Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гертфордширдегі ауыл, Англия
Village in Hertfordshire, England
Уэлвин /ˈwɛlɪn/audio=LL Q1860 (eng) Арқасы ауырады Уэлвин.wav – Англияның Гертфордшир графтығындағы ауыл және азаматтық приход. Приходқа Дигсвелл және Оклендс ауылдары да кіреді. Оңтүстікке қарай шамамен бір шақырым жерде орналасқан, әлдеқайда жаңа және үлкен Уэлвин Гарден-Ситиден ажырату үшін кейде оны Ескі Уэлвин немесе Уэлвин ауылы деп атайды.
Welwyn '/w//ɛ//l//ɪ//n//audio=LL Q1860 (eng) Back ache Welwyn. wav/ is a village and civil parish in Hertfordshire, England. The parish also includes the villages of Digswell and Oaklands. It is sometimes referred to as Old Welwyn or Welwyn Village, to distinguish it from the much newer and larger settlement of Welwyn Garden City, about a mile to the south.
Этимология
Атауы көне ағылшын тіліндегі welig сөзінен шыққан, бұл сөз Мимрам өзенінің жағасындағы ерекше ағаштарды білдіреді. Атаудың өзі weligun сөзінің датив түрінен пайда болған, сондықтан жақын орналасқан Willian сияқты қарапайым "талдар" емес, дәлірек айтқанда "талдардың жанында" деп аударылады. Welwyn аты sealh (көбінесе тал үшін қолданылатын көне ағылшын сөзі) емес, welig сөзінен туындағандықтан, Корнуоллдағы Хелиганмен туыс болуы мүмкін, оның аты helygen – корн тіліндегі тал сөзі, welig сөзімен ортақ түбірге ие. Жақын маңдағы Digswell (Welwyn North теміржол стансасының маңындағы) қазіргі заманғы ауылы 20 ғасырдың басында салына бастағанда алғашқыда 'Жоғары Уэлвин' деп аталған.
The name is derived from Old English welig meaning "willow", referring to the trees that nestle on the banks of the River Mimram as it flows through the village. The name itself is an evolution from weligun, the dative form of the word, and so is more precisely translated as "at the willows", unlike nearby Willian which is likely to mean simply "the willows". Through having its name derived from welig rather than sealh (the more commonly cited Old English word for willow), Welwyn is possibly cognate with Heligan in Cornwall whose name is derived from helygen, the Cornish word for willow that shares a root with welig. The nearby modern village of Digswell (around Welwyn North railway station) was originally called 'High Welwyn' when first developed at the beginning of the 20th century.
Тарих
Мимрам өзенінің аңғарында орналасқан Уэлвинде палеолит дәуірінен бері адам қонысы болған, сол кезеңге тән тас құралдар өзен жағасында және аймақтың ішкі бөлігінде табылған. Аймақтағы қоныс пайда болуы қола дәуіріне дейін барып жетеді, мұны сол кезден қалған әртүрлі артефакттар мен егіншілік іздер растайды – олар дөңгелек обалар мен жерлеу молаларынан қалған. Біздің заманымыздан бұрынғы I ғасырда белгиялық кельт мәдениеті Оңтүстік-Шығыс Англияның көп бөлігін жаулап алды, Уэлвин аумағында Катувеллауни тайпасы қоныстанған деп саналады. Римдіктердің шапқынынан кейін Уэлвинге римдіктер қоныстанды. Аймақ батпақты болғандықтан, Уэлвин өзен арқылы өтуге қолайлы нүкте ретінде белгілі болды, әсіресе римдік кезеңде ауылдан өтетін римдік жол салынғаннан кейін, ол жол мен өткел маңында елді мекеннің қалыптасуына әкелді. Ауылдың ішінде және айналасында көптеген римдік артефакттар табылды, соның ішінде жақын жердегі бірнеше римдік виллалардың қалдықтары да бар. Уэлвиндегі римдік моншалары (III ғасырға жататын римдік моншаның қалдықтары) сақталған және жұртшылыққа ашық. Бір қазба жұмысы қазіргі шіркеу орнына жақын үлкен римдік зиратты ашты, ол өзінің кездері саксон дәуіріне дейін барып жететіні белгілі (төменде қараңыз). Шіркеу тікелей римдік жол бойында орналасқан. Уэлвиндегі археологиялық деректер темір дәуірінің соңынан (кельт) бастап жазбаға түскен кезеңге дейін үздіксіздікпен сақталған, тек ерте англосаксон кезеңінде қоныстанғандығының дәлелі жоқ. Сондықтан Уэлвиннің 2000 жылдан астам уақыт бойы үздіксіз қоныстанған болуы мүмкін. Уэлвин англосаксондық Тевингалар тайпасының аумағының орталығында орналасқан және ертедегі монастырлық шіркеудің орны болды. 1990 жылы ауылды «Уэлвин Минстер» деп атау туралы ұсыныс жасалды, бұл «Ескі» атауының жиі жағымсыз қабылдануын болдырмау мақсатында жасалған. 