Екінші дүниежүзілік соғыстағы Польша тарихы

Кіріспе

Второй период истории Польши во время Второй мировой войны охватывает в основном период с момента вторжения нацистской Германии и Советского Союза в Польшу до окончания Второй мировой войны. После заключения советско-германского пакта о ненападении, нацистская Германия вторглась в Польшу 1 сентября 1939 года, а Советский Союз – 17 сентября. Кампании завершились в начале октября разделом и аннексией Польши Германией и Советским Союзом. После нападения войск Оси на Советский Союз летом 1941 года вся Польша была оккупирована Германией, которая приступила к реализации своей расовой и геноцидной политики на территории Польши. В период двух оккупаций польские граждане понесли огромные человеческие и материальные потери. По оценкам Института национальной памяти, около 5,6 миллиона польских граждан погибли в результате немецкой оккупации и около 150 000 – в результате советской оккупации. Евреи были отмечены немцами для быстрого и полного уничтожения, и около 90 процентов польских евреев (почти три миллиона) были убиты в рамках Холокоста. Евреи, поляки, рома и военнопленные многих других национальностей были массово убиты в нацистских лагерях смерти, таких как Освенцим, Треблинка и Собибор. Этнические поляки подвергались преследованиям как нацистской Германией, так и Советским Союзом. Немцы убили, по оценкам, два миллиона этнических поляков. Генеральный план Ост предусматривал превращение оставшегося большинства поляков в рабскую рабочую силу и уничтожение тех, кого считали «нежелательными». Этническая чистка и массовые убийства поляков и в меньшей степени украинцев совершались в западной Украине (предвоенные польские Кресы) с 1943 года. В них участвовала Украинская повстанческая армия. В сентябре 1939 года польские правительственные чиновники искали убежища в Румынии, но их последующее заключение в тюрьму там помешало предполагаемому продолжению деятельности за рубежом в качестве правительства Польши. Бывший премьер-министр генерал Владислав Сикорский прибыл во Францию, где вскоре было сформировано новое польское правительство в изгнании. После падения Франции правительство было эвакуировано в Великобританию. Польские вооруженные силы были восстановлены и сражались на стороне западных союзников во Франции, Великобритании и других странах. В Польше в 1939 году, вскоре после вторжений, начала организовываться Движение Сопротивления. Его крупнейшим военным компонентом была часть сети Польского подпольного государства и она стала известна как Армия Крайова. Вся подпольная структура формально управлялась правительством в изгнании через свою делегацию, находящуюся в Польше. Существовали также крестьянские, правые, левые, еврейские и советские партизанские организации. Среди неудачных антигерманских восстаний были Варшавское гетто и Варшавское восстание. Целью Варшавского восстания было предотвращение доминирования Советского Союза в Польше. Чтобы сотрудничать с Советским Союзом после операции «Барбаросса», Сикорский, важный военный союзник Запада, вел переговоры в Москве с Иосифом Сталиным, и они договорились о создании польской армии в Советском Союзе, которая должна была сражаться на Восточном фронте вместе с советскими войсками. «Армия Андерса» была вместо этого переброшена на Ближний Восток в 1942 году, а затем в Италию. Дальнейшие усилия по продолжению польско-советского сотрудничества провалились из-за разногласий по поводу границ, открытия Катынского расстрела польских военнопленных, совершенного советскими войсками, и смерти генерала Сикорского. Впоследствии, в процессе, который многие поляки рассматривали как предательство Запада, польское правительство в изгнании постепенно перестало быть признанным партнером в антигитлеровской коалиции. Сталин проводил политику содействия формированию польского правительства, независимого от (и в оппозиции к) правительству в изгнании в Лондоне, путем расширения прав польских коммунистов. Среди польских коммунистических организаций, созданных во время войны, были Польская рабочая партия в оккупированной Польше и Союз польских патриотов в Москве. В конце 1943 года в Советском Союзе была сформирована новая польская армия для борьбы вместе с советскими войсками. В то же время Сталин работал над привлечением западных союзников (Соединенных Штатов во главе с президентом Франклином Рузвельтом и Соединенного Королевства во главе с премьер-министром Уинстоном Черчиллем), которые, с точки зрения практической реализации, соответствовали взглядам Сталина на границы и будущее правительство Польши. Судьба Польши была определена в ходе серии переговоров, включавших конференции в Тегеране, Ялте и Потсдаме. В 1944 году польское правительство в изгнании одобрило, а подполье в Польше предприняло односторонние политические и военные действия, направленные на установление независимых польских властей, но эти усилия были сорваны советскими войсками. Польские коммунисты основали Государственный национальный совет в 1943/44 году в оккупированной Варшаве и Польский комитет национального освобождения в июле 1944 года в Люблине после прибытия советской армии. Советский Союз сохранил восточную половину довоенной Польши, предоставив Польше взамен большую южную часть ликвидированной немецкой Восточной Пруссии и переместив страну на запад к линии Одер-Нейсе за счет Германии.

