Кіріспе
Француздық тыңшы агенті (1919–1944)
Андре Раймонд Боррель (18 қараша 1919 – 6 шілде 1944), «Денис» кодімен белгілі, француз әйел болды. Ол Франция Тәуелсіздік қозғалысында және Ұлыбританияның құпия Арнайы операциялар атқарушылығының (SOE) агенті ретінде Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті. SOE-нің мақсаты – Оккупацияланған Еуропадағы Ось державаларына, әсіресе нацистік Германияға қарсы тыңшылық, саботаж және барлау жүргізу болды. SOE агенттері қарсылық топтарымен бірігіп, оларды Англиядан парашютпен жіберілген қару-жарақ және жабдықтармен қамтамасыз етті. 1942 жылдың қыркүйегінде Боррель Францияға парашютпен келген SOE-нің алғашқы екі әйел агентінің бірі болды. Парижде орналасқан ол, оккупацияланған Франциядағы SOE-нің «Проспер» желісінің мүшесі болды және курьер ретінде жұмыс істеді. «Проспер» Франциядағы SOE-нің ең ірі және маңызды желісі болды, ал Боррель оның басшылығындағы маңызды тұлғалардың бірі еді. 1943 жылдың маусым айында ол Гестапомен тұтқындалды. 1944 жылдың шілдесінде Натцвайлер-Штрутхоф концлагерінде өлім жазасына кесілді.
Ерте өмір
Андре Боррель Францияның Париж қаласының солтүстік-батыс маңындағы Бекон-ле-Брюерде жұмысшы отбасында дүниеге келді. Ол спортпен жақсы айналысты, ал оның үлкен әпкесі (Леоне) Боррельді ауылда велосипед тебу, жаяу серуендеу және тауға шығуды ұнататын жігіттердің күші, шыдамдылығы және қызығушылығымен ұқсас ер бала ретінде сипаттады. Оның әкесі (Луи) 11 жасында қайтыс болды, ал отбасын көмектесу үшін Боррель 14 жасында мектепті тастап, киім дизайнеріне жұмысқа орналасты. 16 жасында отбасы Парижге көшіп келді, онда Боррель екі жыл бойы Буланжери Пажо нан пісіру орнында дүкенші болып жұмыс істеді. Содан кейін ол Амстердам базарында дүкенші болып жұмыс істеді, бұл оған жексенбі күндері демалуға және велосипедпен айналысу құмарлығын қанағаттандыруға мүмкіндік берді. 1939 жылдың қазан айында Боррельдің анасына (Евгения) денсаулығы үшін жылы климатқа көшуге кеңес берілді, сондықтан ол Андре мен оның әпкесін Жерорта теңізі жағалауындағы Тулонға, отбасылық достарының тұратын жеріне алып барды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Боррельдің социалистік көзқарастары оны Испанияға республикалық үкіметке Испаниядағы нацистермен қолдау көрсетілген фашистерге қарсы күресіне көмектесуге итерді. Бірақ ол соғыстың дерлік ұтылғанын біліп, Францияға қайтып келді.
Еуропадағы соғыс жұмысы (1939-1942)
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Боррел Қызыл Крестпен жұмыс істеуге барып, өз қызметін ерікті түрде ұсынды. Ол 1940 жылғы 20 қаңтарда аяқтаған жеделдетілген медбикелік курсына қатысты, бұл оған Француз әйелдер қауымдастығында медбике болып жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Бірінші рет ақпан айының басында Нимдегі Комплиментарий ауруханасында, бірақ Боррель 15 күннен кейін 21 жасқа толмаған медбикелерге ауруханада қызмет етуге рұқсат етілмейтін жарлық шыққаннан кейін қайта жіберілді. Бұл жарлық бірнеше күннен кейін күшін жойды және ол Бокаирдегі Бокаир ауруханасына жіберілді. Боррельдің сол жердегі әріптестерінің бірі - лейтенант Морис Дюфур болды, ал аурухана жабылған кезде екеуі де Комплиментарий ауруханасына жіберілді. Шілде айының соңында аурухана жабылуға тиіс болды және Дюфурдың өтініші бойынша Боррельге осы жартылай әскери мекемеден кетуіне рұқсат берілді, содан кейін ол дереу Дюфурмен бірге Пат Лайны үшін жұмыс істеуге кетті, бұл Дюфур қатысқан құпия ұйым болды. 1941 жылдың тамызының басында Боррель мен Дюфур Канет-Пляжда, Перпиньяннан тыс, Испания шекарасына жақын, Жерорта теңізі жағалауында Вилла Рене Терезаны құрды. Бұл Пэт Лайнының соңғы қауіпсіз үйіне айналды (Пиренейлер арқылы қиын және қауіпті жолға дейін), Альберт Герисс (MI9 қолдауымен) құрған қашқындар желісі, ол Францияда атып түсірілген британдық авиаторларға, SOE агенттеріне, еврейлерге және басқаларға Германия бақылауындағы Франциядан қашуға көмектесті. Вилла тым кішкентай болып шықты және қазан айының басында олар Вилла Анитаны жалға алды. Желтоқсанның соңында қашқындар желісі немістердің ықпалына ілігіп, құлап қалды. Боррель мен Дюфур тұтқындалудан қашу үшін басқа тұрақ тапты және ақырында ақпан айының ортасында Пиренейлер арқылы Испанияға, одан Португалияға қашып кетті, содан кейін Англияға ұшты (Дюфур 1942 жылғы 29 наурызда, Боррель 1942 жылғы 24 сәуірде).