1002 жылдың 13 қарашасындағы Сент-Брайс күніндегі қырғын, саксондықтар жаңадан қоныстанған даниялық көршілеріне қарсы көтерілген кезде, Уэлвинге жақын жерде басталды делінеді. Саксон шіркеуі орнында шамамен 1190 жылы норман шіркеуі салынды. Қазіргі шіркеудің (Ақ Мария шіркеуі) негізгі бөлігі XIII ғасырда салынған, ал алпауыт аркасы ең ерте сақталған құрылым болып табылады. Оңтүстік қанаттың шығыс жағында ортағасырлық екі тіреуіш бар. Шіркеуге қадағалау 1549 жылға дейін бірнеше қолдардан өтті, содан кейін ол Фрайтеде тұрған Уилшер отбасына сатылды. Кейінірек, XVII ғасырда, ол Ескі Ұлы Солтүстік жолында орналасқандықтан, маңызды аялдамаға айналды және көптеген кочтар тоқтаған қонақ үйлер қазірге дейін бар. Жергілікті жер иелерінің қарсылығына байланысты Ұлы Солтүстік темір жолы ауылды басып өтуден бас тартқаннан кейін Уэлвиннің маңызы азайды. Бұрын Хэтфилд пен Стивенэйдж қалаларымен теңестірілген Уэлвин бірте-бірте ауылға айналды. XX ғасыр аймақта үлкен кеңеюге әкелді, ауылдың оңтүстігінде, батысында және солтүстігінде жаңа аудандар салынды.
Situated in the valley of the River Mimram, Welwyn has hosted human activity since the Palaeolithic with stone tools from that era having been found alongside the river and further inland across the area. Settlement across the area seems to have become established during the Bronze Age according to various recovered artefacts and crop marks left by round barrows and burial mounds from that period. The Belgae Celtic culture colonised much of South Eastern England in the 1st century BC, with Welwyn in the area believed to have been settled by the Catuvellauni tribe. Following the Roman invasion, Welwyn was settled by the Romans. The area was marshy, and the settlement of Welwyn was a known fording point across the river since at least Roman times when the Roman road through the village was laid out, leading to the establishment of the settlement around the road and the ford. Many Roman artifacts have been found in and around the village, including the remains of several Roman villas close by. The Welwyn Roman Baths (the remains of a third century Roman bath house) have been preserved and are open to the public. One particular excavation revealed a large Roman cemetery very close to the site of the current church, which itself is known to date back to at least Saxon times (see below). The church lies directly alongside the route of the Roman road. The archaeological record in Welwyn is nearly continuous from the late Iron Age (Celtic) through to recorded times, lacking proof of occupation only in the early Anglo Saxon period. It is therefore likely that Welwyn has been continuously occupied for over 2000 years. Welwyn was at the heart of the territory of the Anglo Saxon Tewingas tribe and was the site of an early minster church. In 1990, a proposal was made to rename the village as "Welwyn Minster" to shake off the unpopular "Old" name. The massacre on St. Brice's day on 13 November 1002, when the Saxons turned on their newly settled Danish neighbours, is said to have commenced near Welwyn. A Norman church was built on the site of the Saxon church about 1190. The nave of the present church (St Mary's), was built in the 13th century, the chancel arch being the most obvious early structure. There are two medieval corbels at the east end of the south aisle. Patronage of the church passed through several hands until in 1549 it was sold to the Wilshere family, who lived at The Frythe until relatively recently. Much later, in the 17th century, as it lies on the old Great North Road, it became an important staging post and a number of coaching inns remain as public houses. After the Great Northern Railway by passed the village due to the objections of local landowners, Welwyn became less important. Having previously been seen as a town on par with Hatfield and Stevenage, it gradually was seen as a village. The 20th century brought major expansion to the area, as estates to the south, west and north of the village were built up.
