Кіріспе
Кирккалди (/audio=Kirkcaldy2.ogg//k//əːr/'/k//ɔː//d//i/ kurKAWdee; ; Cair Chaladain) – Шотландияның шығыс жағалауындағы Файф аймағындағы қала және бұрынғы корольдік қала. Ол Эдинбургтен солтүстікке қарай 19 шақырым, ал Дандиден оңтүстік-батысқа қарай 44 шақырым жерде орналасқан. 2011 жылы қала халқы 49 460 адамды құрады, бұл оны Файфтың екінші ірі елді мекені және Шотландиядағы халық саны бойынша 11-ші орынға қойды. Кирккалди ұзақ жылдар бойы «Ұзын қала» (Scots тілінде «Lang Toun») деген лақап атымен белгілі, себебі қаланың алғашқы көшесі 16 және 17 ғасырлардағы карталарда көрсетілгендей, 1 километрге жуық болған. Көше соңында шамамен 6 километрге дейін созылып, қаланы көршілес Линктаун, Патхед, Синклертаун және Галлатаун елді мекендерімен байланыстырды, олар 1876 жылы қала құрамына енді. Бұрынғы жеке Дисарт қаласы да 1930 жылы парламент заңымен Кирккалдиге қосылды. Кирккалди маңындағы аумақ қола дәуірінен бері қоныстанған. Қала туралы алғашқы жазба 1075 жылға дейін сақталып қалған, онда Малкольм III бұл елді мекенді Данфермлин шіркеуіне сыйлаған. Кейіннен Давид I қаланы шіркеудің мұрагері болған Данфермлин аббаттығына берді, бұл мәртебе 1327 жылы Роберт I тарапынан ресми түрде мойындалды. Қала 1644 жылы Карл I оны корольдік қала еткен кезде ғана аббаттық үстемдіктен тәуелсіздік алды. 16 ғасырдың басында Шығыс Бернде портың салынуы қаланың маңызды сауда порты ретіндегі ертедегі рөлін бекітті. Қала сонымен қатар тұз, көмір өндіру және шеге жасау салаларында дамыды. 1672 жылы басталған зығыр өндірісі 1847 жылы зығыр өндіруші Майкл Нейрн еден төсемдерін енгізуіне ықпал етті. 1877 жылы бұл өз кезегінде қаланың ең табысты өнеркәсібіне айналған линолеум өндірісіне әсер етті: Кирккалди 1960 жылдардың ортасына дейін әлемдік өндіруші болды. Қала 1950 және 1960 жылдары айтарлықтай кеңейді, бірақ линолеум өнеркәсібінің және басқа өндірістің құлдырауы одан кейін оның өсуін шектеді. Бүгінде қала Файфтың орталық аймағындағы маңызды қызмет көрсету орталығы болып табылады. Қоғамдық нысандарға негізгі демалыс орталығы, театр, мұражай және көркемсурет галереясы, үш қоғамдық саябақ және мұз айдыны кіреді. Кирккалди сонымен қатар әлеуметтік философ және экономист Адам Смиттың туған жері ретінде танымал, ол қалада «Халықтардың байлығы» атты шедевр еңбегін жазған. 21 ғасырдың басында жұмыспен қамтудың басым бөлігі қызмет көрсету секторында шоғырланған: қаладағы ең ірі жұмыс беруші – бұрын MGT plc деп аталған PayWizard (колл-орталық). Басқа ірі жұмыс берушілерге NHS Fife, Forbo (линолеум және винил еден жабындары), Fife College, Whitworths (ұн диірмендері) және Smith Anderson (қағаз жасау) кіреді.
Топонимика
Кирккалди атауы "қатаң бекіністің орны" немесе "Кэлдтің бекінісінің орны" дегенді білдіреді. Ол пиктік тіліндегі *caer сөзінен ("бекініс"), *caled сөзінен ("қатаң" немесе жеке есім) және in жұрнағынан ("жері") туындаған. Калед бекіністің өзін сипаттауы мүмкін, немесе жергілікті "қатаң" билеушіге берілген лақап ат болуы мүмкін. Бірақ бұл да қате. Бұл жерді ерекше жағдайға келтірген нәрсе, ықтимал, құмды шығанақтан қашықтаған табиғи террасалары, сондай-ақ солтүстікке қарайғы Шығыс Бёрн және оңтүстікке қарайғы Батыс (Тиль) Бёрнның жақын орналасуы болды.
