Уэльстік Гламорган каналының тарихы

Кіріспе

Уэльстегі бұрынғы канал

Ұлыбританияның Оңтүстік Уэльстегі Гламморганшир каналы 1790 жылы салынды. Ол Мертир-Тидфилден Кардиффке дейін Таф өзенінің аңғары бойымен өтті. Каналдың соңғы бөлігі 1951 жылы жабылды.

Тарих

Құрылысы 1790 жылы басталды; Мертир Тидфилдің бай темір өндірушілері, оның ішінде Сайфартфа темір зауытының Ричард Кроушейі бақылауымен салынғандықтан, канал тауарларды (темір кені, көмір және әк тас) аңғарлардан Кардиффке тасымалдау мәселесін шешу мақсатымен жоспарланды, одан кейін олар әлемдік саудаға жөнелтілетін еді. Томас Дадфорд каналдың маршрутын тексеру және жоспарлау үшін жалданып алынды, ал Лорд Кардиффтің қолдауымен 1790 жылдың 9 маусымында парламент канал құрылысына рұқсат берді. Каналды салуға дайындық үшін шамамен 90 000 фунт стерлинг жиналды, бұл сондай-ақ каналға жақын төрт миль радиустағы кез келген нысандарға байланысты тармақ каналдар мен теміржолдар құрылысын қамтитын еді. Қажет болған жағдайда, каналдың тармақтарымен және оның бағытынан 4 миль (6 км) қашықтықтағы кез келген нысандарға қосылатын қоректендіру теміржолдарымен байланыс орнатылатын еді. Бұл теміржолдар каналдың бір бөлігі деп есептелді, сондықтан олардың маршруттары үшін жерді қажет болған жағдайда мәжбүрлі түрде сатып алуға болады. Құрылыс 1790 жылдың тамызында басталды, Томас Дадфорд, канал инженері Джеймс Бриндлидің шәкірті, Томас Шисби, оның ұлы Томас Дадфорд кіші және жұмысшылар тобымен бірге құрылыс алаңына келді. Құрылыс Мертир Тидфилден басталды. Мертирден Кроушейдің Сайфартфа темір зауытына дейінгі жалғастырылыс та салынды, бірақ оны төлеу мәселесі төрелік арқылы шешілген дауға әкелді. Даулаис және Пенидаррен темір зауыттарына баратын филиалды салу жоспары, ол 1,75 миль (3 км) қашықтықта 411 фут (125 м) биіктікке көтерілуі керек болған, тоқтатылды және оның орнына әр зауыттан бір трамвай жолы салынды. Мертирден Ньюбриджге (кейін Понтиприд деп аталды) дейінгі бөлігі 1792 жылдың маусымына дейін аяқталды, ал каналдың қалған бөлігі 1793 жылдың қаңтарында Пулливхядқа (Трефорест) және 1793 жылдың маусымында Таффс Уэллге дейін ашылды. Осы кезде жоба бюджеттен асып кетті, және Кардиффке дейінгі соңғы бөлігі 1794 жылдың 10 ақпанында ашылса да, ол нашар салынған еді, және 1794 жылы жөндеу жұмыстары үшін бірнеше рет тоқтатылды. Желтоқсан айында каналдың бұзылуына себеп болды, бірақ Дадфорд келісімшарт шарттарына қарамастан, төлемсіз жөндеу жұмыстарын бастаудан бас тартты, дереу жұмысшыларын жұмыстан босатып, жұмыстан кетіп қалды. Канал компаниясы Дадфордтардан 17 000 фунт стерлинг өндіріп алуға тырысты және оларды тұтқындады, бірақ инженер Роберт Уитворттың қызметкерлері болып табынған екі тәуелсіз сарапшы негізінен Дадфордтардың пайдасына шешім шығарды және тек 1 512 фунт стерлинг қайтарылды. Каналдың ұзындығы шамамен 25 миль (40 км) болды, биіктігі шамамен 542 фут (165 м) төмендеді, сондықтан 50 шлюз қажет болды. Ол Кардиффке дейінгі маршрутының көп бөлігінде батыс жағынан Навигацияға (қазір Аберсинон деп аталады) дейін жабысып, онда Таф өзенін су құбырымен кесіп өтіп, шығыс жағына жабысты. 1796 жылдың 26 сәуірінде парламенттен екінші заң қабылданды. Каналды салудың жалпы құны 103 600 фунт стерлинг құрады, оған жерді сатып алу шығындары және Дадфордтармен жасалған келісімшарт кірді.