Көлік
Уэлвин 20 ғасырдың басынан бері көлік тығырынымен әйгілі болды, бірақ 1927 жылы Ұлыбританиядағы алғашқы айналма жол салынды деп есептеледі. A1 жолы 1960-шы жылдары Уэлвиннің солтүстігінде магистраль стандартына дейін жаңартылды, ал 1973 жылы магистраль ауылдың оңтүстігіне дейін созылып, ескі айналма жолды жалғастырды. Бүгінде ауыл – алты жолақты магистральдың төрт жолаққа бірігетін жері және кешкі сағаттардағы үлкен көлік кептелістерінің ортасы болып табылады. Аймақтағы жолдың барлық бөлігін сегіз жолаққа дейін кеңейту және ауылдың бойымен созылатын бір бағытты жүйе құру үшін жол торабын жаңарту жоспарланған. Алайда, бұл жоспарлар тоқтатылды, бірақ соңғы кезде ауылдың солтүстігінде кемінде бір көтерілу жолағын салу мүмкіндігі талқыланды. Автобус қызметін Arriva Shires & Essex және Centrebus компаниялары, сондай-ақ Гертфордшир округі кеңесінің көмегімен ұсынады. Arriva-ның 300/301 Centraline бағыты Уэлвин мен Оклендс қалаларын жақын орналасқан Стивендж, Уэлвин Гарден Сити, Хэтфилд, Сент-Олбанс және Хемел Хемпстед қалаларымен, сондай-ақ көршілес Вулмер Грин және Кнебворт ауылдарымен байланыстырады. 301 бағыты Стивендж мен Уэлвин Гарден Ситидегі жақын ауруханаларға қосымша тоқталады, ал 300 бағыты Уэлвин Гарден Ситидегі Стэнборо көлдері және Сент-Олбанстағы Веруламиум римдік қаласы сияқты демалыс орнына тікелей қатынас ұсынады. Автобустар дүйсенбі-жұма күндері әр 15 минут сайын, сенбі күні әр 20 минут сайын және жексенбі күні сағат сайын жүреді. Centrebus компаниясы 314 нөмірімен қосымша екі сағаттық қызмет көрсетеді, ол Уэлвин қаласын Кодикот және Хитчин қалаларымен байланыстырады. 797 нөміріндегі Green Line бағыты Солтүстік Лондон мен Вест-Эндке сағаттық тікелей қатынас ұсынды, бірақ 2016 жылдың қыркүйегінде қызмет тоқтатылды. Уэлвин ауылына ең жақын теміржол станциясы – Дигсвелл ауылындағы Велвин Норт станциясы, ауылдан шамамен бір шақырым шығысқа қарай орналасқан. Ал Стивенджге жақын орналасқан Кнебворт станциясына Оукленд тұрғындарына жету оңай. Пойыздар Great Northern компаниясымен жүзеге асырылады және дүйсенбіден сенбіге дейін әр 30 минут сайын Лондон Кингс-Кросқа оңтүстікке, ал Хитчин мен Стивенэйджге солтүстікке қарай, сондай-ақ Летчворт пен Кембриджге және Питербороға сағаттық рейстермен жүреді. Жексенбі күні Лондоннан Кембриджге сағаттық рейстер бар. Велвин Норт станциясына автобус қатынасы жоқ, бірақ автобустар жақын орналасқан Уэлвин Гарден Сити және Кнебворт станцияларымен байланысады.
Welwyn was noted for its congestion since the beginning of the 20th century, but in 1927 it got what is claimed to be the first by pass in Britain. The A1 was upgraded to motorway standards north of Welwyn in the 1960s, and in 1973 the motorway was extended south past the village, by passing the existing by pass. Today the village is the point where the six lane motorway merges into four lanes and is the site of extensive traffic jams in the evening peak. There had been extensive plans to widen the whole road through the area to eight lanes, and to upgrade the existing junction to create a long one way system running the length of the village. These plans were shelved, but recently plans to provide a climbing lane at least on the section north of the village have been discussed. Buses are provided by Arriva Shires & Essex and Centrebus, with some assistance from Hertfordshire County Council. Arriva's 300/301 Centraline service links Welwyn and Oaklands to the nearby towns of Stevenage, Welwyn Garden City, Hatfield, St Albans and Hemel Hempstead, as well as neighbouring villages Woolmer Green and Knebworth. The 301 additionally connects both the nearby hospitals in Stevenage and Welwyn Garden City, while the 300 provides a direct link to recreational areas such as Stanborough Lakes in Welwyn Garden City and Verulamium Roman town in St Albans. Buses run every 15 minutes Monday–Friday, every 20 minutes Saturday, and hourly on Sunday. Additional bi hourly service 314 is provided by Centrebus, connecting Welwyn to Codicote and Hitchin. Green Line route 797 used to stop on the by pass, providing an hourly direct link to areas of North London and the West End, however, the service ceased in September 2016. The nearest railway station to Welwyn Village is Welwyn North in the nearby village of Digswell, about a mile east from the village, while Knebworth station, one stop nearer Stevenage, is easier for residents of Oaklands to access. Trains are operated by Great Northern and run every 30 minutes Monday to Saturday south to London King's Cross and north to Hitchin and Stevenage, with an hourly service to Letchworth and Cambridge and to Peterborough. On Sundays an hourly service operates from London to Cambridge only. There is no bus link to Welwyn North station, although buses do link to nearby Welwyn Garden City station and Knebworth station.
