Кіріспе

Индонезия ақыны (1940–2020)

Сапарди Джоко Дамоно (20 наурыз 1940 – 19 шілде 2020) – лирикалық өлеңдерімен әйгілі болған және Индонезияда лирикалық поэзияның негізін қалаушысы саналатын индонезиялық ақын. Ол ұзаққа созылған аурудан кейін 2020 жылдың 19 шілдесінде Бантен облысының Оңтүстік Тангеран қаласында дүние салды.

Ерте өмір

Сапарди өзінің туған қаласы Суракартада (Соло деп те аталады) Sekolah Dasar Kasatriyan бастауыш мектебінде оқыды. Содан кейін SMP 2 мектебінде орта білім алып, SMA 2 мектебінде жоғары білім алды. Ол кішкентай кезінен-ақ көп кітап оқыды және Солоның жергілікті кітапханаларына жиі баратын. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Сапарди Йогьякартаға көшіп, Гаджа Мада университетінің әдебиет факультетіндегі ағылшын тілі бөлімінде оқыды, кейін Индонезия әдебиеті бойынша магистратураны аяқтады. "ДукаМу Абади" туындысының негізгі тақырыбы – өмірдің мәнін сұраққа салушы адамның қайғысы. Сапардидің поэзиясы, сол кездегі көптеген әдебиетшілерден өзгеше, революциялық және әлеуметтік идеялардан гөрі адамның жағдайына көбірек назар аударды. Қордың құрылуына орай Сапардидің "Кенеттен түңгі уақыт" атты өлеңдер жинағы жарық көрді. Онда Т. С. Элиот, Халил Гибран және Джалалудин Румидің әдеби туындылары бар; оның Эрнест Хемингуэйдің "Қарлығаш пен теңіз" романын аударғаны Индонезиядағы ең жақсы аудармалардың бірі саналады. Кино саласында Агс. Арья Дипаянаның жазған "Аку Ингин" (Мен қалаймын) шығармасы, Гәрін Нұғрохоның 1991 жылғы "Сүйіспеншілік – нан кесігінде" (Cinta dalam Sepotong Roti) фильмі үшін bubblegum pop музыканты Двики Дхармаванмен саундтрек ретінде қайта жазылды. Дамононың университеттегі белсенді және жан-жақты қатысуы оған "Индонезия ақындарының профессоры" деген бейресми лақап атты алып келді. Ол бір кезде факультет деканы болып сайланған. Оның өлеңдері әлі де кең танымал. 2010 жылдың наурыз айында оның 70 жылдығына арналған поэзия кешіне барлық жастағы және әртүрлі саладан келген адамдар кезекке тұрып кірді.