Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия аймағы
Жаңа Зеландия аймағы
Region of New Zealand
the region of New Zealand
Солтүстікленд аймағы
The Northland Region
География
Нортленд аймағы Нортленд түбегінің солтүстік 80 пайызын алып жатыр, оның ең оңтүстік бөлігі Окленд аймағында орналасқан. Батысында Тасман теңізі, ал шығысында Тынық мұхиты жатыр. Жердің көп бөлігі төбелі және дөңгелектеліп келген. Шаруашылық және орман шаруашылығы жердің жартысынан астамын құрайды және аймақтың негізгі өнеркәсіптерінің екеуі болып табылады. Бұл Хокианга портының оңтүстігінде орналасқан. Осы қауырсын ормандарында Те Раупуа (Te Raupua) да бар, ол аймақтың ең биік нүктесі. Нортлендте құрып кету қаупі төніп тұрған пупу харакеке (Placostylus ambagiosus) құмырсқасы, таяқша жәндіктер және Нортленд жасыл ағаш геккосы (Naultinus grayii) сияқты көптеген эндемикалық өсімдіктер мен омыртқасыз жануарлар түрлері мекендейді. Батыс жағалауында бірнеше ұзын, түзу жағажайлар басым, олардың ең танымал бөлігі – аймақтың солтүстігіндегі 88 шақырымдық «Негізінен 90 шақырымдық» жағажай. Одан оңтүстікке қарай сәл ұзынырақ Рипиро жағажайы орналасқан. Бұл жағалауда екі ірі шығанақ та бар: Окленд аймағымен ортақ болатын оңтүстіктегі Каипара порты және Хокианга портының қиялы шығанақтары. Шығыс жағалауы көбірек тілімделген, шығанақтармен және түбектермен толық. Бұл жағалауда аймақтың солтүстік шетіне жақын Паренгаренгадан бастап, Вангароа портына және әйгілі Аралдар шығанағы арқылы төменге қарай, Вангарей портына дейін бірнеше ірі табиғи порттар орналасқан, оның жағасында ең ірі халық шоғырланған орталық жатыр. Бұл жағалауда Кавалли аралдары, Тауық және Тауық аралдары, Аорангая аралы және Кедей рыцарлар аралдары сияқты көптеген аралдар бар. Солтүстік аралдың ең солтүстік нүктелері Нортлендтің жоғарғы бөлігінде орналасқан. Оларға көпшілік арасында елдің ең солтүстік нүктелері деп қате түсінілетін бірнеше нүктелер жатады: Мария ван Димен мүйісі, Спиритс шығанағы, Реинга мүйісі және Солтүстік мүйісі. Солтүстік аралдың ең солтүстік нүктесі – Солтүстік мүйісіне жақын орналасқан Сурвилл жартастары, бірақ елдің ең солтүстік нүктесі Кермадек аралдарының тізбегінде, одан да солтүстікке орналасқан. Дегенмен, Реинга мүйісі мен Спиритс шығанағы елдің соңы ретінде символдық маңызға ие. Маори мифологиясында, өлгендердің рухтары о дүниеге сапар шегу үшін осы жерден кетеді.
The Northland Region occupies the northern 80% of the Northland Peninsula, the southernmost part of which is in the Auckland Region. It is bounded to the west by the Tasman Sea, and to the east by the Pacific Ocean. The land is predominantly rolling hill country. Farming and forestry occupy over half of the land and are two of the region's main industries. south of the Hokianga Harbour. These kauri forests are also home to Te Raupua at , the highest point in the region. Northland has many endemic plant and invertebrate species such as the endangered snail pūpū harakeke (Placostylus ambagiosus), stick insects and the Northland green tree gecko (Naultinus grayii). The western coast is dominated by several long straight beaches, the most famous of which is the inaccurately named 88 km stretch of Ninety Mile Beach in the region's far north. The slightly longer Ripiro Beach lies further south. Two large inlets are also located on this coast, the massive Kaipara Harbour in the south, which Northland shares with the Auckland Region, and the convoluted inlets of the Hokianga Harbour. The east coast is more rugged, and is dotted with bays and peninsulas. Several large natural harbours are found on this coast, from Parengarenga close to the region's northern tip, then Whangaroa Harbour, and past the famous Bay of Islands down to Whangārei Harbour, on the shores of which is situated the largest population centre. Numerous islands dot this coast, notably the Cavalli Islands, the Hen and Chicken Islands, Aorangaia Island and the Poor Knights Islands. The northernmost points of the North Island mainland lie at the top of Northland. These include several points often confused in the public mind as being the country's northernmost points: Cape Maria van Diemen, Spirits Bay, Cape Reinga, and North Cape. The northernmost point of the North Island is actually the Surville Cliffs, close to North Cape although the northernmost point of the country is further north, in the Kermadec chain of islands. Cape Reinga and Spirits Bay, however, have a symbolic part to play as the end of the country. In Māori mythology, it is from here that the souls of the dead depart on their journey to the afterlife.
