the colony, adult chimney swifts slap their wings together after arching back and taking flight, making a very loud noise known either as "booming" or "thunder noises". When disturbed, nestlings make a loud, raspy raah, raah, raah sound. Both sounds seem designed to startle potential predators. The chimney swift carries a number of internal and external parasites. It is the type host for the nematode species Aproctella nuda, Sherman remarked that although the tower had been designed with a limited knowledge of the nesting behaviour of chimney swifts, after many years of observation she believed that the original design was ideal.