Кіріспе

1974–1979 жылдарғы Родезияның мемлекеттік әнұраны

Бала асырап алу

[[Файл:Бетховен вики. Родезияның әнұраны 1824 жылы Людвиг ван Бетховен жазған әуенді пайдаланды. Бірақ 1969 жылдың маусымына дейін «Құдай патшаны сақтасын» әні қолданыла берді. 1970 жылдың наурыз айында республика ресми түрде жарияланғанға дейін патшалық әнұран ресми түрде сақталды, содан кейін ол көптеген басқа патшайымға тікелей сілтемелермен бірге тоқтатылды. Республикалық Родезия төрт жылдан астам уақыт бойы әнұрансыз болды, 1974 жылдың 28 тамызында таңдалған музыка жарияланды: Людвиг ван Бетховеннің Тоғызыншы симфониясынан «Қуанышқа ода» деп белгілі Төртінші бөлім. Әуен енді қолданыста болғаннан кейін, Родезия үкіметі бүкіл ел бойынша ән сөздерін жазуға конкурс ұйымдастырды, жеңімпазға 500 ранд (шамамен 1000 АҚШ долларына тең) ақшалай сыйлық берілді. Алайда, Родезияның Родезиялық африкалық атқыштар оркестрінің дирижері капитан Кен Макдональдтың түпнұсқа он алты тактік әуені қабылданды, осылайша мұндай жағдай болдырмалды. Әнұранның Солсберидегі алғашқы орындалуы әртүрлі реакцияларды тудырды: кейбіреулер ынталанды, соның ішінде түсті терілі музыкант-сержант Родезия Геральдына «Бұл «Құдай біздің мейірімді патшайымымызды сақтасын» сияқты» деп мақтанышпен айтты. Жеңімпаз ән авторы 1974 жылдың 24 қыркүйегінде Гвелодан 1947 жылы Родезияға Оңтүстік Африкадан көшіп келген компания директоры, музыка сыншысы және ақын Мэри Блум болып белгіленді. Блум өзінің туындысын «Родезия дауыстары» деп атады, бірақ «Көтеріліңдер, Родезия дауыстары» деген алғашқы жол әннің атауы ретінде кеңінен танылды. Шетелдік бақылаушылар әсерленбеді; британдық журналист Ричард Уэст ақ родезиялықтардың «филистиндер екені мәлім» деп, «Теледидар кешке Бетховеннің хорлық симфониясының әуенімен Родезияның ұлттық әнұранымен аяқталғанда, қалай ұялмауға болады?» деп сұрады.

Әндер мәтіні

[[Файл:Виктория шарлауығының панорамасы.jpg|thumb|Виктория шарлауығы. Тарихшы Дж. Л. Фишердің пікірінше, әннің басты тақырыбы – елдің "керемет ландшафты". Энок Сонтонганың "Nkosi Sikelel' iAfrika" ("Африканы құдай қорғасын" деген мағынадағы) хоса тіліндегі әнінің шона тіліне аудармасы "Ishe Komborera Africa" Зимбабведің алғашқы ұлттық әнұраны болды және 1994 жылға дейін қолданыста болды. Содан кейін ол қазіргі әнұран, "Simudzai Mureza wedu WeZimbabwe" ("Зимбабве жеріне нұр шашсын") әнімен ауыстырылды. "Rise, O Voices of Rhodesia" әнінде пайдаланылғандықтан, "Ode to Joy" әні Зимбабведе әлеуметтік дау тудырып отыр. Еуропа күніне шетелдік елшіліктерде жыл сайын орындалғанда, Зимбабве үкіметінің шенеуніктері бұл ән туралы бұрын білмегендіктен, бастапқыда қатты таң қалды, деп мәлімдейді тарихшы Жозефин Фишер. 1994 жылы Рождествода Хараредегі шіркеу ұйымдастырған қайырымдылық концертінде "Ode to Joy" әні орындалғанда, ондағылардың кейбіреулері наразылық білдірді.