Construction started in 1790; being watched over by the wealthy ironmasters of Merthyr Tydfil, including Richard Crawshay of the Cyfarthfa Ironworks, the canal was thought up as a solution to the issue of transporting the goods (iron ore, coal and limestone) from the valleys to Cardiff, where they would be shipped around the world. Thomas Dadford was hired to inspect and plan a route for the canal and, with support from Lord Cardiff, the canal was authorised by Parliament on 9 June 1790. Almost £90,000 was raised in preparation of constructing the canal and would be linked to any works within four miles of the canal, through branch canals and linking railways. together with branch canals as required, and feeder railways linking the canal to any works within 4 mile (6 km) of its course. These railways were deemed to be part of the canal itself, and so land for their routes could be obtained by compulsory purchase if required. Construction began in August 1790, when Thomas Dadford, a pupil of the canal engineer James Brindley, arrived on site, with Thomas Sheasby, his son Thomas Dadford, Jr., and a team of workmen. Construction started from the Merthyr Tydfil end. An extension from Merthyr to Crawshay's Cyfarthfa Ironworks was also built, although payment for it resulted in a dispute which was eventually resolved by arbitration. A plan to build a branch to the Dowlais and Penydarren Ironworks, which would have risen 411 feet (125 m) in only 1.75 mile (3 km) was dropped, and was replaced by two tramroads, one from each works. The Merthyr to Newbridge (later renamed Pontypridd) section was completed by June 1792, and the rest of the canal was progressively opened to Pwllywhyad (Treforest) in January 1793 and Taffs Well by June 1793. By this time the project was well over budget, and although the final section to Cardiff was opened on 10 February 1794, it was not well constructed, and there were several stoppages for repairs during 1794. The canal breached in December, but Dadford refused to start repairs without payment, despite the terms of his contract, and promptly dismissed his workforce and walked away from the job. The canal company attempted to recover £17,000 from the Dadfords, and had them arrested, but two independent surveyors employed by the engineer Robert Whitworth judged largely in the Dadfords' favour, and only £1,512 was refunded. The canal was around 25 mile (40 km) long with a drop of around 542 feet (165 m), requiring 50 locks. It clung to the western side of the valley down to Navigation (now called Abercynon) where it crossed the River Taff on an aqueduct, to cling to the eastern side for most of its route to Cardiff. A second act of Parliament was obtained on 26 April 1796, The total cost of the canal was £103,600, which included the costs of buying the land, as well as the contract with the Dadfords.