Орта ғасырлар
Қаланың алғашқы құжаты 1075 жылы Шотландия королі Малкольм III (1058-93 жылдары билік құрған) басқа сыйлықтармен бірге Дунфермлин шіркеуіне Кирккаладунт графтығын берген кезде шығарылған. Тұрғындар шіркеуді күтіп ұстау үшін алым-салық төлеуге міндетті болған. Бұл талқылаулар кезінде қала "ең көне боргалардың бірі" деп аталған болуы мүмкін. 1451 жылы Киркалдиге ферма мәртебесі берілді. Осы мәртебе бойынша, қаланың күнделікті басқаруымен және қаржы саясатымен айналысу жауапкершілігі енді бейлилер мен кеңеске жүктелді, бұл Данфермлин аббатына жыл сайынғы екі жарым марка (33s 4d) төлеуге байланысты болды. XVI ғасырдың басындағы қазынашылардың есептеріне сәйкес, порт арқылы импортталған ағаш – мүмкін Балтық елдерінен – Фолкленд сарайында және Эдинбург қамалында, сондай-ақ кеме жасауда пайдаланылған. 17 ғасырдың басына дейін қаладан экспортталды. 1644 жылы король Чарльз I патшалық мәртебесін берген жарғы қаладағы аббаттық юрисдикцияны тоқтатты. Патша "күлгін ағарту, киім кептіру, демалу және мәңгілік пайдалану" үшін жарамды қарапайым муирді мұра етті. 1638 жылы Карл I билігі кезінде қала Пресвитериан шіркеуінде епископтық пен меценаттықты енгізуге қарсы шыққан Ұлттық келісімге қол қойды. Келісімді қолдау көрсету қалаға 1645 жылы Килсит шайқасында 250-ден астам адам шығынына түсті. 19 ғасырдың ортасында қала үшін қысқа мерзімге кит аулау маңызды болды. Кірпіш, ағаш және қымыз импортының, сондай-ақ көмір, тұз және зығыр экспортының артуына байланысты 1843 және 1846 жылдар аралығында портта жаңа ылғалды док пен пирс салынды. 1847 жылы Майкл Найрн еденге жіп жасауға арналған Фредерик Уолтонның патентына лицензия алып, жақын маңдағы Патхедте фабрика ашты. 1876 жылы патент мерзімі өткеннен кейін Найрн және басқа еденге төсем өндірушілер линолеумды шығара бастады. Линолеум фабрикаларының иісі әйгілі болды, ол Мэри Кэмпбелл Смиттің 1913 жылғы "Поездағы жігіт" поэмасындағы әйгілі жолдарға себеп болды: "Мен өзімді таңғажайып иіске ұқсатамын / Келесі аялдама – Кирккэдди!". Қаланың кеңеюі 1876 жылы патшалық бург шекарасының кеңейтілуіне әкелді. Қала көршілес елді мекендерді өзіне қосты: Линктаун, Эбботсхолл еншігінде; Инвертиел, Кингхорн еншігінде; және Падхед, Синклертаун және Галлатаун, Дисарт еншігінде. Бұрынғы жеке қоныстарда бұрынғы гильдиялық құқықтарға сәйкес Кирккалдиде өз тауарларын сатуға тыйым салынған. 1922-1923 жылдары жұмыссыздық жәрдем комиссиясы қаржыландырып, жұмыссыз тұрғындармен теңіз қабырғасы мен эспланада салынды. 1930 жылы қала Парламент актісі бойынша бұрынғы патшалық Дисартты қосты, оның қалалық кеңесі банкротқа ұшыраған кезде. 1950-1960 жылдары қаладан солтүстік-батысқа қарай жаңа тұрғын үйлер салынды. Мұнан кейін 1960 және 1970 жылдары ескі жолдың көп бөлігін жойған қала орталығын қайта дамыту жүргізілді. 1970 жылға қарай қала халқы шамамен 55 000-ға дейін өседі деп болжам жасалды. 