Христиан эсхатологиясындағы мың жылдық билік тұжырымы
Postmillennialism
Постмилленаризм: христиандық эсхатологиядағы түсінік. Иса Массихтың екінші келуі мың жылдық мессиандық дәуірден кейін болады деп санайды. Діни этика гүлденеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық ұғым
Христиандық ұғым
Christian concept
the Christian concept
Христиандық эсхатологияда (соңғы заман теологиясы), постмиллениализм немесе постмиллениариандық – Аян кітабының 20-тарауына қатысты түсіндірме, онда Мәсіхтің екінші келуі «Мыңжылдықтан» кейін (лат. post) болады деп есептеледі. «Мыңжылдық» – христиандық этиканың гүлденетін мессиандық дәуірі. Бұл термин соңғы заманға қатысты бірнеше ұқсас көзқарастарды қамтиды және премиллениализмге, сондай-ақ, шамалы дәрежеде амиллениализмге қарсы тұрады (Христиандық эсхатологиялық айырмашылықтардың шолуын қараңыз). Постмиллениализм Иса Мәсіхтің бірінші ғасырда уағыздауы және құтқару жұмысы арқылы жерде Өзінің Патшалығын орнататынын, сондай-ақ, шіркеуін Жақсы Жаңалықпен қамтамасыз ететінін, Киелі Рух арқылы шіркеуді күшейтетінін және барлық елдерді шәкірт ету жөніндегі Ұлы Міндетті (Мат 28:19) шіркеуге жүктейтінін айтады. Постмиллениализмде өмір сүретін адамдардың көп бөлігінің құтқарылатыны күтіледі. Жақсы Жаңалықтың табысы арта түсе келе, Мәсіх қайта оралуға дейін тарихта сенім, әділдік, бейбітшілік және гүлденудің үстемдік құратын кезең пайда болады. Осындай жағдайлардың ұзақ мерзімінен кейін Иса Мәсіх көрінетін, денелі және салтанатты түрде қайта оралып, жалпы тіріліс және соңғы сот арқылы тарихты аяқтайды, одан кейін мәңгілік тәртіп орнатылады. Постмиллениализм 19 және 20 ғасырлардағы аболиционизм және Әлеуметтік Жақсы Жаңалық сияқты реформалық қозғалыстарды қолдаған американдық протестанттардың басым теологиялық сенімі болды. Постмиллениализм христиандық қайта құрушылық деп аталатын қозғалыстың негізгі қағидаларының біріне айналды. 20 ғасырдың діни консерваторлары оны эсхатонды іштей ету әрекеті деп сынға алды. 2023 жылдың желтоқсан айында Themelios журналы постмиллениализмге қатысты экзегетикалық және теологиялық сынды жариялады.
In Christian eschatology (end times theology), postmillennialism, or postmillenarianism, is an interpretation of chapter 20 of the Book of Revelation which sees Christ's second coming as occurring after (Latin post ) the "Millennium", a messianic age in which Christian ethics prosper. The term subsumes several similar views of the end times, and it stands in contrast to premillennialism and, to a lesser extent, amillennialism (see Summary of Christian eschatological differences). Postmillennialism holds that Jesus Christ establishes his kingdom on earth through his preaching and redemptive work in the first century and that he equips his church with the gospel, empowers the church by the Spirit, and charges the church with the Great Commission (Matt 28:19) to disciple all nations. Postmillennialism expects that eventually the vast majority of people living will be saved. Increasing gospel success will gradually produce a time in history prior to Christ's return in which faith, righteousness, peace, and prosperity will prevail in the affairs of men and of nations. After an extensive era of such conditions Jesus Christ will return visibly, bodily, and gloriously, to end history with the general resurrection and the final judgment after which the eternal order follows. Postmillennialism was a dominant theological belief among American Protestants who promoted reform movements in the 19th and 20th centuries such as abolitionism and the Social Gospel. Postmillennialism has become one of the key tenets of a movement known as Christian Reconstructionism. It has been criticized by 20th century religious conservatives as an attempt to immanentize the eschaton. In December of 2023, the journal Themelios published an exegetical and theological critique of postmillennialism.