Англияға келу
Англияға қонғаннан кейін, континенттен келгендердің баршасы сияқты, Боррелді MI5 қауіпсіздік орталығы – Патриотикалық Корольдік мектебіне жеткізді. Олардың баяндамасында былай делінген:
"М. Боррелдің әңгімесі толыққанды түсінікті көрінеді. Оны Дюфор растады, ол Англияға келгеннен кейін оның жайын куәландырды. Ол – зерек және ынталы патриот көрінетін, шаруа қызының өте жақсы үлгісі. Қауіпсіздік тұрғысынан қарағанда, М. Боррелге қарсы ешқандай нәрсе таба алмадым және оны ФФФ-қа жіберуді ұсынамын. Боррел Еркін француз күштеріне қосылғысы келді, бірақ бұрын британдықтармен жұмыс істеген француз азаматтарына (Боррел жұмыс істеген қашу желісіне терең қатысқан) олар ынта білдірмеді, сондай-ақ ол өзінің бұрынғы қызметі туралы мәлімет беруден бас тартқандықтан Боррелге қызығушылық танытпады. Кейін Боррелге Арнайы операциялар басқармасы жүгінді және ол 1942 жылдың 15 мамырында олардың қатарына қосылды."
Мемлекеттік кәсіпорындардың оқытуы
Борел – СОЕ-ге қажетті әйелдің түрі болды. Оның СОЕ-дегі сұхбаттасушысы былай деп мәлімдеді:
Лондонға келгеннен бері ол Бос француз қозғалысының Әйелдер корпусына (Corps Féminin) қосылуға тырысты, бірақ олар одан Францияда жұмыс істеген ұйым туралы барлық ақпаратты беруді талап етті. Ол мұны істеуден бас тартты және олар оны ақпарат бермесе жұмысқа алмауға ниетті. Менің ойымша, ол біздің Әйелдер корпусымызға өте пайдалы қосымша болар еді және оны алу қиын болмас еді. Ол бізге еркін француздарға беруден бас тартқан ақпаратты беруге толық дайын екенін айтты. Борел ресми түрде Бірінші көмек медбикелер жасағының (FANY) прапорщигі болып, СОЕ-дегі F бөлімінде далалық агент болу үшін оқуға түсті. Оқуды сәтті аяқтағаннан кейін ол лейтенант атағына көтерілді. Коменданттың баяндамасында келесі баға берілді:
Ақыл-есі дұрыс, бірақ қиялы жеткіліксіз. Ұйымдастыру қабілеті төмен және нақты нұсқаулар бойынша жақсы жұмыс істейді. Өте мықты, тәуелсіз, эмоцияға берілмейді. Ақыл-есі орынды, кез келген жағдайда өзін-өзі қамтамасыз ете алады және өте сенімді. Өзін тым сенімділікпен ұстануын тоқтатып, курстан үлкен пайда көрді және проблемаларға салмақты көзқарас қалыптастырды. Өте жағымды мінезді және бірте-бірте бірінші сыныпты агентке айналуы мүмкін. Онымен бірге оқығандар оны "әдеттегідей, қарапайым, ұрысқыш" деп сипаттады. Ол "жақын, ойнақы, ұнатуға оңай, темекі шегуге және күлуге дайын, бірақ сонымен қатар тәжірибесіз, соғыстың ауыр сынақтарынан қаталдамаған және зардап шекпеген" деп айтылды.
