Кіріспе
Құс түрі – Алленнің желқосы (Porphyrio alleni), бұрын кіші желқосы деп белгілі болған, Rallidae тұқымдасына жататын кішкентай су құсы.
Allen's gallinule (Porphyrio alleni), formerly known as the lesser gallinule, is a small waterbird of the family Rallidae.
Таксономия
Бұрынғы екілік атауы – Porphyrula alleni. Porphyrio латын тілінде "батпақ құсы" деген мағынаны білдіреді, ал alleni, ағылшынша атындай, британдық теңіз офицері контр-адмирал Уильям Алленнің (1792–1864) құрметіне берілген.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Оның көбейетін жері – Сахара төңірегіндегі Африканың батпақтары мен көлдері. Кереметі, бұл сырттай нашар ұшатын құс, Сахара төңірегіндегі Африкада таралған жалғыз түр ғана емес, сонымен қатар Ұлыбританияға екі рет ұшып келген. Бұған қоса, ол Еуропаның бірнеше елінде кездейсоқ қонақ ретінде де кездескен.
Сипаттама
Олар су рельстерінен шамамен бірдей мөлшерде, бірақ сәл ірілеу. Алленнің желқойшасының қысқа қызыл мүсіні, жасыл арқасы және күлгін жоғарғы жағы болады. Олардың аяқтары ұзын саусақтары бар қызыл түсті, ал құйрығы қысқа, астыңғы жағында қара жолақты ақ түсті. Жыныстық жетілген еркектерде көк маңдай қалқаны, ал аналықтарында жасыл маңдай қалқаны болады. Жасы Алленнің желқойшалары құмды қоңыр түсті, құйрығының асты сары. Барлық рельстерге тәндей, жаңа туған қозылары қара түсті. Олар жүзер кезде бастарын иеді.
Өсіру
Алленнің желбезектері көбейту маусымында, әсіресе олар таңдайтын тығыз батпақтарда өте жасырын болады, көбінесе оларды көруге қарағанда естіген дұрыс. Олар сонда өте дауыс шығаратын, өткір, мұрынға ұратын "пруук" деп келетін дыбыс шығарады. Бұл түрдің бір бөлігі көшпенді, маусымдық қозғалыстар жасайды. Көшіп бара жатқанда немесе қыстау кезінде оларды байқау оңайырақ. Олар батпақтар мен саздақ жерлерде су бетіндегі ұя салады, 2–5 жұмыртқа туады.
Диета
Бұл құстар лайлы топыраққа немесе сайы суға мұңқұрттарымен тебіледі, сондай-ақ көзбен көріп тамақ іздейді. Олар негізінен жәндіктермен және су жануарларымен қоректенеді.