Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Члухов – Польшаның солтүстігіндегі Гданьск Померания аймағындағы қала. 2021 жылдың желтоқсан айына қарай оның 13 350 тұрғыны бар. Члухов – Померания воеводтығының округтік орталығы. Қаланың жергілікті әкімдерінің резиденциясы қамалдың ішінде орналасқан. Көптеген еврейлер кейін қалаға көшіп келіп, қаланың солтүстігінде еврей кварталын құрды. Польшалық старша Латаль және қаладағы неміс тілді тұрғындардың ынталандыруымен 1550 жылы протестанттық реформация кезінде Члухов лютерандыққа көшті. Кейін, реформация кезінде поляк үкіметі қаладағы басты шіркеуді 1609 жылы католиктерге қайтарды. XVI ғасырдың соңында Члуховта 45 үй болды. 17 ғасырдың ортасында староста Якуб Вейхер қаланы жаңартып, барокко стиліндегі Сент-Джеймс шіркеуін салды. 1655-1657 жылдары Польшаға швеция шабуыл жасаған кезде, бұрын шабуылға келмейтін қаланы Швеция патшалығы басып алды және қала қатты зақымдалды. 1770 жылы Члуховта 135 үй болды. Қала 1772 жылы Польшаның бірінші бөлінісінде Пруссия Корольдігіне қосылды және «Шлохау» деп аталды, ал 1786 және 1793 жылдардағы өрттер көптеген үйлерді жойды. Пруссия королі Фридрих Вильгельм II қаланы қайта құру кезінде қамалдан кірпіштерді пайдалануға рұқсат берді, нәтижесінде қамалдың тек мұнарасы ғана қалды. 1818 жылы Пруссияның әкімшілік қайта ұйымдастырылуынан кейін Шлохау Батыс Пруссия провинциясының Мариенвердер округінің Шлохау округінің орталығы болды. 1826-1828 жылдары қаладағы протестант қауымы өзінің шіркеуін салды, оған шіркеу мұнарасы ретінде қамалдың мұнарасы енгізілді. Рейхсштрассе 1 – Берлиннен Кенигсбергке дейінгі тас жол Шлохау арқылы салынғаннан кейін қала экономикалық өсімді бастан кешті. 1878 жылы Нойстетиннен (Шцечинек) Коницке (Чойница) дейінгі темір жол ашылғаннан кейін қала дамуына үлкен серпін берді. Шлохаудың басты көшесі 1844 жылы жарықтандырылды және шығысында орналасқан теміржол вокзалының жанында бизнес ашыла бастады. Қалалық аурухана 1865 жылы құрылды, ал ауданның Sparkasse (жинақ банкі) 1871 жылы ашылды, сол жылы Шлохау Германия империясының құрамына енді. 1919 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Версаль келісімінің нәтижесінде Шлохау қаладан шығысқа қарай басталған Екінші Польша Республикасымен Германияның шекаралық аймағының бөлігі болды. Бұл қаланың саудасына және экономикасына кері әсер етті, өйткені ол өзінің ішкі аймағының көп бөлігінен (Шығыс және Батыс Пруссия) бөлінді, бірақ Шлохау халқы Польшаға қайтарылған Померания жерлерінен келген иммигранттардың есебінен өсті. 1920 жылдары иммигранттардың ағынынан жаңа шеткі елді мекендер пайда болды, ал қалада спорт орталығы мен аудандық музей ашылды. 1937 жылы Шлохауда диірмен, ағаш кесу зауыты болды, ал 1939 жылы тұрғындар саны 6029 адамды құрады. 1922 жылдан кейін қала Батыс Пруссияның Позен провинциясына қарады, бірақ 1938 жылы бұл провинция таратылып, Шлохау Померания провинциясының құрамына енді. Сол жылы нацистер Гитлер жастарының 600 мүшесіне арналған орталықты салды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде польшалық қарсыласу қозғалысы қаладағы неміс әрекеттерін тыңдады. Немістер Сталаг II B әскери тұтқын лагерінің 300-ден астам одақтас әскери тұтқындарына арналған мәжбүрлі еңбек лагерін ұйымдастырды. Соғыстың соңына жақындаған кезде, шығыс майдан жақындаған сайын, қала билігі Шлохауды эвакуациялай бастады. Кеңес Қызыл Армиясы 1945 жылдың қаңтар айының соңында ауданның шекарасына жетті, бірақ неміс қарсыласы оларға 1945 жылдың 17 ақпанына дейін Шлохауды басып алуға жол бермеді, нәтижесінде қаланың 60% қирады. Соғыс аяқталғаннан кейін, Потсдам келісіміне сәйкес, қалған неміс тілді тұрғындары Германияға қуылды, ал қала тарихи польшалық аты – Члухов атымен Польшаның құрамына қайтадан енді. 1975 жылдан 1998 жылға дейін әкімшілік тұрғыдан Слупск воеводтығына қарады.