Францияға парашютпен түсірілді
1942 жылдың 25 қыркүйегінде (парашютпен түсіру әрекеті түсіру аймағындағы сигналдардың дұрыс болмауына байланысты тоқтатылғаннан кейінгі түнде) Боррель ("Дениз") және Лиз де Байсак ("Одиль") Парижде және Солтүстік Францияда қарсылық желілерін (тізбектер мен кіші тізбектерді) құру мақсатында "Ақ сәуле" операциясы аясында оккупацияланған Францияға парашютпен түскен алғашқы SOE агенттері болды. Олар RAF Темпфордтан ұшып келді. Борель бірінші болып түсті, ал олар екеуі де Лоара өзенінен көп алыс емес Мер ауылының жанындағы далаға қонды және жергілікті қарсылық тобының мүшелерімен кездесті. Кейінірек де Байсак осы оқиғаны еске алды:
Шын мәнінде, біз екі рет бардық. Ұшқыш алғашқы рет бізді түсіргісі келмеді, себебі қону алаңының шамдары дәл болмады, сондықтан біз кері қайтуға мәжбүр болдық, бұл өте қиын болды. Сіз сол кішкентай кеңістікте тығылып, арқаңызда парашютпен, аяқтарыңыз бүгіліп, әрине, қауіп те болды. Англияда бізге қабылдау комиссиясының бір мүшесі жоқ екенін айтты, сондықтан олар сигнал шамдарын қажеттідей орната алмады. Біз келесі күні тағы да бардық. Біз ұшақтың еденінде отырдық [Уитли бомбалаушысы], тым шаршап, сөйлесуге мүмкіндік болмады, себебі шу көп еді. Диспетчердің люкті ашқанына дейін қанша уақыт өткенін есімде жоқ, яғни біз келдік. Біз жақындап, аяқтарымызды дайындадық. Біз жеребе тастадық, сәттілік Андреге бірінші секіруді нәсіп етті. Мен дереу оның артынан секірдім. Ұшақ қозғалып тұрғандықтан, бірден бірінен кейін секіру керек еді, әйтпесе бір-біріңізден тым алысқа түсіп қалуыңыз мүмкін.
Дәрігер (проспер) схемасы
Боррельдің Парижпен таныстығы болғандықтан, оны Франсис Суттлл (ресми түрде «Дәрігер» деп аталады, бірақ жасырын «Проспер» деп аталды) басқаратын жаңа «Проспер» желісінің курьері ретінде жұмыс істеуге жіберуі заңды болды. 1942 жылдың қазан айының басында Суттлл мен Боррель Париждегі таныс кафеде кездесті. «Карта» желісінің Гермен Тамбур берген мәліметтермен Суттлл мен Боррель Солтүстік Францияға сапарлап, неміс оккупациясына қарсы тұру үшін топтар құруға және ұйымдастыруға кірісті. Олар ерте жетістікке жетті және 17/18 қарашада Суттлл, Боррель, Ивон Руделат және жаңадан келген радиооператор Гилберт Норман Этрепагни маңында қарсылық үшін қару-жарақтары бар контейнерлерді парашютпен алды. Бұл келесі бірнеше айдағы бірінші оқиға болды. Бастапқыда Суттлл Боррельмен бірге жұмыс істеуге құштар болған жоқ, себебі «үйленген адам ретінде» ол «мәжбүрлі жақындыққа шыдамайтынын» сезінді. Алайда, SOE оның курьер ретінде жұмыс істеуге ең лайықты адам екенін талап етті. Ол одан да көп нәрсеге айналды. Суттллдің француз тілі жетілмегендіктен, Боррель сапарында оны әрқашан сүйемелдеп, оның қарындасы ретінде таныстырып, көптеген әңгімелерді өзі жүргізді. Олардың екеуі ауыл шаруашылығы өнімдерін сатушылар ретінде жасырын қызмет етті. Олар қарсылық топтарына көптеген жауынгерлерді тауып, ұшақтардың жасырын қонуына және қару-жарақ контейнерлерін тастауға қолайлы егістік жерлерді анықтады. Боррель, Суттлл және радиооператор Гилберт Норман ажырамас үштікке айналды. Боррель мен Норман ғашық болды. Олар өте керемет жұп еді. Ол сұлу, «жоғарғы топтан» және бай болды. Ол «ақылды және қарапайым» әйел еді. «Проспер» желісінде жұмыс істеген кезде ол Париж мен Солтүстік Францияда желілер құру, саботаж, қару-жарақпен оқыту және қару-жарақ түсіруді қадағалау сияқты кең ауқымды қызметтерге қатысты. Суттлл Боррельдің жұмысынан қатты әсер алды. 1943 жылдың наурыз айында SOE-ге жазған хатында Суттлл: «Оның жұмысында онымен байланысқандардың барлығы менімен келіседі, ол бәріміздің арасындағы ең жақсысы. Ол менің лейтенантым ретінде жұмыс істеді, барлық қауіп-қатерлерді бөлісті. Желтоқсан