Операция

Ричард Кроушей канал компаниясының бас акционері болды және өз ықпалын жеке пайдасына қолданып, каналды өз меншігі сияқты басқарған көрінеді. Оның басқа темір өндірушілердің пайдасын кемсітуге жасаған тырабынан олар Мертирден Кардиффке дейін трамвай жолын салуды ұсынды, бұл каналмен бәсекелесуге әкелді. Кроушей бұған қарсылық көрсетті, соның салдарынан канал үшін төлемдер аздап төмендетілді, бірақ Тафф өзенінің шығыс жағындағы темір өндірушілер көп ұзамай Мертир трамвай жолын салды, ол 1802 жылы ашылды және темір зауыттарын Аберсинон маңындағы каналға, Тафф өзенінің су құбырына қосты. Каналдың жоғарғы бөлігіне су Cyfarthfa темір зауытының төгілген суларынан алынды, бұрын олар Тафф өзеніне қайтарылған, содан кейін Плимут темір зауыты оны қайта пайдаланатын. Осы су қорын сақтау үшін үшінші шлюзден шығарылған барлық су төмендегі каналға емес, Плимут су құбырына бағытталуы керек еді. Бұл мәселе бірнеше жыл бойы дау тудырды, екі тарап та сот шараларына жүгінді және Плимут зауытына судың шын мәнінде ағып түсуін қамтамасыз ету үшін кейде заңбұзушылықтар жасалды. Merthyr трамвай жолы ашылғаннан кейін жағдай жеңілдеді, себебі жоғарғы бөлікте көлік ағыны азайды, демек шлюздер аз суды пайдаланды. Канал көп жылдар бойы табысты болды. Парламенттік акті бойынша дивидендтер сегіз пайызбен шектелді, сондықтан 1804 және 1828 жылдар аралығында пайда саудагерлерге қайтарым беруге, кейбір кезеңдерде төлемдер алынбауына, ал басқаларында актімен белгіленген мөлшерлеменің төрттен біріне дейін төмендетілуіне жұмсалды. 1841 жылдан бастап теміржолдар каналдың аумағына енуді бастады, Тафф Вейл теміржолы Мертирге ашылды. Канал тағы жиырма жыл бойы өздігінен сақталды, бірақ 1870 жылдары темір зауыттары жабыла бастады, ал кейбіреулері болат өндірісіне көшті. Канал 1830 жылдардың соңында Кардифф қаласының солтүстік-шығыс бұрышында салынған шағын су құбырымен Бьют доктарының су құбырынан өтті. Блэквейрден су алған Бьют доктары Тафф өзенінен сумен қамтамасыз етілді. Су құбырынан су ағып, доктар толып тұрды. 1876 жыл - канал компаниясы толық сегіз пайыздық дивиденд төлей алмаған алғашқы жыл болды, содан кейін пайда тез төмендеді. 1885 жылы канал Бьют графына сатылды, ол Кардиффтегі жақын жерде бірнеше жақсартулар жасады, бірақ 1886 жылы Мертирге алты теміржол компаниясы қызмет көрсетті, барлығы көлік үшін бәсекелестік жасады. Жоғарғы бөліктер, әсіресе Аберфандағы 4 миль (6 км) аралық, көмір өндірудің салдарынан ауыр құлаудан зардап шекті. Тексеру жүргізілді және Аберфан ауылын қорғау үшін 1898 жылдың 6 желтоқсанында Мертирден Аберсинонға дейінгі канал жабылды. Каналдың қалған бөлігіндегі көлік ағыны азайды, ал 1915 жылы Cilfynydd-де бұзылу орын алғанда, компания оны жөндеуге инвестиция салудан бас тартты, бірақ бұзылудың орнына ағаштан жасалған құбыр салды, соның арқасында Элен Дег су құбырынан су каналдың қалған бөлігіне жете берді. 1942 жылдың 25 мамырында Нантгарв маңында тағы бір бұзылу орын алды және инженерлер мәселені қарастырғанмен, ешқандай жұмыс жүргізілмеді. Кардифф қалалық әкімдігі жылдам әрекет етіп, каналды 44 000 фунт стерлингке сатып алуға келісті. Бұл ұсыныс 1943 жылдың тамызындағы Кардифф қалалық әкімдігінің заңында бекітілді, оларға 1944 жылдың 1 қаңтарында каналдың бақылауын алуға және оны дереу жабық деп жариялауға мүмкіндік берді, өйткені 1942 жылдан бері көптеген бизнес тоқтатылған. Алайда, осы заңның 27-тармағы құм саудагерлері пайдаланған теңіз шлюзынан жоғары соңғы миляны жабуға тыйым салды. Құм саудагерлерін шығаруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды, себебі Соғыс көлігі министрлігі 27-тармақты қолданды және теңіз шлюзының фунты қазіргі төтенше жағдай аяқталғаннан кейін 6 айға дейін жүзуге жарамды болуы керек деп шешті. Соғыс төтенше жағдайы 1950 жылдың 8 қазанында ғана аяқталды деп жарияланды. Аберсинон мен Мертир Тидфил арасындағы Тафф жолының көп бөлігі каналдың бағытымен салынған. Тонгвинлейстен Уитчерштегі Мелингриффит қалайы табақ зауытына дейінгі бөлік суда сақталып, балық аулау үшін пайдаланылды, бірақ қазір Гламгорганшир каналының жергілікті табиғат қорығы болып табылады. Сонымен қатар, бірнеше көпірлер мен шлюздер бұзылмаған. Сондай-ақ, Nightingales Bush және Pontypridd-тегі 31 және 32-шлюздерде қысқа учаскелер суда сақталған және мұнда қалпына келтіру жоспарлары бар. Кеме салмағын өлшеуге арналған машина, британдық каналдарда болған төрт машинаның бірі, бастапқыда Тонгвинлейсте орнатылған, кейіннен Кардиффтегі Норт-роудқа көшірілді. Машина 1955 жылы Британдық көлік комиссиясына тапсырылды және 1964 жылы Нортгемптонширдегі Сток Бруерн канал мұражайында қайта орнатылды. 2013 жылы ол Суонсидегі Ұлттық су жағалау мұражайына көшірілді.