Człuchów (, Człochòwo, or Człëchòwò; ) is a town in the region of Gdańsk Pomerania, northern Poland, with 13,350 inhabitants as of December 2021. Człuchów was a county seat in the Pomeranian Voivodeship. The seat of local starosts was located in the castle. Many Jews immigrated to the town afterward, creating an enclosed Jewish quarter in the north of the town. Encouraged by the Polish starosta Latal and the town's German speaking populace, Człuchów converted to Lutheranism in 1550 during the Protestant Reformation. During the Counter Reformation and encouraged by the Polish government, the town's main church was reclaimed by Catholics in 1609. By the end of the 16th century Człuchów had 45 houses. In the mid 17th century starost Jakub Wejher renovated the castle and founded the Baroque Saint James church. From 1655 57 during the Swedish invasion of Poland, known as the Deluge, the previously impregnable castle was captured by the Kingdom of Sweden and the town was heavily damaged. In 1770 Człuchów had 135 houses. The town was annexed by the Kingdom of Prussia in the First Partition of Poland in 1772 and was referred to as "Schlochau", while fires in 1786 and 1793 destroyed numerous houses. King Frederick William II of Prussia allowed the usage of bricks from the castle during the rebuilding of the town, leaving the castle only with its keep. After the administrative reorganization of Prussia in 1818, Schlochau became the seat of Landkreis Schlochau in the Regierungsbezirk Marienwerder in the Province of West Prussia. Between 1826 28 the town's Protestant community built its chapel, which included the castle's keep as a church tower. The town began to grow economically after the completion through Schlochau of Reichsstraße 1, a roadway from Berlin to Königsberg. The town also received a boost to its development after the opening of a railway from Neustettin (Szczecinek) to Konitz (Chojnice) in 1878. Schlochau's main street was illuminated by 1844 and businesses began to be established near the easterly located train station. The town's hospital was established by 1865 and the district's Sparkasse (savings bank) opened in 1871, the year Schlochau became part of the German Empire. Resulting from the Treaty of Versailles in 1919 following World War I, Schlochau became part of the German border zone with the Second Polish Republic, whose began east of the town. This negatively impacted the town's trade and economy as it was cut off from much of its hinterland (East and West Prussia), although Schlochau's population grew through immigrants from Pomeranian lands restored to Poland. In the 1920s new outlying settlements began to develop from the influx of immigrants, and the town developed a sports center and a district museum. By 1937 Schlochau had a mill, a sawmill, and a population of 6,029 by 1939. After 1922 the town belonged to the Province of Posen West Prussia, but with that province's dissolution in 1938 Schlochau became part of Province of Pomerania. In that year the Nazis built a center for 600 members of the Hitler Youth. During World War II, the Polish resistance conducted espionage of German activity in the town. The Germans operated a forced labour subcamp of the Stalag II B prisoner of war camp for over 300 Allied POWs. As the Eastern Front grew closer near the end of the war, the town's authorities began evacuating Schlochau. The Soviet Red Army reached the district's borders by the end of January 1945, but German resistance prevented them from capturing Schlochau until 17 February 1945, with the town 60% destroyed in the process. Its remaining German speaking population was expelled to Germany after the war in accordance with the Potsdam Agreement as the town became again part of Poland under its historic Polish name Człuchów. From 1975 to 1998 it was administratively located in the Słupsk Voivodeship.