1644 жылы Киркалдиге патшалық бург мәртебесі берілген кезде, провист міндеттерін бастапқыда сот төрелері, кеңесшілер және судьялар атқарды. Біріне Vigilando Munio ("Мен бақылап қорғаймын") деген ұран жазылған, ал екіншісінде Кирккалдидің қамқоршысы – әулие Брайс бейнесі бейнеленген. Киркалди 1975 жылы жергілікті басқару (Шотландия) туралы 1973 жылғы заңға сәйкес аймақтар мен аудандардың үш деңгейлі жүйесінің пайдасына жойылғанға дейін корольдік бург мәртебесіне ие болды. Бұл аймақ бірлік кеңес аймағына айналды. Жаңа Файф Кеңесі бұрынғы округтердің аудандарын кеңес басқару аймақтары ретінде қабылдады және әрқайсысын білдіретін аймақтық комитеттер құрды. Киркалдиді бірнеше деңгейдегі сайланған үкімет білдіреді. Ол алты қоғамдық кеңес аймағына бөлінеді: Бенночи және Хейфилд, Дайсарт, Кирккалди Ист, Кирккалди Норт, Кирккалди Вест және Темплхолл. Олардың ішінде тек Дизарт, Кирккалди Норт және Кирккалди Уэст қалаларында ғана белсенді қоғамдық кеңестер бар, олар ең төменгі деңгейді құрайды және олардың заңдық рөлі жергілікті және орталық үкіметке жергілікті пікірді жеткізу болып табылады. Жақын орналасқан Торнтон ауылымен бірге қала Кирккалди және Дисарттың азаматтық приходтарын құрайды, дегенмен азаматтық приходтар қазір әкімшілік функциялары жоқ және негізінен статистикалық мақсаттарда қолданылады. Киркалдидің бірыңғай жергілікті билігі Гленротесте орналасқан Файф кеңесі жергілікті басқаруға жауапты атқарушы, қарастырушы және заңнамалық орган болып табылады. Киркалди қала үйі – жергілікті биліктегі Киркалди аймағының негізгі әкімшілік штаб-пәтері. Киркалди аймағы сондай-ақ Файф кеңесіне үш округтен сайланған 11 кеңесшіні жібереді. Жергілікті басқару деңгейлерінен өзге, Шотландия Парламенті Біріккен Корольдіктің Парламентінен білім, денсаулық сақтау және әділет сияқты мәселелерді алғанға жауапты. 1707 жылғы Одақ актісіне дейін Киркалди Едінбургте әдетте отыратын ескі Шотландия Парламентіне депутат жіберді. 1832 жылғы реформа актісі бойынша Киркалди Бург сайлау округі құрылды. Раиттен Роберт Фергюсон Парламент депутаты болып қайта сайланды. Киркалди Біріккен Корольдіктің Парламентінің Өкілдер палатасына бірінші өткен адам жүйесі бойынша сайланған Киркалди және Кауденбиат округінің бір бөлігін құрайды. 2017 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауынан бері Лейси Лэрд Лейборист партиясынан Киркалди және Кауденбиат округінің депутаты болып табылады. Киркалди Шотландия Парламентінің (немесе Холирудтың) Киркалди сайлау округінің бір бөлігін құрайды және Орта Шотландия және Файф сайлау аймағындағы тоғыз округтің бірі болып табылады. Әр округ бірінші өткен адам жүйесі бойынша Шотландия Парламентінің бір депутатын сайлайды, ал аймақ пропорционалды ұсыну формасын жасау үшін жеті қосымша мүшені сайлайды. 2011 жылғы Шотландия Парламенті сайлауында Киркалди мандатын Шотландия Ұлттық партиясының (SNP) Дэвид Торранс жеңіп алды. Шотландия Парламенті сайлау округі шекараларын қарап шығудан кейін, 2011 жылғы сайлаулар алдында Киркалди сайлау округі жағалау бойында кеңейтілді, Бакавен, Метил және Шығыс және Батыс Уэмсс ауылдарының округін қамтыды. 2020 жылғы Brexit-ке дейін ол пан-Шотландия Еуропалық парламенті округінің бір бөлігі болды, ол жеті Еуропалық парламент депутатын (ЕПД) сайлады.
