Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1973 жылғы чехословакиялық/шығыс германиялық ертегі фильмі
1973 Czechoslovak/East German fairy tale film
"Үш тілек" (; Drei Haselnüsse für Aschenbrödel, сондай-ақ ағылшын тілінде "Үш жаңғақ" немесе "Золушке үш сыйлық") – 1973 жылы Чехословакия мен Шығыс Германияның бірлесіп түсірген, Золушка ертегісіне негізделген фильмі. Режиссерлігін Вацлав Ворличек жасаған, DEFA Studio für Spielfilme және Barrandov Studios бірлесіп өндірген. Сюжеті Božena Němcová жазған "O Popelce" ертегісіне (Золушка ертегісінің богемдік нұсқасы) негізделген. 1973 жылдың 1 қарашасында КСРО-да, ал 16 қарашада Чехословакияда көрсетілгеннен кейін, фильмнің халықаралық тұсаукесері 1974 жылдың наурыз айында Шығыс Берлинде өтті. Бүгінгі күнге дейін ол көптеген еуропалық елдерде танымал Рождество мерекесі фильмі болып табылады.
Three Wishes for Cinderella (; Drei Haselnüsse für Aschenbrödel, also called in English Three Hazelnuts for Cinderella or Three Gifts for Cinderella) is a 1973 Czechoslovak East German film based on the fairy tale Cinderella. It was directed by Václav Vorlíček in a co production between DEFA Studio für Spielfilme and Barrandov Studios. The story was based on the fairy tale O Popelce written by Božena Němcová (a Bohemian variation of the classic Cinderella fairytale). After debuting in Soviet Union on November 1, 1973 and in Czechoslovakia on November 16, the film had its international premiere in East Berlin in March 1974 It still remains a popular Christmas holiday film in many European countries.
Сюжет
Бұл оқиғалар патша мен патшайымның жақын маңдағы сарайға бара жатқан кездегі келуіне дайындықпен басталады. Асханада жұмыс істейтін баланың апатына кінәлі деп айыпталып, Золушка өгей анасының өзін де, қайтыс болған әкесін де сөккеніне себеп болады. Ашуланған Золушка оған қарсы сөйлейді, содан кейін ол бір шелекке араласқан бұршақ пен көмірді бөліп жазаланады. Жұмыс істеуге кіріскенде, оның ақ көгершіндерден тұратын достары оған көмектесіп, араласып қалған бұршақ пен көмірді бөліп береді. Жазадан босаған Золушка өзінің ақ атын көру үшін қораға барады, ол бұрын әкесімен бірге орманға аң аулауға шыққанда мініп жүретін. Патшалық сапар жақындаған сайын, барлығы оларды қарсы алуға жиналады, бірақ Золушкаға қатысуға тыйым салынады, себебі өгей анасы ханзаданың жақын арада үйленеді деп күтілуіне байланысты өзінің кемтар қызы Дораны көрсеткісі келеді. Бұл мүмкіндікті пайдаланып, Золушка жылқысымен бірге қашып кетеді, үй жануарларына – құсқұйрыққа барады және қысқы орманды тамашалайды. Сол жерде ол ханзада мен оның серіктері Витек пен Камильді аң аулап жүргенде кездестіріп, жолын қысқартады. Олар қарда күресіп жатқан едікшікті байқайды, бірақ ханзаданың арбалетпен атқан оғы Золушканың лақтырған қар добымен тоқтатылады. Олар оны қуып жетеді де, оған әдепсіз балаша күліп отырады. Ол ханзаданы қорлап, қашып кетеді және оның аты Дапплзге мініп шығады. Олар Дапплздің басқаруға келмейтін жануар екенін білгендіктен, оны жаңадан қуып жетеді. Олардың таңғалысына орай, ол өз атына ауысып, Дапплсты ханзадаға қайтарып жіберер алдында оны оңай аттайды. Өгей ана патшалық сапарды патшадан балаға шақыруды талап етуге пайдаланады, ол оны әдептіліктен туындаған қарсылықпен ұсынады. Сарайға бара жатқанда оларға ханзаданың тобы қосылады. Патша ұлының жастық шақтағы жауапкершілігіне наразы болып, ханзада үйленуі керек