айында мен және басқалармен бірге қабылдау комиссиясының жұмысына қатысты. Ол қауіпсіздікті толық түсінеді және өте сабырлы. Оны маған жібергеніңізге көп рахмет» деп жазды. Суттллдың пікіріне қарамастан, Боррельдің Париждегі кафеде басқа SOE агенттерімен жиі покер ойнауы SOE доктринасын бұзды, ол қауіпсіздік үшін желілердің бір-бірінен тәуелсіз болуын және желілер арасында, тіпті бір желінің мүшелері арасында да мүмкіндігінше аз байланыс болуын талап етті. Джордж Дарлингтің әйелі, Солтүстік-Батыс Франциядағы қарсылық тобын басқарған Мадам Гепин, Боррельдің «басында ақыл бар және темір ерік бар» екенін, сондай-ақ «өте адал және басшысы Суттллға, сондай-ақ Арчамбоға (Гилберт Норманға) берілгенін» айтты.
Everyone who has come into contact with her in her work agrees with myself that she is the best of us all. In J 's absence, she acted as my Lieutenant. Shared every danger. Took part in a December reception committee with myself and some others. Has a perfect understanding of security and an imperturbable calmness. Thank you very much for having sent her to me. Contrary to Suttill's opinion, Borrel's frequent poker games with other SOE agents in a Paris cafe violated SOE's doctrine that for security reasons networks should be independent of each other with as little contact as possible between and among networks and even among members of the same network. Madam Guépin, the wife of George Darling (who ran a resistance group in north west France), said Borrel "Had a head on her shoulders and a will of iron", and was "utterly loyal and devoted to Prosper [Suttill], as her chief, and to Archambaud (Gilbert Norman)."
Жетістік проблемалары
Проспер желісі жылдам өсті, М. Р. Д. Футтың сөзімен айтқанда, "оның өсуі апатты жағдайды анық етті". Неміс басқыншылары назар аударды. 1942 жылдың қараша айында неміс тышқысы Карте желісі деп аталатын қарсылық тобының 200-ден астам қолдаушысының тізімін ұрлады. Проспер осы тізімдегі көптеген адамдарды қарсылық желілерін құруға жұмылдырды. Немістер қарсылық көрсететіндерді дереу жоюға кіріспеді, бірақ мүмкіндік күтті. Проспердің жылдам өсуі және желімен байланысты көптеген адамдардың болуы, оның ішінде Ұлыбританиядан жіберілген 30-ға жуық SOE агенттері, қауіпсіздіктің нашарлауына әкелді. Кем дегенде 10 SOE агенті Джеральдин Тамбурдың пәтерін қауіпсіз үй ретінде және хаттарды жіберу үшін пайдаланды, бұл агенттер арасында тікелей байланыстан аулақ болуға бағытталған SOE қағидаларын бұзу болды. Бір радиооператор, Джек Агазарян, 24 түрлі агент үшін хабар жібергенін айтты, бұл да SOE қағидаларын бұзу еді. SOE агенттері жиі түрлі топтарда қара нарықтағы қымбат заттарға маманданған мейрамханаларға баратын. Сонымен қатар, қос тыңшы Анри Дерикорт немістерге Проспер туралы ақпарат беріп тұрды.
Гестапо рейдін өткізеді
1943 жылы сәуір айында Германия "Проспер" желісін тазартуды бастады. 1943 жылдың 23 және 24 маусымында Париждегі 84-авеню Фохта орналасқан, майор Йозеф Киффер басқаратын СС-тің барлау қызметі – Sicherheitsdienst, "Проспер" желісінің басшылығына шабуыл жасады. Боррель, Норман және Саттилл тұтқындалды. Келесі айларда француздық көмекшілер мен SOE агенттерінің арасында жүздеген адамдар да тұтқындалды. Бір автордың сөзінше, Боррель тұтқындаушыларына қорқынышсыз үстемдік танытты, немістер оны сөйлетпеуге тырыспағандай, "өте сықсырылған үнсіздікті" сақтады. Кейіннен Фрезн түрмесіне ауыстырылған Боррель, апасына кір жууға жіберген іш киімдеріне жасырынған темекі қағазына хаттар жазып шығарды. Көптеген хаттар анасын сендіруге, дәптер мен шашқыш сияқты заттарды сұрауға арналған еді және көптеген сүйіспеншілік білдірумен аяқталды. Боррельдің анасы мен әпкесі Парижде тұрды.
