Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Михаил Леонтьевич Миль (Михаил Леонтьевич Миль; 22 қараша 1909 – 31 қаңтар 1970) – кеңестік және ресейлік әуе-ғарыш инженеры және ғалымы. Ол "Мил" Мәскеу тікұшақ зауытының негізін қалаушы және бас конструкторы болды.
Mikhail Leontyevich Mil (Михаил Леонтьевич Миль; 22 November 1909 – 31 January 1970) was a Soviet and Russian aerospace engineer and scientist. He was the founder and general designer of the Mil Moscow Helicopter Plant.
Өмірбаян
Иркутск қаласында орыс еврей отбасында дүниеге келген. Әкесі Транс-Сибір темір жолының қызметкері болса, анасы тіс дәрігері еді. Әкесінің әкесі кантонист болған, ол Либавадан (қазіргі Лиепая), Латвиядан әскерге шақырылып, Ресей империясының әскери-теңіз флотында 25 жыл қызмет еткен соң Сібірге қоныс аударған. 12 жасында Миль модельдік ұшқышсыз аппараттар (планерлер) байқауында бірінші орынды жеңіп алды. 1926 жылы Томск Сібір технологиялық институтына түсті, бірақ аэроғарыш инженериясы бойынша оқу бағдарламасы болмағандықтан, 1928 жылы Новочеркассктегі Дон политехникалық институтына ауысып, авиация мамандығын таңдады. 1932 жылы П.Г. Руденкоға үйленді, одан соң 4 қызы мен бір ұлы дүниеге келді. 1931 жылы институтты бітіргеннен кейін Миль ЦАГИ-де жұмысқа орналасты, алайда оның негізін қалаушы Николай Жуковскиймен бірге жұмыс істеуге кеш қалды. Ол автожирлерді жобалауға маманданған және болашақ қарсыласы Николай Камовтың ассистенті болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Миль Қызыл Армияға шақырылып, 1941 жылы Ельня түбіндегі Шығыс майданында соғысты. 1943 жылы ол жауынгерлік ұшқыштардың тұрақтылығы мен басқаруын жақсарту бойынша зерттеулер мен әзірлемелерді жалғастыру үшін қайта шақырылды. Ол диссертациясын қорғады («Кандидат», 1943, PhD, 1945) және 1947 жылы ЦАГИ-дегі, кейін Мәскеу тікұшақ зауытына айналған, тікұшақ зертханасын басқарды. Мильдің жасаған тікұшақтары көптеген отандық және халықаралық наградаларға ие болды және 69 әлемдік рекордты орнатты. Ең бастысы, Mil Mi-4 1958 жылы Брюссель халықаралық көрмесінде алтын медальді жеңіп алды. 1971 жылы, оның қайтыс болғаннан кейін, Mil Mi-12 (V-12 прототипінің өндірістік атауы) әлемдегі ең қуатты тікұшақ ретінде Сикорский сыйлығын жеңіп алды. Кеңес әріптесі Николай Камовтан айырмашылығы, Миль бір роторлы тікұшақтарының арқасында зор беделге ие болды, ал Камов коаксиалды роторлық жүйені қолданды, ол көбірек дау тудырды. 1970 жылы Мәскеуде қайтыс болды және Мәскеудің шетіндегі Юдинское зиратына жерленді.
Born to a Russian Jewish family in Irkutsk. His father was an employee of the Trans Siberian Railway, and his mother was a dentist. His grandfather was a cantonist who had been drafted from Libava (today Liepāja), Latvia, and who settled in Siberia after 25 years in the Imperial Russian Navy. At age 12 Mil won the first prize in a model glider competition. In 1926 he entered the Siberian Technological Institute in Tomsk; however, since there was no curriculum for aerospace engineering, he decided to transfer in 1928 to the Don Polytechnical Institute in Novocherkassk, where he was able to specialise in aviation. He married a fellow student, P. G. Rudenko, in 1932 and 4 daughters and a son followed. After graduating from the institute in 1931, Mil began his career at TsAGI, too late to work under its original founder, Nikolay Zhukovsky. He specialised in the design of autogyros, and was an assistant to his future rival, Nikolai Kamov. With the start of World War II, Mil was drafted into the Red Army and fought on the Eastern Front in 1941 near Yelnya. In 1943 he was called back to continue research and development in improving the stability and control of combat aircraft. He completed his dissertations ("Candidate", 1943, PhD, 1945) and in 1947 headed the Helicopter Lab at TsAGI, which was later turned into the Moscow Helicopter Plant. Mil's creations won many domestic and international awards and set 69 world records. Most notably, the Mil Mi 4 won a gold medal in the Brussels International Exposition in 1958. In 1971, after his death, his Mil Mi 12 (production name of V 12 prototype) won the Sikorsky Prize as the most powerful helicopter in the world. Unlike his Soviet counterpart, Nikolai Kamov, Mil enjoyed great prestige due to his single rotor helicopters, as Kamov used the co axial rotor layout, which was more controversial. He died in 1970 in Moscow and was buried in Yudinskoe Cemetery in the outskirts of Moscow.