дейді. Өгей ана Винчекті маталар мен керек-жарақтарды сатып алу үшін қалаға жібереді, олардың өзі мен Дора үшін жаңа көйлектер жасау үшін. Жолда ол Золушканың мұзды өзенде кір жууға мәжбүр болғанын көреді. Оған аянып, бірақ көмектесе алмай, оған мұрнына тиетін кез келген нәрсені сыйға беруге уәде береді. Әкесінің балалық шақта оған қыз алысуға мәжбүрлеу туралы жоспарын естіген соң, ханзада ормандарға қайта оралады. Ол Винчектің ат арбасымен үйге сүйреліп келе жатқанын көреді. Ол арбалетін пайдаланып, ағаш бұтағынан құстың ұясын атып, ол Винчектың бетіне түседі. Винчек ұядан үш жаңғақ бар бұтақты тауып алады және ол Золушканың сыйы болады деп шешеді. Золушка сыйлыққа қуанса да, өгей анасы оны "құмырсқаға жарасады" деп мазақтайды. Өгей ана мен Дора жаңа зергерлік бұйымдарды сатып алуды ұмытып, қалаға барып өздері таңдап алуды ұмытқандарын түсінеді. Өгей ана Золушканы тағы да әдепсіздік үшін жазалайды, оны жүгері дәндерін бұршақтан бөлектеуге мәжбүрлейді. Күдіктілер тағы да Золушкаға көмектеседі. Ол өзінің құсқұйрығын көріп, өзі де осындай еркіндікке ие болғанын қалайды. Ол сыртқа шығатын киімнің болуын тілейді. Бір жаңғақ бұтақтан құлап, сиқырлы түрде ашылып, аңшының толық киімін көрсетеді. Тиісті киім киіп, Золушка орманға кіреді және ханзаданы аң аулау тобымен көреді. Басты аңшы патшаның асыл тастармен қапталған сақинасын көрсетеді, ол жыртқыш құсты атып түсіретін алғашқы аңшыға уәде береді. Аңшылар, соның ішінде ханзада да, бұлай істей алмайды. Золушка оны атып түсіреді, содан соң ханзаданың қолынан жебені атып жібереді. "Жас аңшыға" таңғалып, ол сақинаны Золушканың қолғапқа байланған қолына салады. Ол одан ағаштың басынан қарағайды атып, жақсырақ жұмыс істеуін сұрайды. Ол солай істейді де, жігіт оның ату қабілетіне таңғалады. Ол қызды қуып барып, өз киімдерімен ағашта тұрған қызды табады, ол "жас аңшының" қайда кеткенін айтудан бас тартады. Өгей ана мен Дора сарайға балабақшаға барады. Құсқұйрық өзінің құсқұйрығын көріп, өзі де барғысы келеді, содан кейін басқа киім ала ма деп ойлайды. Екінші жаңғақ ашылып, сәнді кешкі көйлек көрінеді. Оның атына да сәнді бүйірлік атқыштар тағылған. Ол сарайға аттанған соң, би залына жетеді. Ол шапан жамылып, әйел қонақтардың артынан қуудан шаршаған ханзадамен кездеседі. Ол жамылғысы бар бейтаныс адамды құпия және сүйкімді деп санайды. Патша мен патшайым оның жұмсақ мінез-құлқына таңғалады. Ол өзінің ұсынысын қабылдамаса, оның ертерек кездескен кездесулеріне сілтеме жасаған жұмбақты шешуге болады. Ол қашып кетеді, ал ханзада оны қуып, ауылға қарай жүреді. Сол жерде ол әйелдерге Золушканың жоғалтқан аяқкиімін кигізеді. Өгей ана мен Дора қайтып келеді. Ханзаданы көріп, оны ұстап алуды жоспарлайды, Золушканы байлап, оның киімдерін ұрлайды. Ол Дораға аяқкиімді кигізуді сұрағанда, өгей ана оны тартып алып, ат арбасымен қашып кетеді. Ханзада оларды қуып жетеді, содан кейін ат арбасы көлге құлайды. Ол Дора екенін көрген соң, аяқкиімді алып, ауылға қайтады. Золушка өзінің құсқұйрығына тағы да барады. Ол соңғы жаңғақтың той киімін қамтитынын білгенде қуанышқа бөленеді. Оны киіп, жылқысымен бірге аттанып, ауыл мен ханзаданы таң қалдырады. Аяқкиім сай келеді және ол сақинаны қайтаруды қалайды, бірақ ол оны қайта сақиналайды. Ол жұмбақты тағы да ұсынады және ханзада оның басқа кейіптерімен болған кездесулерін есіне алады. Ол Золушкаға ұсыныс жасайды, ол оны қабылдайды, ал барлық ауыл оның құрметіне шу көтереді.