Германияға көшіп бардым
1944 жылдың 13 мамырында Боррел үш басқа тұтқынға алынған әйел SOE агенттері – Вера Ли, Соня Олшанезки және Диана Роуденмен бірге Фреснестен 84-авеню Фошкаға көшірілді. Олармен бірге Йоланде Бикман, Мадлен Дамермент, Элиан Плевман және Одетт Сансом тағы төрт әйел болды, барлығы да F бөлімінің агенттері еді. Сол күні оларды теміржол стансасына алып барды, және пойызға отырғанда әрқайсысын күзетшіге кісендеп байлады. Сансом соғыстан кейінгі сұхбатында былай деді:
Біз осы сапарды бірге қорқынышпен бастадық, бірақ бәріміз ең бастысы бірге қаламыз деген үмітте болдық. Бізге бәрімізге де жағдайдың қалай болатынын білуге мүмкіндік болды, ешкім көп нәрсе күткен жоқ, бізді өлімге кесуі мүмкін екенін барлығымыз білдік. Өлім жазасына ресми түрде кесілген жалғыз адам мен болдым. Қалғандары емес. Бірақ әрқашан бір керемет нәрсе болады деген үміт болады. Әйелдер Германияға келгеннен кейін, Карлсруэдегі (Justizvollzugsanstalt Karlsruhe) түрмедегі бөлек камераларға жайғастырылды. Сансом үш жыл түрмеде отырған әйелмен бірге болды, себебі оның өзінің қызы (Гитлерюгендінің мүшесі) оны Би-би-си радиосын тыңдағаны үшін және Ехоба куәгерлеріне қатысы бар екені үшін жамандаған. Агенттерге басқа тұтқындармен салыстырғанда ешқандай айырмашылық жасалмады – концентрациялық лагерьдегілерге қарағанда жағдайы жақсырақ болды – және оларға қолмен жұмыс істеуге берілді, мысалы картопты қабылдау, тігіс және т.б., бұл уақытты өткізуге көмектесті. Кейде олар биік терезелер арқылы Германия ішіндегі нысаналарға бет алған одақтас бомбалаушыларының шуын еститін, сондықтан әуе шабуылынан қаза табу мүмкіндігі болғанымен де, олар үшін жағдай жақсы болып көрінді. Соғыс аяқталуға жақын екені анық болды және олар жақын арада одақтастар тарапынан босатылатынын күтуге болады.
Натцвайлер-Струтхофтағы өлім жазасы
1944 жылдың 6 шілдесі таңғы сағат бес пен алтының арасында Карлсруэ түрмесіне келгеннен кейін екі ай өтпеген кезде Боррел, Ли, Олшанецки және Роуденді қабылдау бөлмесіне алып барып, жеке заттарын беріп, екі гестаполық офицермен 100 шақырым оңтүстік-батысқа жабық жүк көлігімен Франциядағы Натцвайлер-Штрутхоф концлагеріне алып барды. Олар түскі сағат үш жарымға таяу жетті. Әйелдердің келуі күтпеген болып шықты, сондай-ақ әйелдерді сүйемелдеген офицерлердің бірі төрт әйелді дереу өлімге жіберу бұйрығы да күтпеген еді. Лагерьде әйелдер сирек кездесетін болғандықтан, олардың келгені неміс күзетшілері мен тұтқындардың назарын бірден аударды. СС офицерлері төрт әйелді лагерьдің ортасынан алып өтіп, лагердің төменгі жағындағы камералар блогына жеткізді. Олар сол түні де сол жерде ұсталды. "Олардың сыртқы түріне қарағанда, бұрын концлагерьде болмағандары байқалады", - деді бір француз тұтқыны. "Олар жас көрінеді, жақсы күтім жасалған, киімдері жаман емес, шаштары тарақталған, әрқайсысының қолында бір зат бар еді". Төрт әйел бастапқыда бірге ұсталды, бірақ кейін жеке-жеке камераларға жайғастырылды. Олар терезе арқылы бірнеше тұтқынмен, соның ішінде бельгиялық тұтқын, доктор Жорж Бугартспен байланыса алды. Ол әйелдердің біріне (кейін фотосурет арқылы Боррел екені анықталды) терезеден темекі жіберді. Боррел оған ақшасы бар кішкентай темекі қалтасын лақтырды. Бельгиялық армия дәрігері Альберт Гериссе, Марсельдегі Пэт О'Лири қашқындарға көмектесу желісін басқарған, Боррелді өзінің бұрынғы