Richard Crawshay was the principal shareholder in the canal company, and seems to have used his influence to his own advantage, treating the canal as his own. His attempts to squeeze the profits of the other ironmasters led to them proposing a Tramroad from Merthyr to Cardiff, to compete with the canal. Crawshay resisted this, and the canal tolls were reduced somewhat, but the ironmasters on the east side of the Taff Valley soon built the Merthyr Tramroad, which opened in 1802 and linked their iron works to the canal at Abercynon, near the River Taff aqueduct. Water for the top of the canal was obtained from the tail races from Cyfarthfa ironworks, which had previously been fed back into the River Taff, so that it could be reused by the Plymouth ironworks. In order to safeguard this supply, all water discharged from the third lock was supposed to be fed into the Plymouth feeder, rather than the canal below it. This was a source of dispute for some years, with legal action instituted by both sides and the occasional bout of vandalism to ensure water actually flowed to the Plymouth works. The situation was eased with the opening of the Merthyr Tramroad, as there was less traffic on the upper section, and therefore less water used by the locks. The canal was profitable for many years. Dividends were limited to eight per cent by the authorising act of Parliament, and so between 1804 and 1828 the profits were used to give refunds to the traders, periods when no tolls were charged, and others when they were reduced to one quarter of the rate fixed by the act. From 1841 railways began to encroach onto the canal's territory, when the Taff Vale Railway opened to Merthyr. The canal held its own for another twenty years, but in the 1870s the ironworks started to close, while some moved to the manufacture of steel. The canal passed over the Bute Docks Feeder with a small aqueduct built in the late 1830s, at the north east corner of Cardiff Castle. The feeder fed the Bute Docks, having extracted water from Blackweir on the River Taff. There was an overflow from the canal into the feeder. 1876 was the first year when the canal company was unable to pay the full eight per cent dividend, and profits fell rapidly after that. The canal was sold to the Marquess of Bute in 1885, who made some improvements at the Cardiff end, but six railway companies were serving Merthyr by 1886, all competing for traffic. The upper sections, particularly the 4 mile (6 km) pound at Aberfan, was suffering from severe subsidence as a result of the coal mining. An inspection was carried out, and the canal was closed from Merthyr to Abercynon on 6 December 1898, to safeguard the village of Aberfan. Traffic on the rest of the canal continued to decline, and when a breach occurred at Cilfynydd in 1915, the company decided not to invest in its repair, but instead built a wooden flume around the breach, so that water from the Elen Deg feeder could still reach the rest of the canal. A further breach occurred on 25 May 1942, near Nantgarw and, although engineers examined the problem, no work was carried out. Cardiff Corporation moved quickly, and agreed to buy the canal for £44,000. This proposal was enshrined in the Cardiff Corporation Act of August 1943, allowing them to take control of the canal on 1 January 1944, and immediately declare it closed, most business having effectively ceased in 1942. However, Section 27 of that act prevented them from closing the final mile above the sea lock, while it was used by sand traders. An attempt to evict the sand traders failed when the Ministry of War Transport invoked section 27 and ruled that the sea lock pound must be kept navigable until 6 months after the present emergency ended. The war emergency was not declared to have ended until 8 October 1950. Much of the Taff Trail between Abercynon and Merthyr Tydfil follows the line of the canal. The section from Tongwynlais to the Melingriffith Tin Plate Works at Whitchurch has been retained in water and was used for fishing, but is now the Glamorganshire Canal local nature reserve. In addition, there are a few bridges and locks which have not been destroyed. There are also short stretches in water at Nightingales Bush and at Locks 31 and 32 in Pontypridd and there are plans for restoration here. A boat weighing machine, one of only four known to have existed on British canals, was originally installed at Tongwynlais and was later moved to North Road, Cardiff. The machine was presented to the British Transport Commission in 1955 and was re erected at the Stoke Bruerne Canal Museum in Northamptonshire in 1964. In 2013 it was moved to the National Waterfront Museum in Swansea.