Cinderella's stepmother has the village in a frenzy preparing for the arrival of the king and queen, who will be stopping en route to their nearby castle. Cinderella takes the blame for a kitchen boy's accident, prompting her stepmother to berate her as well as her late father. Enraged, Cinderella snaps back at her, and is subsequently punished by having to separate lentils and ashes mixed together in a bucket. As she settles down to work, her friends, a flock of white doves, come in to separate the mixture for her. Freed of her punishment, Cinderella visits the stable to see her white horse, which she used to ride in the forest with her father while hunting. As the royal party approaches, everyone gathers to greet them, except Cinderella, who is forbidden to attend as the Stepmother wants to showcase her own less attractive daughter, Dora, since the Prince is expected to marry soon. Cinderella uses the distraction to slip away with her horse, visit her pet owl and enjoy the wintry forest. Her ride is cut short as she happens upon the Prince and his companions, Vítek and Kamil, hunting there. They spot a doe struggling in the snow, but the Prince's crossbow shot is foiled by a snowball thrown by Cinderella. They give chase and catch up with her, laughing at her as an impudent child. She insults the prince, escapes and mounts his horse, Dapples. They chase her with renewed urgency since Dapples has a reputation of being unmanageable. To their surprise, she rides him easily before transferring to her own horse and sending Dapples back to the Prince. The Stepmother uses the royal visit to wrangle an invitation to the ball from the King, who reluctantly offers it out of politeness. En route to the castle, they are joined by the Prince's party. The King, annoyed by his son's youthful irresponsibility, says the Prince must get married. The Stepmother sends Vincek the servant to town to purchase fabrics and supplies to make new dresses for her and Dora. En route, he sees Cinderella forced to wash laundry in an icy stream. Feeling sympathetic but helpless, he promises to bring her a gift of whatever hits him on the nose. After hearing his father's plans to force him to become engaged at the ball, the Prince returns to the woods. He sees Vincek asleep in his sled, the horses drawing it home. Using his crossbow, he mischievously shoots a bird's nest from a tree branch, which falls on Vincek's face. Vincek finds a twig with three hazelnuts in the nest and decides that will be Cinderella's gift. Cinderella likes the present although her stepmother derides it as "fit for a squirrel." The Stepmother and Dora realize they forgot to get new jewellery and go to town to choose it themselves. The Stepmother punishes Cinderella for impertinence again by forcing her to separate corn kernels from lentils. Once again, the doves help Cinderella. She visits her owl, wishing she had the same freedom to come and go. She wishes she had a disguise so she could venture out. One hazelnut drops from the twig and magically opens to show a complete hunter's outfit within. Suitably clothed, Cinderella goes into the woods, and sees the Prince with a hunting party. The lead huntsman shows a bejeweled ring that the King promises to the first hunter to shoot down a bird of prey. The hunters, including the Prince, cannot do so. Cinderella shoots it down, then shoots the arrow from the Prince's hand. Impressed by the "young huntsman," he puts the ring on Cinderella's gloved hand. He asks her to do better by shooting a pine cone from the top of a tree. She does so and then slips away as he marvels at her marksmanship. Chasing after her, he finds her high in a tree in her own clothes, refusing to tell where the "young huntsman" went. The Stepmother and Dora leave for the castle ball. Visiting her owl, Cinderella wishes she could go then wonders if she could get another outfit. A second hazelnut opens to reveal a lavish ball gown. Her horse is also saddled with an ornate sidesaddle. Riding to the castle, she makes her way to the ballroom. Donning a veil, she greets the Prince, who was tired of being pursued by the female guests. He finds the veiled stranger mysterious and charming. The King and Queen are amazed at his softened manner. She refuses to accept his proposal unless he can solve a riddle, which referenced their earlier meetings. She runs out and the Prince gives chase, following her back to her village. There, he has the women try on the slipper Cinderella had lost. The Stepmother and Dora return. Seeing the Prince, they scheme to snare him, tying up Cinderella and stealing her clothing. When he asks that the disguised Dora try on the slipper, the Stepmother snatches it and they ride away in a sled. The Prince chases until the sled falls into a pond. Seeing that it is actually Dora, he takes the slipper and returns to the village. Cinderella visits her owl again. She is ecstatic to find that the final nut contains a wedding dress. Donning it, she rides out on her horse, surprising the village and the Prince. The slipper fits and she wants to return the ring, but he slips it back on her finger. She offers the riddle again and the Prince remembers his encounters with her alter egos. He proposes to Cinderella, who accepts, with the entire village cheering for her.