Тарих
Маори аңызына сәйкес, Жаңа Зеландияның Солтүстік аралы – Мауи атты жартылай құдай аулаған зор балық еді. Сондықтан Солтүстік аймағы кейде «Балықтың құйрығы» – Те Хику о Те Ика деп аталады. Нортленд ивилері Купенің Нортлендтің солтүстік-батысындағы Хокиангаға (кейбіреулері Тайпаға) қонғанын айтады, осылайша бұл аймақ Жаңа Зеландияның алғашқы туған жері деп есептеледі. Маори қаңғаларының (балық аулау ауылдары) ең көне іздері осында табылады. Егер маорилер бұл аймақты елдің аңыз бойынша туған жері деп санаса, онда қазіргі Жаңа Зеландия мемлекетінің еуропалық бастауы осы жерде болғанына күмән жоқ. Саудагерлер, кит аулаушылар және тері аулаушылар алғашқылардың қатарында келді, ал қуатты каури ағаштарының ағаштары мен шайыры одан да көп отарлаушыларды әкелді. Аралдар шығанағында Расселл қаласы, бұрынғы Корорарека, алғашқы тұрақты еуропалық қоныс болды, ал Керикериде көптеген тарихи ғимараттар бар, соның ішінде Жаңа Зеландиядағы ең көне ғимарат – Stone Store. Жақын орналасқан Уайтанги елді мекені одан да маңыздырақ болды, өйткені 1840 жылдың 6 ақпанында маори тайпалары мен Ұлыбритания коронасы арасындағы Уайтанги шарты – Жаңа Зеландияның негізін қалаушы құжаты осы жерде қол қойылды. 1870-1920 жылдар аралығында Нортлендтегі басты өнеркәсіп – каури шайырын қазу болды, ол 1910 жылдары Ахипара және Хуора қалашықтарының маңында шоғырланды.
According to Māori legend, the North Island of New Zealand was an enormous fish, caught by the demigod Māui. For this reason, Northland is sometimes referred to as "The tail of the fish", Te Hiku o Te Ika. Northland iwi claim that Kupe made landfall at the Hokianga (although others claim this was at Taipa) in the northwest of Northland, and thus the region claims that it was the birthplace of New Zealand. Some of the oldest traces of Māori kāinga (fishing villages) can be found here. If the Māori regard the region as the legendary birthplace of the country, there can be no doubt that it was the European starting point for the modern nation of New Zealand. Traders, whalers and sealers were among the first arrivals, and the gum and timber of the mighty kauri trees brought more colonisers. In the Bay of Islands, Russell, formerly known as Kororareka, was the first permanent European settlement and Kerikeri contains many historic buildings, including the Stone Store, New Zealand's oldest extant building. The nearby settlement of Waitangi was of even more significance, as the signing place of New Zealand's founding document, the Treaty of Waitangi between the Māori tribes and the British Crown, on 6 February 1840. Between 1870 and 1920, the major industry in Northland was kauri gum digging, which by the 1910s was centred around the townships of Ahipara and Houhora.
Экономика
2019 жылдың наурызына дейін Нортлендтің ішкі жалпы өнімі (ЖІӨ) 7,86 миллиард NZ$ деп бағаланды, бұл Жаңа Зеландияның ұлттық ЖІӨ-сінің 2,6%-ын құрайды. 2019 жылы аймақтық ЖІӨ жан басына шаққанда 42 104 долларға бағаланды, бұл Жаңа Зеландияның барлық аймақтары арасындағы ең төменгі көрсеткіш. 2018 жылдың наурызына дейінгі жыл ішінде, негізгі салалар аймақтық ЖІӨ-ге 984 миллион доллар (13,1%) үлес қосты, тауар өндіру салалары 1,59 миллиард доллар (21,2%) үлес қосты, қызмет көрсету салалары 4,30 миллиард доллар (57,1%) және салықтар мен баждар 645 миллион доллар (8,6%) үлес қосты.
The subnational gross domestic product (GDP) of Northland was estimated at NZ$7.86 billion in the year to March 2019, 2.6% of New Zealand's national GDP. The regional GDP per capita was estimated at $42,104 in 2019, the lowest of all New Zealand regions. In the year to March 2018, primary industries contributed $984 million (13.1%) to the regional GDP, goods producing industries contributed $1.59 billion (21.2%), service industries contributed $4.30 billion (57.1%), and taxes and duties contributed $645 million (8.6%)
Аймақтың экономикасы ауыл шаруашылығына (әсіресе сиыр мал және қой шаруашылығына), балық аулауға, орман шаруашылығына және бағбандарынға негіделген. 2017 жылғы мәліметтер бойынша Нортлендте бау-бақшаға жарамды жерлер бар. Маңызды егістерге авокадо, кумара, киви, цитрус жемістері және зәйтүн кіреді. Нортленд ландшафтының ерекшелігі – кең алқапты орманды жерлер. Осы себепті ағаш және қағаз өңдеу өнеркәсібі де аймақтың экономикасына үлкен үлес қосады.
The region's economy is based on agriculture (notably beef cattle and sheep), fishing, forestry, and horticulture. Northland has of horticultural land as of 2017. Significant crops include avocadoes, kumara, kiwifruit, citrus fruit and olives. Extensive forests are a feature of the Northland landscape. For this reason wood and paper manufacturing industries also make a large contribution to the region's economy.