Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нацистік әкімшілік бөлініс
Nazi administrative subdivision
Райхсгау Вартленд (бастапқыда Райхсгау Позен, сондай-ақ Вартегау) – 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аннексияланған польшалық аумақтың бөліктерінен құрылған нацистік Германияның Райхсгау. Ол Ұлы Польша аймағы мен оған жапсарлас аудандарды қамтиды. Вартегаудың бір бөлігі Версаль келісіміне дейінгі Пруссияның Позен провинциясына ұқсас болды. Атау бастапқыда астана қаласы Позеннен (Познань), ал кейін негізгі өзен Вартадан (Варта) алынған. Польшаның 1793 жылғы бөлінісі кезінде аймақтың көп бөлігі 1807 жылға дейін Пруссия Корольдігіне Оңтүстік Пруссия ретінде қосылды. 1815 жылдан 1849 жылға дейін аумақ Автономиялық Позен Ұлы Герцогтығының құрамында болды, ол 1918-1919 жылдары Польша қайта құрылғанға дейін Позен провинциясы болды. Қазіргі уақытта бұл аймақ Ұлы Польша воеводствосы болып табылады.
The Reichsgau Wartheland (initially Reichsgau Posen, also Warthegau) was a Nazi German Reichsgau formed from parts of Polish territory annexed in 1939 during World War II. It comprised the region of Greater Poland and adjacent areas. Parts of Warthegau matched the similarly named pre Versailles Prussian province of Posen. The name was initially derived from the capital city, Posen (Poznań), and later from the main river, Warthe (Warta). During the Partitions of Poland from 1793, the bulk of the area had been annexed by the Kingdom of Prussia until 1807 as South Prussia. From 1815 to 1849, the territory was within the autonomous Grand Duchy of Posen, which was the Province of Posen until Poland was re established in 1918–1919 following World War I. The area is currently the Greater Poland Voivodeship.
Польшаға шабуыл және оны басып алу
1939 жылғы қыркүйекте неміс Вермахты Польшаға басып кіргеннен кейін, Германия Рейхы Ұлы Польшаның барлық аумағын, бұрынғы польшалық Познань воеводствосын басып алды және осы аумақты төрт Рейхсгау мен Бас үкімет аумағының (шығысқа қарай) арасында бөлді. 1939 жылғы қыркүйекте Позен әскери округі құрылды; 1939 жылғы 8 қазандағы жарлыққа сәйкес, Германия оны 1939 жылғы 26 қазанда Рейхсгау Позен ретінде аннексиялады. СС обергруппенфюрері Артур Грайзер 21 қазанда гаулейтер болып тағайындалды. Ол 1945 жылы соғыс аяқталғанға дейін осы лауазымда қалды. Рейхсгау Позен 1940 жылғы 29 қаңтарда «Рейхсгау Вартланд» деп қайта аталды. Жаңа Рейхсгау Позенде Вермахт генерал-артиллерия Уолтер Петцель басқаратын XXI әскери округін құрды, ол Познань (Позен) қаласында орналасқан. Оның негізгі операциялық бөлімі 48-ші танк корпусы болды, ол Познань (Познань), Лисса (Лешно), Хоэнзальца (Иновроцлав), Леслау (Влоцлавек), Калиш (Калиш) және Лицманштадт (Лодзь) қалаларын қамтитын Militärische Unterregion Hauptsitze деп аталатын әскери аймақтарды бақылады. Ол Сиерадз және Биедрускода оқу полигондарын ұстады. Рейхсгау аумағында негізінен поляктар, немістер (1921 жылы 16,7% азшылық) және поляк еврейлері тұрды. Еврейлердің көпшілігі Лодзь геттосына (1939 жылғы желтоқсанда ресми түрде құрылған) қамалды және Челмно жойғы лагерінде (Vernichtungslager Kulmhof, 1941 жылғы желтоқсаннан бастап жұмыс істеді) құрылыстан жойылды.
After the German Wehrmacht invaded Poland in September 1939, the German Reich occupied the whole of the Greater Poland area the erstwhile Polish Poznań Voivodeship and split the territory between four Reichsgaue and the General Government area (further east). The Militärbezirk Posen was created in September 1939; in accordance with a decree of 8 October 1939, Germany annexed it on 26 October 1939 as the Reichsgau Posen. SS Obergruppenfuhrer Arthur Greiser became Gauleiter on 21 October. He would remain in this post until the end of the war in 1945. Reichsgau Posen was renamed "Reichsgau Wartheland" on 29 January 1940. In the new Reichsgau Posen the Wehrmacht established Wehrkreis XXI, based at Poznań ( Posen), under the command of General der Artillerie Walter Petzel. Its primary operational unit was the 48th Panzer Korps, covering so called Militärische Unterregion Hauptsitze including Posen ( Poznań), Lissa ( Leszno), Hohensalza ( Inowrocław), Leslau ( Włocławek), Kalisch ( Kalisz), and Litzmannstadt ( Łódź). It maintained training areas at Sieradz and Biedrusko. The territory of the Reichsgau was inhabited predominantly by ethnic Poles, by Germans (a minority of 16.7% in 1921), and by Polish Jews. Most of the Jewish residents were eventually imprisoned at the Łódź Ghetto (officially established in December 1939) and exterminated at Chełmno extermination camp ( Vernichtungslager Kulmhof, operational from December 1941 onwards).