Реформалар
Джордж М. Фредриксон былай деп мәлімдейді: "Діни жаңару мен оның нәтижесінде адам сенімінің және моральдық қасиеттерінің жақсаруы, әрі бұл Мәсіхтің екінші келуінен бұрын мың жылдық бейбітшілік пен әділдік дәуірін бастайды деген сенім, тарихшылардың атап көрсетуінше, прогрессивтік реформаларды қолдауға түрткі болды". 1830 жылдардағы Екінші Ұлы ояну кезіндегі кейбір дін қызметкерлері мыңжылдық бірнеше жылдың ішінде басталады деп күткен. Алайда 1840 жылдары сол күн алыс болашаққа ысырылып, мыңжылдықтан кейінгі кезең американдық орта таптың тұрақты моральдық және материалдық прогреске ұмтылысының діни жағына айналды.
George M. Fredrickson argues, "The belief that a religious revival and the resulting improvement in human faith and morals would eventually usher in a thousand years of peace and justice antecedent to the Second Coming of Christ was an impetus to the promotion of Progressive reforms, as historians have frequently pointed out." During the Second Great Awakening of the 1830s, some divines expected the millennium to arrive in a few years. By the 1840s, however, the great day had receded to the distant future, and post millennialism became the religious dimension of the broader American middle class ideology of steady moral and material progress.
Негізгі идеялар
Кейбір постмилениалистер мыңжылдықты 1000 жылдың нақты уақыты деп ұстанып отырса, басқа постмилениалистер мың жылды ұзақ мерзімді білдіретін метафоралық термин ретінде қарастырады (осы тұрғыдан амилленализмге ұқсас). Нақты емес "мыңжылдық" ұстанушылардың арасында ол қазірдің өзінде басталды деп түсініледі, бұл премилленалистер көріп тұрғандай, мыңжылдықтың айқын да драматикалық емеуін, сондай-ақ Мәсіхтің күтпеген оралуын білдіреді. Постмилениализм сонымен қатар, Шайтанның күштері Құдайдың Патшалығының тарих бойында кеңеюі арқылы, Мәсіхтің екінші келуіне дейін біртіндеп жеңіледі дегенді үйретеді. Жақсылықтың жамандықтан біртіндеп үстемдік табатынына сену постмилениализм жақтастарының өзін "оптимилленалистер" деп атауына себеп болды, бұл "пессимилленалистік" премилленалистер мен амилленалистерден өзгеше. Көптеген постмилениалистер сонымен қатар, Киелі кітаптағы соңғы заманға қатысты көптеген болжамдардың орындалғанын айтатын претеризмнің бір түрін қабылдайды. Алайда, кейбір маңызды постмилениалистер, олардың ішінде Б. Б. Уорфилд және Фрэнсис Найджел Ли, Аян кітабына қатысты претеризмді қабылдамады. Басқа постмилениалистер Аян кітабының идеалистік көзқарасын ұстанады. "Библиялық болжамдар мен соңғы заманға арналған А-дан Z-ға дейін" атты кітапта идеализм "Құдай мен жамандық арасындағы үздіксіз күрестің символдық сипаттамасы" деп анықталған. Осы көзқарасты ұстанатындар: Р. Дж. Рашдуни және П. Эндрю Сандлин.
Although some postmillennialists hold to a literal millennium of 1,000 years, other postmillennialists see the thousand years more as a figurative term for a long period of time (similar in that respect to amillennialism). Among those holding to a non literal "millennium" it is usually understood to have already begun, which implies a less obvious and less dramatic kind of millennium than that typically envisioned by premillennialists, as well as a more unexpected return of Christ. Postmillennialism also teaches that the forces of Satan will gradually be defeated by the expansion of the Kingdom of God throughout history up until the second coming of Christ. This belief that good will gradually triumph over evil has led proponents of postmillennialism to label themselves "optimillennialists" in contrast to "pessimillennial" premillennialists and amillennialists. Many postmillennialists also adopt some form of preterism, which holds that many of the end times prophecies in the Bible have already been fulfilled. Several key postmillennialists, however, did not adopt preterism with respect to the Book of Revelation, among them B. B. Warfield and Francis Nigel Lee. Other postmillennialists hold to the idealist position of Revelation. The book titled An A to Z Guide to Biblical Prophecy and the End Times defines Idealism as "A symbolic description of the on going battle between God and evil." Those who hold to this view include: R. J. Rushdoony and P. Andrew Sandlin.
