Кіріспе

Кеңес ғарышкері (1931–2017)

Өмірбаян

Гречко Ленинград механика институтын математика ғылымының докторы дәрежесімен бітірген. Ол Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі болды. Сергей Королевтің жобалау бюросында жұмыс істеді, содан кейін Кеңес Одағының Ай бағдарламасына космонавттарды даярлауға іріктелді. Бағдарлама тоқтатылғаннан кейін ол "Салют" ғарыш станциясында жұмыс істеді. Гречко 1977 жылғы 20 желтоқсанда "Салют-6" EO 1 миссиясы барысында "Орлан" ғарыш костюмінде алғашқы ғарышқа шықты. Ол екі рет Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталды. 1992 жылы Ресей Ғылым академиясында атмосфералық физикадан дәріс оқу үшін ғарыш бағдарламасынан кетті. Гречко "Космонавт No. 34: От лучины до пришельцев" ("Космонавт No. 34: Шырақтан шетелдіктерге дейін") атты естеліктерін жазды, "Олма Медиа Групп", Мәскеу, 2013. 1979 жылы кеңестік астроном Николай Степанович Черных ашқан 3148 Grechko кіші планетасы оның құрметіне аталды. Гречко 1981 жылы Ричард Викторовтың "Per Aspera Ad Astra" фильмінде эпизодтық рөл орындады, нәтижесінде туған қаласы Ленинградта танымал болды. Ол 1979 жылы "Егіздер шоқжұлдызының астында" фильмінде де түсті. Гречко Алексей Леонов, Виталий Севастьянов және Расти Швайкартпен бірге 1984 жылы Ғарыш зерттеушілер қауымдастығын құрды. Қауымдастыққа ғарыш кеңістігінде ұшқан барлық адам қатыса алады. Гречко 85 жасында бірнеше созылмалы аурудан кейін қайтыс болды. Оның артында әйелі Людмила мен қызы Ольга қалды. "Союз-17" зымырасы 1974 жылғы 26 желтоқсанда ұшырылып, 1975 жылғы 12 қаңтарда "Салют-4" ғарыш станциясына сәтті докталды. Бұл сәтті докталғандық "Союз-Салют" бағдарламасының бес әрекетінің арасындағы екінші толыққанды табысқа жетті. Космонавттар қалған уақытын үш бөлмелі, 20 тонналық станцияда өткізді. "Салют-4" ғарыш станциясында болған кезінде Гречко мен Губарев Жердің жоғарғы атмосферасының инфрақызыл температурасын сканерлеу, жұлдызды бақылаулар және Күннің рентгендік сәулелерін зерттеуді қамтитын көптеген зерттеулер жүргізді. Салмақсыздық жағдайында дене күшін сақтау үшін Гречко күніне екі сағат велосипед пен жүгіру тренажерінде жаттығулар жасады, сондай-ақ теріс қысымды костюм кию тәжірибелерін жүргізді. Гречко мен Губарев орбитада 30 күн өткізді, бұл сол кездегі кеңестік рекордты құрады, және 1975 жылғы 9 ақпанда аман-есен жерге оралды. 1977 жылғы желтоқсанда Георгий Гречко Юрий Романенкомен бірге "Союз-26" "Салют-6" миссиясы барысында қайтадан ғарышқа ұшты. Ұжым советтік "Салют-6" ғарыш станциясына отырды, онда олар 1974 жылы АҚШ-тың "Skylab" ғарышкерлері Джеральд Карр, Уильям Пог және Эдвард Гибсон орнатқан 84 күндік рекордты еңсеруге жететін уақытқа қалды. 1978 жылғы қаңтарда Гречко мен Романенкоға космонавттар Владимир Джанибеков пен Олег Макаров қосылды, олар "Союз-27" кемесін "Салют-6" ғарыш станциясына қосып, Гречко мен Романенкомен бірге станцияда бес күн өткізді, содан кейін "Союз-26" кемесімен жерге оралды. Бұл оқиға ғарыш станциясындағы алғашқы екі рет докталғандық және екі экипаждың бірдей болуының алғашқы жағдайы болды. 4 наурызда Гречко мен Романенкоға Алексей Губарев (Гречконың бұрынғы миссиясының серігі) және чехословакиялық Владимир Раемк, алғашқы ресейлік емес космонавттан тұратын кеңестік экипаж қосылды. "Салют-6" ғарыш станциясының экипажы Жерді жүйелі түрде визуальды және құралдық бақылаудан өткізген алғашқы адамдар болды. Олардың ұзақ уақытқа қалуы экипажға мұндай бақылауды жүргізуге мүмкіндік берді, өйткені адамның көзі орбитадағы жағдайларға бейімделуіне екі-үш апта уақыт қажет. Бірнеше апта орбитада болғаннан кейін "Салют-6" экипажының мүшелері су бетінде тайфундардың қалдырған іздері, 100 шақырымнан астам ұзындықтағы алып жалғыз толқындар және мұхит түбінің ерекшеліктері сияқты ландшафттың ұсақ бөлшектерін зерттей алды. 15 наурызда Гречко мен Романенко 96 күн орбитада болғаннан кейін "Салют-6" ғарыш станциясынан шығып, "Союз-27" ғарыш кемесімен жерге оралды. Ұзақ уақыт орбитада болғаннан кейін экипаж ұшуға бір апта бұрын нормальды гравитацияға оралудың әсерін азайту үшін күшейтілген жаттығулар жасады. Осы жаттығуларға қарамастан, Гречко мен Романенко жерге оралғаннан кейін радионың дыбысын реттеу немесе шай құю сияқты қарапайым тапсырмаларды орындауға қиналды. Бақытымызға орай, ешбір космонавт күрделі бейімделу мәселесін баяндамады.