Өндіріс
Фильм бастапқыда жылы ауа райы үшін жазылған, бірақ режиссер Вацлав Ворличек фильмді қыс мезгілінде түсіруді ұсынды және түсірілімді бірнеше айға кейінге жылдырды. Сценарист Франтишек Павличек фильм түсірілген кезде Чехословакия үкіметінің қара тізіміне енген. Оның орнына, Барранов студиясының басшысы мен режиссер оның кім екенін жасырып, псевдониммен жарыққа шығарды. Теодор Пиштек пен Гюнтер Шмидт фильмге арналған костюмдерді жасады. Теодор негізгі және есте қаларлық кейіпкерлердің (Аққыз, Принц, Король, Королева, Ұсақжан ана, Ұсақжан әпке және Принцесса Дробена) костюмдерін жасады, ал Гюнтер қалған кейіпкерлерге арналған костюмдерді дайындады.
The film was originally written for warm weather, but director Václav Vorlíček suggested setting the film in winter instead and delayed filming for months. Screenwriter František Pavlíček was blacklisted by the Czechoslovak government at the time the movie was made. He was credited under a pseudonym instead, with the Barrandov Studio head and the director keeping his identity secret. Theodor Pištěk and Günter Schmidt designed the costumes for the film. Theodor designed for the main and memorable characters (Cinderella, the Prince, the King, the Queen, the Stepmother, the Stepsister and Princess Droběna) while Günter designed for all other ones.
Фильм түсіру орындары
Фильм Потсдам-Бабельсбергтегі (Бранденбург) DEFA студиясында, Саксониядағы Морицбург сарайында, Прагадағы Баррандов студиясында және сол кездегі Чехословакияның Богемия аймағындағы әртүрлі жерлерде, оның ішінде батыс Богемиядағы Швихов қамалында және Богемия орманды аймағында түсірілді.
The film was shot at the DEFA studios in Potsdam Babelsberg (Brandenburg), Moritzburg Castle in Saxony, in the Barrandov studios in Prague, and in various places in Bohemia in what was then Czechoslovakia, including the Švihov castle in western Bohemia and the Bohemian Forest.
Халықаралық тарих
Би-би-си 1974 жылы фильмді "Золушкаға үш сыйлық" деген атаумен үш отыз минуттық бөлікке бөлді, диалогты дубляждаудың орнына ағылшын тіліндегі түсіндіру қосты. Америка Құрама Штаттарында тағы бір ағылшын тілінде дубляж жасалды және фильм бір сағатқа дейін қысқартылып, 1974 жылдан 1976 жылға дейін CBS балалар кинофестивалінің мини-сериалында үш рет көрсетілді. Америкалық дубляж 1978 жылдың 18 қарашасы мен 1979 жылдың 10 наурызында Канадада CBC телеарнасында (CBHT Halifax / CBIT Sydney / CBCT Charlottetown) Маритима аймағында көрсетілді. Фильм бірнеше еуропалық елде мерекелік классикаға айналды. Ол әр жыл сайын Рождество маусымында Чехия, Словакия, Германия, Австрия, Швейцария, Испания, Норвегия, кейде Швеция, Украина және Ресейде теледидардан көрсетіледі. Кейбір елдерде желтоқсан айында бірнеше рет көрсетіледі. Бұл фильмнің мәртебесі Фрэнк Капраның 1946 жылғы "Ақылға сыймас өмір" фильмімен салыстырылады, ол АҚШ-та мерекелік фильм ретінде ерекше құрметке ие. Бұл фильм Жапонияда көрсетілді. 1977 жылы Каталонияда каталон тілінде дубляжбен тұңғыш рет көрсетілді. Бұл балаларға арналған өнімнің осы тілге алғаш аударылған туындысы болды.