көмекшісінің бірі деп таныды. Ол басқа әйелдердің бірімен бірнеше сөз айтысты, ол өзінің ағылшын екенін (Ли немесе Роуден) айтты, содан кейін камералар блогына кіріп кетті. Төрт әйелді өлімге жіберуге айыпталған ер адамдардың соғыстан кейінгі сотта Гериссе ауруханада болғанын және әйелдерді бірінен соң бірі СС күзетшілерінің камералар блогынан (Zellenbau) бірнеше метр қашықтықтағы крематорийге алып бара жатқанын көргенін мәлімдеді. Ол сотқа былай деді: "Мен төрт әйелдің крематорийге бірінен соң бірі бара жатқанын көрдім. Біреуі кірді, екі-үш минуттан кейін тағы біреуі кірді". Крематорий орналасқан ғимараттың ішінде әр әйелге медициналық тексеру үшін киімін шешуге бұйрық берілді, дәрігер олардың біріне тифке қарсы вакцинация деп айтқан инъекция жасады, бірақ шындығында бұл 10 мл фенолдың дозасы еді, дәрігердің пікірінше, ол өлімге әкеледі. Инъекциядан кейін әйел есінен танып қалған соң, оны крематорий пешіне салды. Гериссе былай деді: "Келесі күні таңертең крематорийді басқаратын неміс тұтқыны маған пеш есігі әрқашан ашылғанда шырылдың естілетінін түсіндірді, бұл пешке дене салынғанын білдіреді. Мен төрт рет шырыл естідім". Гериссе сөз еткен тұтқын - Франц Берг, ол крематорийде көмекші болып жұмыс істеген және сол түні отты жаққан, содан кейін өлім жазаларын орындау алдында басқа екі тұтқынмен бөлмеге қайтып келген. Өлім жазаларын орындау кезінде есік сырттан құлыпталған, бірақ есіктің үстіндегі кішкентай терезеден дәлізді көруге болады, сондықтан ең жоғары төсектегі тұтқын көргендерін үнемі баяндап отырды. Берг былай деді: "Төртінші әйелді пешке итеру кезінде күрес болғанын бірнеше куәгер айтты. Польшалық тұтқын Уолтер Шульцтің айтуынша, СС-тің медициналық қызметкері Эмиль Брюттель оған былай деді: "Соңғы әйел пешке жартылай кіргенде (оның аяқтарын алдымен пешке салды), ол есін жиып, қарсылық көрсетті. Сол жерде жеткілікті адам болғандықтан, олар оны пешке итеріп жіберді, бірақ ол қарсылық көрсетіп, [Питер] Штраубтың бетін тырнап алғаннан кейін ғана". Келесі күні Шульц лагерьдің жазалаушысының (Штраубтың) беті қатты сырықтанғандығын байқады. Лагерь дәрігері Вернер Роде соғыстан кейін өлім жазасына кесілді. Франц Берг бес жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ басқа бір сот барысында басқа қылмыс жасағаны үшін өлім жазасына кесілді және Родемен бірге сол күні асылды. Лагерь командирі Фриц Хартженштейн өмір бойына, ал Штрауб 13 жылға түрмеге кесілді.
More than one witness talked of a struggle when the fourth woman was shoved into the furnace. According to a Polish prisoner named Walter Schultz, the SS medical orderly Emil Brüttel told him the following: "When the last woman was halfway in the oven (she had been put in feet first), she had come to her senses and struggled. As there were sufficient men there, they were able to push her into the oven, but not before she had resisted and scratched [Peter] Straub's face." The next day Schultz noticed that the face of the camp executioner (Straub) had been severely scratched. The camp doctor, Werner Rohde, was executed after the war. Franz Berg was sentenced to five years in prison but received the death penalty in another trial for a different crime and was hanged on the same day as Rohde. The camp commandant, Fritz Hartjenstein, received a life sentence, while Straub was sentenced to 13 years in prison.