Кіріспе

1 ғасырдағы раввин және яһуди көшбасшысы Иоханан бен Заккай (יוֹחָנָן בֶּן זַכַּאי; бірінші ғасыр), кейде Рабби Иоханан бен Заккай үшін ריב״ז (ribaz) деп қысқартылады), екінші храм кезеңінің соңындағы, өте маңызды өзгерістер болған храм қиратылғаннан кейінгі дәуірдегі көрнекті яһуди ғалымы болған. Ол раббилік яһудиліктің негізгі мәтіні – Мишнаны жасауға зор үлес қосты. Оның есімі жиі құрметті «Раббан» атағымен айтылады. Ол өз заманының ең маңызды яһуди тұлғаларының бірі саналады, ал Римдіктердің Иерусалимді қиратуынан қашып құтылуы (оның оқуын жалғастыруына мүмкіндік берген) храмнан кейінгі раббилік яһудиліктің сақталуына үлкен әсер еткен болуы мүмкін. Оның қабірі Тиберияда Маймонидтің зираттарында орналасқан. Иоханан – Мишнада «раввин» атағы алғаш рет берілген яһуди ғалымы.

Иохананның Веспасианмен кездесуі

Келесі оқиға яһуди классикасы "Авот де Рабби Натан" (В нұсқасы, 4-тарау: 5) кітабында Риммен болған соғыс туралы айтылады.

Дәйексөздер

Егер қолыңда жас түпкі болса, біреу саған: "Жылдам кел, Мәсіх келді!" десе, ең алдымен ағаш отырғызуды аяқта, сосын Мәсіхке құттықтауға бар. Егер сендер Тауратты жақсы оқып үйреніп жүрсеңдер, бұл үшін жаратылғандарыңды естен шығармаңдар. Раввин Йохананның кейбір сөздері жасырын мәні бар еді. Ол, Әйүптің құдайға деген имандылығы махаббатқа емес, қорқынышқа негізделгенін айтты. Бір римдік қолбасшы, ол Тауратты білгенмен, аты тарихқа ұшып кеткен, оған Киелі кітаптардағы бірнеше күрделі мәселелерді шешуді ұсынды. Олардың арасында – Сандар кітабындағы сандардың жалпы санымен сәйкес келмейтіні және қызыл бұқаның рәсіміне қатысты мәселелер болды. Соңғы сұраққа берген жауабының өзінің шәкірттерін де қанағаттандырмағаны сондықтан, ол бұл рәсімді сұраудың қажеті жоқ деп шешті.