The BBC serialized the film in three thirty minute segments under the title Three Gifts for Cinderella in 1974, adding English language narration rather than dubbing the dialog. Another English dub was made in the United States and the film was edited down to an hour, to be shown on the CBS Children's Film Festival miniseries, three times in 1974 through 1976. The American dub was also shown in Canada on CBC TV (CBHT Halifax / CBIT Sydney / CBCT Charlottetown) in the Maritimes on 18 November 1978 and 10 March 1979. The film has become a holiday classic in several European countries. It is shown on TV around Christmas time every year in the Czech Republic, Slovakia, Germany, Austria, Switzerland, Spain, Norway, sometimes in Sweden, Ukraine and Russia. In some countries, there are multiple broadcasts during December. This film's status has been likened to that held by Frank Capra's 1946 It's a Wonderful Life in the United States as a holiday staple. This movie was shown in Japan. In 1977, it was premiered in Catalonia with Catalan dubbing. It was the first time that a product oriented to children was translated into that language.
Саундтрек
Саундтректі Карел Свобода жазған. Махаббат әні, Kdepak ty ptáčku hnízdo máš ("Құсшым, ұяң қайда?"), чех эстрада әншісі Карел Готт орындаған.
The soundtrack was composed by Karel Svoboda. The love theme, Kdepak ty ptáčku hnízdo máš ("Where Is Your Nest, Little Bird? "), was sung by Czech pop singer Karel Gott.
Цифрлық қалпына келтіру
Норвегия мен оның билік органдарының қаржылық және техникалық қолдауымен, Чехия кино мұрағаты мен Мо-и-Ранадағы Ұлттық кітапхананың бірлескен күшімен "Три оříšky pro Popelku" фильмі цифрлық форматқа көшіріліп, жаңа сапаға жеткізілді және қалпына келтірілді. Жоба ЕЭА мен Норвегия гранттары есебінен қаржыландырылды, бұл гранттар Норвегияның Еуропалық экономикалық аймақтағы (ЕЭА) әлеуметтік және экономикалық тұрақтылығына жасаған үлесін көрсетеді. Норвегия ескі 10 чех фильмін цифрлық форматқа көшіруге шамамен 7,5 миллион норвегиялық крон бөлді. Цифрлық жұмыс 2015 жылдың желтоқсанына дейін аяқталды.
With the financial and technical support from Norway and its authorities, the Czech Film Archive and the National Library in Mo i Rana, the film Tři oříšky pro Popelku was digitized, restored, and got modern image quality. The project was financed through the EEA and Norway Grants which represent Norway's contribution to social and economic cohesion in the European Economic Area (EEA). Norway has granted just under 7.5 million NOK for efforts to digitize ten older Czech films. The digitization was completed by December 2015.
Үйдегі бейнефильмдер
Чех, норвеж және неміс DVD-дискілері қолжетімді. 2016 жылдың желтоқсан айында Second Run компаниясы Ұлыбританияда монофониялық чех дыбыс жолы бар аймақсыз DVD шығарды. Стерео чех дыбысы бар Blu-ray нұсқасы да 2016 жылдың желтоқсан айында жарық көрді.
Czech, Norwegian and German DVDs are available. A region free DVD with monophonic Czech audio track was released in the United Kingdom by Second Run in December 2016. A Blu ray edition with stereo Czech audio was also released in December 2016.
Қайта жасау
Тре нёттерге Асқұлық, фильмнің норвегиялық жаңа нұсқасы 2021 жылдың 12 қарашасында шықты, басты рөлдерде Астрид С және Ченгиз Ал ойнады, сондай-ақ Кристофер Хивжу де қатысты.
Tre nøtter til Askepott, a Norwegian remake of the movie, was released on 12 November 2021, starring Astrid S and Cengiz Al in the two lead roles and featuring Kristofer Hivju.