География
Кирккалди оңтүстікке қарай Тиль (Батыс) Өзені мен солтүстікке қарай Шығыс Өзені арасындағы құмды шығанақты айналып, Форт фиордына оңтүстік-шығысқа қарай қарап жатқан шығанақта орналасқан. Қала Гленротстан оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай 9,3 миль (15 км), Данфермлинден шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 11,8 миль (19 км), Дандиден батыс-оңтүстік-батысқа қарай 44,4 миль (71 км) және Эдинбургтен солтүстік-солтүстік-шығысқа қарай 18,6 миль (30 км) қашықтықта жатыр. Қала өзінің "lang toun" деген лақап атын 16 және 17 ғасырлардағы карталарда тіркелген 1 километрлік бір көшеден алған. Көше ақырында шамамен 6 километрге дейін созылып, қаланы көршілес Линктаун, Патхед, Синклертаун және Галлатаун елді мекендерімен байланыстырды. Тарихшылар Кирккалдидің ортағасырлық орталығы қайда орналасқанын нақты білмейді, бірақ ол Кирк Уинд пен Жоғары Көшенің қиылысында болған болуы мүмкін. Бұл орын қаланың сауда алаңы және қалалық кеңестің орталық нүктесі болған. Сызықтық базар қала үшін ғана емес, сонымен қатар жақын жердегі аймақ үшін де маңызды болды.
Демография
XVI ғасырдың соңына қарай қала көрінісінің мөлшеріне қатысты толыққанды бағалау жүргізілді. 1841 жылғы халық санағында қаланың халқы 4785 адам деп тіркелді, ал 1901 жылы 34 079-ға дейін өсті. 1951 жылғы халық санағы бойынша бұл көрсеткіш 49 050-ге жетті. 2011 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша Кирккалди: Фиф – 365,198, Шотландия – 5,295,403, жалпы халық саны – 49,709. Тек қана шотландиялықтардың үлесі – 66,6%, 63,8%, 62,4%. 75 жастан асқандар – 8,8%, 7,9%, 7,7%. Жұмыссыздар – 6,4%, 4%, 4,8%.
2001 жылғы Ұлыбритания халық санағына сәйкес, Кирккалди халқаралық ауданының тұрғындарының саны 46,912 адамды құрайды, бұл Фиф халқының жалпы санының 13,4%-ына тең. Мұнда 21 365 шаңырау бар. Олардың 14,8%-ы – бірге тұратын отбасылар, 16,4%-ы – жалғыз тұратын үйлер, 18,8%-ы – бірге тұратын жұбайлар, ал 7,9%-ы – жалғыз ата-аналар. 2010 жылғы бағалау бойынша қалада 49 560 адам тұрады. 2011 жылғы Ұлыбритания халық санағы кезінде бұл көрсеткіш 49 709-ға дейін өсті. 2016 жылы Кирккалди аймағындағы халық саны 59 784 деп бағаланды, ал 2026 жылға қарай 18%-ға өседі деп күтілуде. 2016 жылы Кирккалди ауданында 29 246 үй шаруашылығы тіркелді, оның 67%-ы – жеке меншік, 27%-ы – әлеуметтік жалдама, ал 5%-ы – жеке жалдама. Халықтың 36%-ы жалғыз өмір сүреді, ал 16,1%-ы төмен табысқа ие. Аймақ үшін орташа апталық табыс 335 фунт стерлинг құрайды. Шотландияның орташа демографиялық көрсеткіштерімен салыстырғанда, Кирккалдиде иммигранттардың үлесі төмен, ал 75 жастан асқан адамдардың үлесі жоғары. Шотландияның көп өлшемді қиындықтар индексінің (SIMD) соңғы деректері Фифтегі ең қиын жағдайға тап болған аудан – Галлатаун мен Синклертаун екенін көрсетеді, олардың көрсеткіші 82-ге тең, яғни бұл Шотландиядағы ең қиын жағдайға тап болған аудандардың 5%-ына жатады. Linktown, Seafield, Hayfield, Smeaton және Templehall East аудандары Кирккалдиде Шотландияның ең қиын жағдайға тап болған қауымдастықтарының 5–10%-ына кіреді. 2017 жылдың маусым айында Кирккалди ауданында жұмыс іздеушілерге жәрдемақы (JSA) алуға өтініш білдірген 1000 адам тіркелді, бұл 2,8%-ды құрайды, бұл Файф және Шотландияның орташа көрсеткіштерінен жоғары.