Сипаттамалары
Рейхсгау Вартлендтің гаулейтері және рейхстаттальтер, тумасы Артур Грайзер, Генрих Гиммлер ұсынғаннан кейін бұрынғы поляк азаматтарын толықтай жою бағдарламасын бастады. Жоспарға Балтық және басқа аймақтардан келген этникалық немістерді поляктар мен еврейлерге тиесілі фермалар мен үйлерге қоныстандыру да кірді. Ол сондай-ақ 100 000 поляк еврейін (Вартеландтың барлық еврей халқының үштен бір бөлігі) құпия түрде жою операциясына рұқсат берді, бұл аймақтың толыққанды "германизациясы" процесінің бір бөлігі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылында шамамен 630 000 поляк пен еврей Вартлендтен күштеп шығарылып, Германияның оккупациялаған генерал-губернаторлығына тасымалданды (тек Познаньден 70 000-нан астам адам). Бұл операциялар "Клейн Планунг" деп аталды және Германияның шамамен бір уақытта аннексиялаған көптеген поляк аймақтарын қамтыды. Польшалықтар мен еврейлердің мүлігі тәркіленді. 1940 жылдың соңына қарай Вартленд пен Польша дәлізінен 325 000 поляк пен еврей генерал-губернаторлыққа қуылды, көбінесе мүлкінің көп бөлігін тастап кетуге мәжбүр болды. Қайтыс болғандар көп болды. 1941 жылы нацистер тағы 45 000 адамды жер аударып жіберді, ал сол жылдың күзінен бастап еврейлерді ату арқылы және газ камералары бар машиналарда өлтіруді бастады, бастапқыда тәжірибелік түрде. 1941 жылы Рейхсгау Вартлендтің халқы 4 693 700 адамды құрады. Грайзер 1942 жылдың қарашасында былай деп жазды: "Мен өзім Фюрердің бұл мәселе бойынша тағы да сұрауының қажеті жоқ деп ойлаймын, әсіресе ол соңғы талқылауымызда еврейлерге қатысты менің өз пікірімше әрекет етуге болатынын айтқан еді".
The Gauleiter and Reichsstatthalter of Reichsgau Wartheland, native born Arthur Greiser, embarked on a program of complete removal of the formerly Polish citizenry upon his nomination by Heinrich Himmler. The plan also entailed the re settling of ethnic Germans from the Baltic and other regions into farms and homes formerly owned by Poles and Jews. He also authorized the clandestine operation of exterminating 100,000 Polish Jews (about one third of the total Jewish population of Wartheland), in the process of the region's complete "Germanization". In the first year of World War II, some 630,000 Poles and Jews were forcibly removed from Wartheland and transported to the occupied General Government (more than 70,000 from Poznań alone) in a series of operations called the Kleine Planung covering most Polish territories annexed by Germany at about the same time. Both Poles and Jews had their property confiscated. By the end of 1940, some 325,000 Poles and Jews from the Wartheland and the Polish Corridor were expelled to General Government, often forced to abandon most of their belongings. Fatalities were numerous. In 1941, the Nazis expelled a further 45,000 people, and from autumn of that year, they began killing Jews by shooting and in gas vans, at first spasmodically and experimentally. Reichsgau Wartheland had the population: 4,693,700 by 1941. Greiser wrote in November 1942: "I myself do not believe that the Führer needs to be asked again in this matter, especially since at our last discussion with regard to the Jews he told me that I could proceed with these according to my own judgement."
Соғыстың аяқталуы
1945 жылға қарай Германия қосып алған аумақтардың ішінде, Вартегауда ғана жарты миллионға жуық германдық фолкс-германдықтар қоныстанды, ал Кеңес әскерлері Польша жерлері арқылы шегініп бара жатқан неміс әскерлерін кері итеруді бастады. Көптеген неміс тұрғындары, бір миллионнан астам отарлаушылармен бірге, батысқа қарай қашқан. Бірақ, кейбіреулері Германияның өзінің үкіметі салған шектеулер мен Қызыл Армияның жылдам ілгерілеуіне байланысты қашуға мүмкіндік алмады. Шамамен 50 мың босқын қатал қыс жағдайынан, ал қалғаны совет әскерлері жасаған соғыс қылмыстарынан қаза тапты. Соғыс аяқталғаннан кейін қалған этникалық неміс халқы жаңа Германияға күштеп шығарылды.
By 1945 nearly half a million Germanic Volksdeutsche had been resettled in the Warthegau alone among the areas annexed by Germany while the Soviet forces began to push the retreating German forces back through the Polish lands. Most German residents along with over a million colonists fled westward. Some did not, due to restrictions by Germany's own government and the quickly advancing Red Army. An estimated 50,000 refugees died from the severe winter conditions, others as war atrocities committed by the Soviet military. The remaining ethnically German population was expelled to new Germany after the war ended.