Period of Polish history during World War II

The history of Poland from 1939 to 1945 encompasses primarily the period from the invasion of Poland by Nazi Germany and the Soviet Union to the end of World War II. Following the German–Soviet non aggression pact, Poland was invaded by Nazi Germany on 1 September 1939 and by the Soviet Union on 17 September. The campaigns ended in early October with Germany and the Soviet Union dividing and annexing the whole of Poland. After the Axis attack on the Soviet Union in the summer of 1941, the entirety of Poland was occupied by Germany, which proceeded to advance its racial and genocidal policies across Poland. Under the two occupations, Polish citizens suffered enormous human and material losses. According to the Institute of National Remembrance estimates, about 5.6 million Polish citizens died due to the German occupation and about 150,000 due to the Soviet occupation. The Jews were singled out by the Germans for a quick and total annihilation and about 90 percent of Polish Jews (nearly three million) were murdered as part of the Holocaust. Jews, Poles, Romani people and prisoners of many other ethnicities were killed en masse at Nazi extermination camps, such as Auschwitz, Treblinka and Sobibór. Ethnic Poles were subjected to both Nazi German and Soviet persecution. The Germans killed an estimated two million ethnic Poles. Generalplan Ost contemplated turning the remaining majority of Poles into slave labor and annihilating those perceived as "undesirable". Ethnic cleansing and massacres of Poles and to a lesser extent Ukrainians were perpetrated in western Ukraine (prewar Polish Kresy) from 1943. The Ukrainian Insurgent Army participated. In September 1939, the Polish government officials sought refuge in Romania, but their subsequent internment there prevented the intended continuation abroad as the government of Poland. General Władysław Sikorski, a former prime minister, arrived in France, where a replacement Polish Government in Exile was soon formed. After the fall of France, the government was evacuated to Britain. The Polish armed forces were reconstituted and fought alongside the Western Allies in France, Britain and elsewhere. A Resistance movement began organizing in Poland in 1939, soon after the invasions. Its largest military component was a part of the Polish Underground State network and became known as the Home Army. The whole clandestine structure was formally directed by the Government in Exile through its delegation resident in Poland. There were also peasant, right wing, leftist, Jewish and Soviet partisan organizations. Among the failed anti German uprisings were the Warsaw Ghetto Uprising and the Warsaw Uprising. The aim of the Warsaw Uprising was to prevent domination of Poland by the Soviet Union. In order to cooperate with the Soviet Union after Operation Barbarossa, Sikorski, an important war ally of the West, negotiated in Moscow with Joseph Stalin and they agreed to form a Polish army in the Soviet Union, intended to fight on the Eastern Front alongside the Soviets. The "Anders' Army" was instead taken to the Middle East in 1942 and then to Italy. Further efforts to continue the Polish Soviet cooperation had failed because of disagreements over borders, the discovery of the Katyn massacre of Polish POWs perpetrated by the Soviets, and the death of General Sikorski. Afterwards, in a process seen by many Poles as a Western betrayal, the Polish Government in Exile gradually ceased being a recognized partner in the Allied coalition. Stalin pursued a strategy of facilitating the formation of a Polish government independent of (and in opposition to) the exile government in London by empowering the Polish communists. Among Polish communist organizations established during the war were the Polish Workers' Party in occupied Poland and the Union of Polish Patriots in Moscow. In late 1943 a new Polish army was formed in the Soviet Union to fight together with the Soviets. At the same time Stalin worked on co opting the Western Allies (the United States led by President Franklin D. Roosevelt and the United Kingdom led by Prime Minister Winston Churchill), who, in terms of practical implementations, conformed to Stalin's views on Poland's borders and future government. The fate of Poland was determined in a series of negotiations that included the conferences in Tehran, Yalta, and Potsdam. In 1944, the Polish Government in Exile approved and the underground in Poland undertook unilateral political and military actions aimed at establishing an independent Polish authority, but the efforts were thwarted by the Soviets. The Polish communists founded the State National Council in 1943/44 in occupied Warsaw and the Polish Committee of National Liberation in July 1944 in Lublin, after the arrival of the Soviet army. The Soviet Union kept the eastern half of prewar Poland, granting Poland instead the greater southern portion of the eliminated German East Prussia and shifting the country west to the Oder–Neisse line, at the expense of Germany.