Экономика
Kirkcaldy Industry Employed compared according to UK Census 2011 Kirkcaldy Area Fife Scotland Area Committee Total Population (2011) 59,795 366,910 5,327,700 All Persons 16–74 in Employment (2011) 27,040 167,326 2,516,895 % Primary Industry Employment (2011) 1.6% 2.4% 3.3% % Manufacturing Employment (2011) 10.1% 10.0% 7.7% % Utilities Employment (2011) 1.2% 1.4% 1.6% % Construction Employment (2011) 8.3% 8.2% 8.0% % Wholesale, Retail & Transport Employed (2011) 21.0% 18.6% 19.9% % Accommodation and Food Employed (2011) 5.3% 5.6% 6.3% % ICT Employed (2011) 2.7% 3.0% 2.7% % Finance & Professional Employed (2011) 18.1% 19.1% 20.1% % Public Sector Employed (2011) 7.4% 7.8% 7.0% % Education & Health Employed (2011) 24.4% 23.8% 23.4%
The first industries to develop in the town were coal mining and salt panning, dating back to the early 16th century. The Fife Pottery, built by Andrew and Archibald Grey in 1817, produced Wemyss Ware, named after the family who owned Wemyss Castle. The production of heavy canvas was started in 1828 by Michael Nairn at a small factory. When the patent belonging to Frederick Walton expired, Nairn's were able to manufacture linoleum from 1877 onwards. Other factories producing floorcloth and later linoleum were established by former employees of Michael Nairn. The local economy is dominated by service sector businesses. Other important economic sectors in the Kirkcaldy area are retailing and construction, with moderate levels of jobs in financial and business services. The largest employer in the town is MGt plc. Other important local employers include NHS Fife, Forbo (vinyl floor coverings), Fife College (education), Whitworths Holdings (flour millers) and Smith Anderson (paper making). The principal industrial and business estates include Mitchleston, Randolph, Hayfield, and John Smith Business Park. Local industrial activity has also increased with the reopening in 2011 of Kirkcaldy Harbour to cargo ships. This has been facilitated through a partnership between Forth Ports Ltd (the owners of the harbour), Hutchison's parent company of Carr's Flour Mills, and Transport Scotland, who provided a freight facilities grant of over £800,000. The work included new silos and conveyors to allow fast delivery from coastal ships. Eligible businesses voted in favour of a BID (Business Improvement District) scheme for the town centre in 2010. The High Street, which runs parallel to the Esplanade, is home to the Mercat Shopping Centre. A separate project has also created a 'green corridor' to link the main railway station and bus station with the High Street. The budget for the entire project was £4 million, £2 million of which was provided through the Scottish Government's Town Centre Regeneration Fund. An out of town retail park constructed in 1997 north west of the town on Chapel Level, off the A92 is home to a number of warehouse retailers. The retail park was purchased by Hammerson, a London based property developer for £75 million in April 2005. In 2011, the building was closed to allow a £2.4 million renovation which was completed in June 2013. The work resulted in the integration of the facilities within the building through a single entrance and reception desk. The building also adopted its present name. The Adam Smith Theatre, the town's main auditorium, plays host to theatrical and musical productions as well as showing a selection of arthouse and commercial films. Originally known as the Adam Smith Halls, the theatre adopted its present name in 1973 after a renovation of the building in time for the 250th anniversary of the birth of Adam Smith. The Links Market originated as a farmers market on Links Street, before moving to its present site in 1903 on the Esplanade (then known as Sands Road). The market visits the town every April and celebrated its 700th anniversary in 2004. There are plans for a joint celebration to recognise the 50th anniversary of the town's twinning with Ingolstadt in 2012. This was part of a £50,000 bequest from linen manufacturer and provost Michael Beveridge, who died in 1890. On 24 September 1892 a crowd of over 10,000 came to see the park's opening hosted by his widow, the provost, magistrates, and the town council of the royal burgh. The park includes a boating lake, a formal garden with fountain, a skateboard park, rugby ground, football pitches and woodland walks. The park was awarded a green flag award in both 2010 and 2011. Ravenscraig Park, to the east of the town was formed from the estate of Dysart House. The grounds were bequeathed to the town by the linoleum manufacturer Sir Michael Nairn in 1929. It is adjacent to Ravenscraig Castle. Dunnikier Park, to the north of the town, purchased by the town council in 1945, consists of an area around Dunnikier House and is home to many woodland walkways. Dunnikier House was built around 1790 for James Townsend Oswald, M. P.
