Кіріспе

Сима () — қытайлық фамилия. Бұл екі таңбадан тұратын сирек кездесетін қытай фамилияларының бірі; көптеген қытай фамилиялары бір таңбадан ғана тұрады. Бұл кәсіби фамилия, сөзбе-сөз "бақылау" (sī) "аттар" (mǎ) немесе "аттарды бағатын адам" деген мағынаны білдіреді. Бұл фамилия Чжоу әулетінің лауазымдарының бірінен пайда болған.

Тарих

Сима кланы Гаоян мен Чонглидің (Гаоянның ұлы) мифологиялық тұлғаларының ұрпақтары деп есептелген. Олар Яо және Шунь мифтік императорларының тұсында, сондай-ақ Ся және Шан әулеттері кезінде xiaguan (夏官; "жаз офицерлері") қызметін атқарды. Чжоу дәуірінде xiaguan лауазымындағы шенеуніктер әскери істерді басқарды және олар "шиагуань сима" деп аталды. Чонглинің ұрпағы Ченг Боксиуфу (程柏休父) Чжоу әулетінің патшасы Сюаньға өз патшалығын консолидациялауға көмектесті. Оның орнына патша Ченг Боксиуфу кланына аристократиялық мәртебе берді. Ченг Боксиуфу және оның ұрпақтары Симаны өздерінің тегі ретінде қабылдады. Чжоу әулетінің соңында Сима кланы Вэй, Чжао және Цинь мемлекеттеріне көшті. Циньдегі Сима отбасының ішінде Чанпин шайқасында Бай Цимен бірге шайқасқан генерал Сима Джи болды. Оның бесінші буын ұрпағы – Хан әулетінің сарай астрологы Сима Тан, ал оның ұлы – "Тарихшының жазбалары" еңбегінің авторы Сима Цян. Кейінгі Цинь дәуірінде Сима Анг көтерілісші Чжао мемлекетінде генерал болып қызмет етті және Цинь әулетін құлату үшін басқа көтерілісші күштерге қосылды. Цинь әулеті құлағаннан кейін Сима Анг жеке мемлекет – Инь (殷) патшасы деп жариялады, оның астанасы Хеней (河內; қазіргі Хэнань) болды. Хан әулетінің басында Сима Ангтың патшалығы Хан империясының қолбасшылығына айналды және оның ұрпақтары содан бері сол жерде тұрды. Сима Ангтың ұрпағы Сима И, Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінің шенеунігі, әскери генералы және регенті болды. Оның немересі Сима Ян соңғы Цао Вэй императорынан тақ тартып алып, Цзинь әулетін құрды. Цзинь әулеті құлағаннан кейін Сима кланының көптеген мүшелері қуғын-сүргіннен қашу үшін тегін өзгертті.