Кіріспе

Джи-Парана – Бразилияның Рондония штатындағы халқы жағынан екінші қала, 130 009 тұрғыны бар. Бразилияның Солтүстік аймағындағы ең халқы көп 16-шы қала, Бразилиядағы ең халқы көп 210-шы қала және Бразилияның ішкі аймағындағы 113-ші қала. Оның ауданы 6 897 км² құрайды. Қала Джи-Парана өзенімен бөлінген. Қала экономикасы – өнеркәсіп және сүт өнімдерін өндіру. Бұл қала сондай-ақ Рондония штатында деректерді берудегі жоғары технологияға инвестиция жасаған алғашқы қала, ол сымсыз желі арқылы қала әкімдігін байланыстырды. Муниципалитет атауы тупи тілінен шыққан, «балталардың үлкен өзені» деген мағынаны білдіреді, ол yî (балта) және paranã (теңіз, үлкен өзен) сөздерінің қосылуынан пайда болған. Бұл өзендегі көптеген тастар жергілікті халықтың балталарына ұқсайды. Муниципалитет сондай-ақ Рондонияның жүрегі деп аталады, себебі қаланың орталық орналасуы және Машаду мен Урупа өзендерінің қосылған жерінде орналасқан жүрек пішіндес аралдың болуы осыған себеп. Рондонияның орталық бөлігінде орналасқан бұл қала 1970-жылдардан бастап көптеген қоныс аударушыларды тартты. Сыбайлас жемқорлық, заңсыздық және реттеудің жалпы жетіспеуі салдарынан Джи-Парана Рондонияның орманды кең аумақты жою орталығына айналды, бүгінде ол Боливия шекарасына дейін созылып жатыр. Джи-Парана мен 373 км қашықтықтағы Порто-Вельхо арасындағы аумақ қазірдің өзінде көбінесе ормансыздандырылған. Орманды жою BR 364 тас жолынан басталатын, заңсыз салынған кішірек жолдар арқылы жалғасуда. Қалаға Хосе Колето әуежайы қызмет көрсетеді. Муниципалитет 1984 жылы құрылған, толық қорғалатын табиғат қорғау аймағы – Джару биологиялық қорығының бір бөлігін қамтиды. Қаланың қазіргі мэрі – Исау Раймундо да Фонсека, оның өкілеттік мерзімі 2024 жылы аяқталады.

Климат

Джи-Парана тропикалық климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелуі Aw), жазда температура 34°C-қа жетеді.