Білім
Уэлвинде екі мемлекеттік мектеп және бір тәуелсіз мектеп бар. Ірі мемлекеттік мектеп – Лондон жолынан тыс орналасқан Уэлвин Сент-Мэри шіркеуінің Англия бастауыш мектебі, ол 4 пен 11 жас аралығындағы балаларды қабылдайды (Дайындық сыныптан 6-сыныпқа дейін). 1940 жылы орта мектеп ретінде салынған мектеп кейін бастауыш мектепке айналдырылды. Екіншісі – Оуклендс бастауыш мектебі, оған Акорнс мектепке дейінгі мектебі мен ойын тобы кіреді. Сондай-ақ, Тентерфилд балабақшасы бар, ол бастауыш мектепке жақын Лондон жолында орналасқан. Ол 3-4 жастағы балаларды қабылдайды. Орта білім беруге қатысты мемлекеттік білім жақын маңдағы қалалардағы мектептер арқылы жүзеге асырылады, мысалы, Уэлвин Гарден қаласындағы Монкс Уолк мектебі мен Стэнборо мектебі. Уэлвиннің шығыс шетінде Шеррардсвуд мектебі деп аталатын, барлық жастағы балаларды (балабақшадан жоғары сыныпқа дейін) оқытатын тәуелсіз мектеп бар.
There are two state schools in Welwyn and one independent school. The larger state school is Welwyn St. Mary's Church of England Primary School, situated off London Road which takes children aged between 4 and 11 years of age (Reception to Year 6). Originally built in 1940 as a secondary school, the school was later converted to a primary school. The second is Oaklands Primary School, which incorporates Acorns Preschool and Playgroup. There is also Tenterfield Nursery School which is situated on London Road close to the primary school. It takes children aged 3 to 4 years of age. Secondary state education is provided through schools in nearby towns, such as Monks Walk School and Stanborough School, in Welwyn Garden city. There is an independent all ages (nursery through to sixth form) coeducational school on the eastern outskirts of Welwyn called Sherrardswood School.
Спорт
Ауылда теннис клубы, спорт және әлеуметтік клуб, боулинг клубы, футбол клубы және крикет даласы бар. Бұл соңғы екеуі Уэлвин Гарден Ситидегі клубтар құрамына кіреді.
There are a tennis club, a sports and social club, a bowls club, a football club, and a cricket pitch in the village. These last two are part of Welwyn Garden City based clubs.
Жергілікті қызығушылықтар
Жақын маңдағы Данесбери үйін қоршаған далаларда, қазір тұрғын үйге айналдырылған, бұрынғысынан тозығы жеткен және ұмытылған бұрынғы папоротниктер бағы, қайта жаңарып, бұрынғы сұлулығына ие болды. Данесбери папоротниктер бағы – «Үй округтерінде табылған ең үздік папоротниктер бағы», Энтони Парсонс (кейін Данесбери егістігінің бағбаны) жобалаған және 1859 жылы жас Джеймс Пулхам Данесбери паркінің аумағындағы кішкентай тегіс шұңқырда салған. Өз кезінде ол үлкен құрметке ие болды, 1883 жылы жарық көрген «Ағылшын гүлдер бағы» еңбегінде У. Робинсон «Үй округтерінде Дэнсбериден жақсы папоротниктер бағы болуы мүмкін емес» деп жазған. және кейде ол жұртшылыққа ашылады. Фрайт – ауылдың оңтүстігінде орналасқан Виктория стиліндегі сарай. 1934 жылға дейін жеке меншікте болды, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін қонақ үй ретінде жұмыс істеді. Соғыс жылдарында ол Арнайы операциялар тобының (SOE) қару-жарақ және құралдарды жобалап, құрастырған IX станциясының орны болды, олар оккупацияланған Еуропада SOE-нің іс-қимылдары үшін қолданылды. Соғыстан кейін ол алдымен Unilever, содан кейін Smith, Kline & French компаниялары үшін коммерциялық зерттеу орталығына айналды. Оның ізбасары GlaxoSmithKline компаниясы 2010 жылы осы орынды тұрғын үйлер салу үшін сатты. 1928 және 1951 жылдар аралығында Welwyn Studios белсенді жұмыс істеді, көбінесе қосымша мүмкіндіктерді ұсынды. Алайда, Welwyn Components сияқты (басқа да сол аттас бизнес), Welwyn Studios Welwyn Garden City қаласында орналасқан. Винсент ван Гог Лондондан әпкесіне қонаққа бара жатып, Уэлвинде болған; бұл оқиға Church Street көшесіндегі ғимаратқа орнатылған көк тақтамен еске алынған.