Қарулы қарсылық және жер асты мемлекеті

Екінші дүниежүзілік соғыстағы поляк қарсылық қозғалысы барлық оккупацияланған Еуропадағы ең ірі қозғалыс болды. Неміс оккупациясына қарсылық дерлік бірден басталды және партизандық соғыс түрінде көрінді. Орталықтан басқарылатын әскери құпия қызмет 1939 жылдың 27 қыркүйегінде құрылған Польшаның Жеңісі үшін қызмет (Służba Zwycięstwu Polski) ұйымымен басталды. Польшаның соғысқа дейінгі саяси партиялары да қызметін жаңартты. Батыс Украинадағы грек-католик митрополиті Андрей Шептицкийдің көмегімен мыңдаған еврейлер құтқарылды. УПА және басқа украиндық топтармен, сондай-ақ жергілікті украин шаруаларымен бірлесіп, бұрынғы Польшаның үш провинциясында (воеводстволарда) жасалған әрекеттер нәтижесінде тек Волыньда ғана 50 000 – 60 000 поляк азаматы қаза тапты. Поляктарды өлтірудің тағы бір ірі аймақтары – шығыс Галиция (20 000–25 000 қаза тапқан) және оңтүстік-шығыс Люблин провинциясы (4 000–5 000 қаза тапқан) болды. Жүздеген мың поляктар зардап шеккен аймақтардан қашып кетті. Украина тарихшылары украиндықтардың жоғалтулары туралы жоғарырақ сандарды келтіреді. 1944 жылы Эмиль Филдёрфтің қатысуымен АК-мен байланысты құпия ұйым – NIE (Niepodległość, яғни Тәуелсіздік) құрылды. Генерал Окулицкий оның басшысы болды және NIE 1945 жылдың қаңтарында АК таратылғаннан кейін де өмір сүрді. Оның қызметі коммунистік Уақытша үкіметке қарсы бағытталды. Алайда, наурыз айында Окулицкийдің НКВД-мен тұтқындалуы және қуғын-сүргін салдарынан NIE жойылып кетті. Оның орнына мамыр айында Польша үшін Қарулы Күштер Делегациясы құрылды, бірақ ақырында оның орнына «Еркіндік және Тәуелсіздік» (WiN) ұйымы құрылды, оның мақсаты әскери емес, саяси қарсылықты ұйымдастыру болды. Атап айтқанда, 1944-1947 жылдар аралығында совет және поляк коммунистік билігі 700 000-ға жуық украиндықтар мен лемколарды күштеп шығарып, олардың көпшілігін Совет Украинасына көшірді, ал қалғандарын Польшаның қайта құрылған аймақтарына таратып жіберді. Осы оқиғалар кезінде мыңдаған адам қаза тапты. Польша үкіметі эмиграцияда бұқаралық ақпарат құралдарында және басқа да жағымсыз жариялымдармен күресуге мәжбүр болды. Бір қызықты жағдайда, Ұлыбританиядағы Польша армиясындағы еврей сарбаздардың шамамен үштен бірі антисемитизмге байланысты дезертирлік жасады. Олардың кейбіреулері британдық корпусына қосылды, ал кейбіреулері сотқа тартылды, бірақ ақырында президент Рацкевич оларға рақымшылық жасады.

The Polish resistance movement in World War II was the largest in all of occupied Europe. Resistance to the German occupation began almost at once and included guerrilla warfare. Centrally commanded military conspiratorial activity was started with the Service for Poland's Victory (Służba Zwycięstwu Polski) organization, established on 27 September 1939. Poland's prewar political parties also resumed activity. Thousands of Jews were saved with the help of the Greek Catholic Metropolitan Andrey Sheptytsky in western Ukraine. The actions, orchestrated and conducted largely by the UPA together with other Ukrainian groups and local Ukrainian peasants in three former Polish provinces (voivodeships), resulted in between 50,000 and 60,000 Polish civilians killed in Volhynia alone. Other major regions of the slaughter of Poles were eastern Galicia (20,000–25,000 killed) and southeastern Lublin province (4,000–5,000 killed). Hundreds of thousands of Poles fled the affected areas. Ukrainian historians give higher numbers for the Ukrainian losses. A conspiratorial AK related organization known as NIE (for Niepodległość or Independence) was set up in 1944 by Emil Fieldorf. General Okulicki became its commander and NIE remained in existence after the AK was dissolved in January 1945. Its activities were directed against the communist Provisional Government. However, as a result of Okulicki's arrest by the NKVD in March and the persecution, NIE ceased to exist. The Armed Forces Delegation for Poland was established instead in May, to be finally replaced by the Freedom and Independence (WiN) formation, whose goal was to organize political rather than military resistance to the communist domination. In particular, the Soviet and Polish communist authorities expelled between 1944 and 1947 nearly 700,000 Ukrainians and Lemkos, transferring most of them into Soviet Ukraine, and then spreading the remaining groups in the Polish Recovered Territories during the Operation Vistula, thus ensuring that postwar Poland would not have significant minorities or any minority concentrations to contend with. Thousands were killed in the attendant strife and violence. o. The Polish Government in Exile had to cope with a number of instances of negative media and other publicity. In one particularly damaging case, about one third of the Jewish soldiers in the Polish Army in Britain deserted, claiming antisemitism in the institution. Some of them joined a British corps and some were court martialed, but eventually granted amnesty by President Raczkiewicz.