Ауқымы бойынша айырмашылық
Миңжылдықтан кейінгі кезеңді ұстанатындар Игі Жаңалықтың қаншалықты жеңіске жеткені туралы әртүрлі пікірде. Миңжылдықтан кейінгі дәуірдің көпшілігі жалтарушылыққа сенеді және Б.Б. Уорфилд сияқты, жалтарушылықтың яһуди халқының бірінші ғасырда немесе, мүмкін, Мәсіхтің мыңжылдықтың соңында қайта оралуына дейін христиандықты қабылдамауынан тұрады деп санайды. Бұл миңжылдықтан кейінгі көзқарас негізінен мыңжылдық және миңжылдық алдындағы эсхатология мектептерінің ойлауымен үйлеседі. Дегенмен, миңжылдықтан кейінгі ғалымдардың аз бөлігі соңғы жалтарушылық идеясын жоққа шығарады, Ұлы Міндеттеме арқылы басталган Игі Жаңалықтың жеңісі толық және абсолютті деп санайды, сондықтан Киелі Рухтың барлық жанға толық құйылуынан кейін құтқарылмаған ешкім қалмайды. Бұл азшылық мектебін Б.Б. Уорфилд қолдаған, ал Х.А.В. Мейердің экзегетикалық еңбектерімен толықтырылған, бұрынғы көпшілік лагерінде болған Лорейн Боттнер және Р.Дж. Рашдуни сияқты постмилленариандардың ойлауын өзгертіп, үлкен қолдауға ие болды. Азшылық позицияның тартымдылығы, оның негізгі жазбаларды сөзбе-сөз қабылдауынан (Жохан 12:32; Римдіктерге 11:25-26; Еврейлерге 10:13; Ишая 2:4; және т.б.) басқа, Боттнердің өзі позициясын өзгертер алдында айтқандай, миңжылдықтан кейінгі көпшілік формасының бас тасы жоқ, ал Уорфилдтің нұсқасы оны қамтамасыз етеді. Уорфилд сондай-ақ өзінің көзқарасын Мәтін 5:18-ді ерекше түсінумен байланыстырды, ол Мейердің осы үзіндіге жасаған түсіндірмесіне негізделген, ол осы тармақтағы болжамды пайғамбарлықтың орындалуы үшін Игі Жаңалықтың бүкіл әлемді жаулап алуын болжады, бұл Иеміздің дұғасындағы үшінші тілегінің сөзбе-сөз орындалуына әкеледі: «Жерде де, көкте де, Сенің еркің орындалсын». Джон Кальвиннің Иеміздің дұғасының осы бөлігін түсіндіруі азшылық миңжылдықтан кейінгі позицияны қабылдайды, бірақ Кальвин және кейіннен Чарльз Сперджон эсхатологиялық мәселелерде айтарлықтай тұрақсыз болды. Сперджон 72-ші псалмдағы уағызында бүгінгі азшылық лагерінде ұстанып отырған абсолютті миңжылдықтан кейінгі форманы қорғады, бірақ басқа жағдайларда миңжылдықтан бұрынғы кезеңді қорғады. Сонымен қатар, Уорфилдтің көзқарастарының сипатын ескере отырып, Уорфилд миңжылдықтар туралы белгілерді ұнатпады, өзінің ойлауымен байланысты постмилленариандық бренд үшін «эскатологиялық универсализм» терминін қалаған. Уорфилд және оның ізімен жүргендер Аян 20-дан (NIV) өзінің ғаламдық эсхатологиялық ілімін қолдауға тырыспады, бұл үзіндіні (Клифот, Дюстердик және Миллиганнан кейін) аралық жағдайды сипаттау және шіркеудің күресші және жеңіске жеткен арасындағы қарама-қайшылық ретінде қарастырды. Бұл тактика Августинге тән көзқарастан бас тартуды білдірді, ол Аян кітабының Шайтанның кішкентай мезгіліне қатысты параллель жолдарды одан да маңыздырақ қарастыру арқылы негізделген (сағ. Аян 6:11 және т.б.).