In the fields surrounding the nearby Danesbury House, now converted into accommodation, is a previously dilapidated and neglected former fernery which has been reinstated to its former glory The Danesbury Fernery – 'the best fernery to be found in the Home Counties' designed by Anthony Parsons (then gardener for the Danesbury Estate) and constructed in a small chalk pit in the grounds of Danesbury Park by the younger James Pulham in 1859. In its day it was well admired, with one W. Robinson (writing in "The English Flower Garden", published in 1883), stating that "In the Home Counties there is probably not a better fernery than at Danesbury." and is sometimes opened to the public. The Frythe is a Victorian mansion set in grounds just south of the village. It was privately occupied until 1934, then run as a hotel until the outbreak of World War II. During the war, it was the home of Station IX, a Special Operations Executive (SOE) factory designing and building weapons and tools for SOE activities in occupied Europe. After the war, it became a commercial research facility for first Unilever and then Smith, Kline & French. GlaxoSmithKline, its successor company, wound down the site and sold it in 2010 for residential property development. Between 1928 and 1951 Welwyn Studios was active, mainly providing supporting features. However, like Welwyn Components (another apparently eponymous business), Welwyn Studios was located in Welwyn Garden City. Vincent van Gogh walked from London to visit his sister while she was staying in Welwyn; this is commemorated by a blue plaque on a building on Church Street.
Туининг
Велвин Париждің солтүстігінде орналасқан Валь-д'Оаз департаментіндегі Шампань-сюр-Оаз ауылымен туысқан қала. Бұл байланысты Уэлвин қаласындағы Уэлвин ағылшын-француздық туыстық қауымдастығы (WAFTA) ұйымдастырады. Туыстық келісім 1973 жылы Шампань-сюр-Оазға Шен-Мари мектебінің директоры мен оқушыларының сапары нәтижесінде жасалды, осы сапардан бастап мәдени қауымдастық құрылып, одан бері жалғасып келеді. Қызықтайы, Шампань-сюр-Оаз Марна өзенінен шамамен жиырма шақырым қашықтықта орналасқан, ал осы өзеннің аты Велвиннің Мимрам өзенінің тағы бір атауы – Маранның шығу тегі деп есептеледі. Бұл байланыс француз Шампан аймағынан шыққан Бельгия тайпасы – Каталаунидің Англияға, Темза өзенінен солтүсқарай Лондонға дейін көшіп келуіне байланысты туындаған. Осы тұрғыдан алғанда, WAFTA шамамен 2000 жыл бұрын құрылған туыстық байланысты қайта жаңғыртты деп мәлімдейді.
Welwyn is twinned with the village of Champagne sur Oise in the département of Val d'Oise, just north of Paris. The connection is organised in Welwyn by the Welwyn Anglo French Twinning Association (WAFTA). The twinning arrangement was entered into in 1973, as a result of a visit to Champagne sur Oise by the headmaster and pupils of St Mary's School, Welwyn, setting up a cultural association which has continued since then. Coincidentally, Champagne sur Oise is only about twenty miles from the River Marne, whose name is said to be the origin of the alternative name of Welwyn's Mimram river – the Maran. This connection was brought about by a migration of the Catalauni, the Belgic tribe from the Champagne region of France, into England stretching north of the Thames from London, where the tribe was known as the Catuvellauni. In that respect, WAFTA claims to have resurrected a twinning link first forged nearly 2,000 years ago.