Postmillennialists diverge on the extent of the gospel's conquest. The majority of postmillennialists do believe in an apostasy, and like B. B. Warfield, believe the apostasy refers to the Jewish people's rejection of Christianity either during the first century or possibly until the return of Christ at the end of the millennium. This postmillennial perspective essentially dovetails with the thinking of amillennial and premillennial schools of eschatology. There is a minority of postmillennial scholars, however, who discount the idea of a final apostasy, regarding the gospel conquest ignited by the Great Commission to be total and absolute, such that no unsaved individuals will remain after the Spirit has been fully poured out on all flesh. This minority school, promoted by B. B. Warfield and supported by exegetical work of H. A. W. Meyer, has started to gain more ground, even altering the thinking of some postmillennialists previously in the majority camp, such as Loraine Boettner and R. J. Rushdoony. The appeal of the minority position, apart from its obvious gambit of taking key scriptures literally (John 12:32 (NIV); Romans 11:25–26 (NIV); Hebrews 10:13 (NIV); Isaiah 2:4 (NIV); ; etc. ), was voiced by Boettner himself after his shift in position: the majority form of postmillennialism lacks a capstone, which Warfield's version does not fail to provide. Warfield also linked his views to an unusual understanding of Matthew 5:18 (NIV), premised on Meyer's exegesis of the same passage, which presupposed a global conquest of the gospel in order for the supposed prophecy in that verse to be realized, which inexorably leads to a literal fulfillment of the third petition of the Lord's Prayer: "Thy will be done on earth, as it is in heaven." John Calvin's exposition of that part of the Lord's Prayer all but adopts the minority postmillennial position but Calvin, and later Charles Spurgeon, were remarkably inconsistent on eschatological matters. Spurgeon delivered a sermon on Psalm 72 explicitly defending the form of absolute postmillennialism held by the minority camp today, but on other occasions he defended premillennialism. Moreover, given the nature of Warfield's views, Warfield disdained the millennial labels, preferring the term "eschatological universalism" for the brand of postmillennialism now associated with his thinking. Warfield, like those who follow in his footsteps, did not seek to support his doctrine of cosmic eschatology from Revelation 20 (NIV), treating that passage (following Kliefoth, Duesterdieck, and Milligan) as descriptive of the intermediate state and the contrast between church militant and triumphant. This tactic represented an abandonment of the Augustinian approach to the passage, ostensibly justified by a perceived advance in taking the Book of Revelation's parallel passages to the little season of Satan more seriously (cf. Revelation 6:11 (NIV) and ).
Орташа айырмашылық
Мыңжылдықтан кейінгі кезеңді ұстанатындардың да ізгі хабардың жеңіске жету жолдары туралы пікірлері әртүрлі. Жаңарушылық постмилениализм – пуритандар мен кейбір қазіргі уақытта қолдайтын, мыңжылдық кезеңнің христиандардың қоғамды жоғарыдан төменге қарай (яғни, саяси және құқықтық институттар арқылы) емес, төменнен жоғарыға қарай, яғни, халықтың жүректері мен санасын өзгерту арқылы орнатылатынын үйрететін ілімнің бір түрі. Ал реконструкционисттік постмилениализм, ізгі хабарды уағыздаумен және нақты христиандық білім берумен қатар, христиандардың қоғамның құқықтық және саяси институттарын Киелі кітапқа, сондай-ақ кейде теономиялық этикаға сәйкес өзгертуі керек деп санайды (Доминион теологиясын қараңыз). Жаңарушылар ежелгі Израиль мемлекетіне қатысты заңдық және саяси ережелердің қазіргі қоғамдарға тікелей қолданылуы тиіс емес екенін айтады, себебі бұл қоғамдар енді Израильдің пайғамбарлары, дін қызметкерлері және патшаларымен тікелей басқарылмайды. АҚШ-та постмилениализмнің ең белгілі және ұйымдастырылған түрлері христиандық реконструкционизмге негізделген, және Р.Дж. Рашдуни, Гэри Норт, Кеннет Джентри және Грег Бэнсен тарапынан ұсынылған реконструкционисттік постмилениализмді ұстанады.
Postmillennialists also diverge on the means of the gospel's conquest. Revivalist postmillennialism is a form of the doctrine held by the Puritans and some today that teaches that the millennium will come about not from Christians changing society from the top down (that is, through its political and legal institutions) but from the bottom up at the grass roots level (that is, through changing people's hearts and minds). Reconstructionist postmillennialism, on the other hand, sees that along with grass roots preaching of the Gospel and explicitly Christian education, Christians should also set about changing society's legal and political institutions in accordance with Biblical, and also sometimes Theonomic, ethics (see Dominion theology). The revivalists deny that the same legal and political rules which applied to theocratic state of Ancient Israel should apply directly to modern societies which are no longer directly ruled by Israel's prophets, priests, and kings. In the United States, the most prominent and organized forms of postmillennialism are based on Christian Reconstructionism and hold to a reconstructionist form of postmillennialism advanced by R. J. Rushdoony, Gary North, Kenneth Gentry, and Greg Bahnsen.