Спорт және демалыс
Рейт Роверс ФК – қаланың кәсіби футбол командасы. Олар Шотландия чемпионатында, шотландия футболының екінші лигасы, өздерінің Старкс Парк стадионында ойнайды. 1883 жылы құрылған клуб 1902 жылы Шотландия футбол лигасына қабылданды. Олар 1921–22 маусымында Шотландия футбол лигасының үшінші орынына ие болып, ең жоғары лигалық көрсеткішке жетті. 1937–38 маусымында 34 матчта 142 гол соғып, британдық гол соғу рекордын жасады. Бұл оларға келесі маусымда УЕФА кубогына қатысуға мүмкіндік берді, онда олар екінші турға дейін жетіп, кейін Баварияға есе жіберді. Кирккалди Юнайтед те қаладағы кәсіби команда болған, ол 1916 жылы таратылды. Кирккалди RFC – қаланың регби командасы, олар Шотландия Ұлттық лигасының Екінші дивизионында, шотландия клубтық регбиінің үшінші лигасы, Беверидж Паркте ойнайды. Фиф мұз аренасында ойнайтын команда 2011–12 маусымынан бастап Элит лигасының мүшесі. Дунникер крикет клубы Дунникер паркінде, ал флаг-футбол клубы Беверидж паркінде ойнайды. Қалада бассейн, мұз айдыны және екі гольф алаңы (Кирккалди және Дунникер) сияқты әртүрлі демалыс орындары бар. Сондай-ақ, "Тейсайд" және "Файф" баскетбол лигалары да бар, екеуі де үшінші деңгейдегі жарыстар. 2013 жылдың қыркүйегінде қаланың Эспланадасында 15 миллион фунт стерлингтік жаңа демалыс орталығы ашылды. Бұл 1970 жылдардағы ескі Кирккалди бассейнінің орнына салынды. Осы жерде жаңа демалыс орталығын салу туралы шешім даулы болды, себебі ол қоғамдық тұрақ орнын жойды. "Save The Car Park" атты науқандық топ ұйымдастырған петицияға 7 мыңнан астам қол жиналды. Топ тұрақ жабылуы саудагерлерді қала орталығына келуден тоқтатады және дүкен иелерінің тұраққа кіру құқығының жоғалтылуы туралы мәселе көтерді. Жергілікті жүгіру клубтарының қатарында Кирккалди Визардс бар, ол JogScotland тобы және Фиф Атлетик клубының Кирккалди аймағындағы жаттығу тобы.
Көрнекті орындар
Кирккалдидегі ең көне шіркеу – Кирк Уиндтегі Ескі шіркеу. Ескі Кирк туралы ең алғашқы жазба 1244 жылы Сент-Эндрюс епископы Дэвид де Бернхамның Сент-Брисс және Сент-Патрикке арнауы туралы мәліметтерде кездеседі. 1500 жыл шамасында салынған төртбұрышты батыс мұнарасы ғана сақталған және қазір ескі қала ішіндегі ең көне ғимарат болып табылады. Уэмиссфилдегі Кирккалди қалалық үйі – қаланың басты азаматтық алаңының орталық нүктесі. Ғимарат 1930 жылдардың соңында Эдинбургтен келген Дэвид Карр және Уильям Говардтардың жобасы бойынша салынған. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін құрылыс жұмыстары 1950 жылға дейін кешіктірілді. 1925 жылы ашылған Соғыс ескерткіш бағындағы Кирккалди соғыс ескерткіші, линолеум өндіруші және Майкл Найрннің немересі Джон Найрнмен қалаға сыйға тартылған. Бұл ескерткіш Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан Джон Найрннің ұлы Иан Найрнге арналған. Кейіннен Томас Хаббард жобалаған Екінші дүниежүзілік соғыс ескерткіші 1958 жылы ашылды. Бұл бақтың орталық бөлігі – Кирккалди галереясы, бұрын Кирккалди мұражайы және өнер галереясы деп аталған, оны Найрн да сыйға тартқан. Саудагерлер үйі немесе Лоудың 339–343 Жоғарғы көшедегі үйі, бір кезде Лоу отбасының меншігінде болған, Шотландиядағы 16 ғасырға дейін жеткен қалалық үйлердің ең жақсы сақталған мысалының бірі. Sailors' Walk, 443–449 Жоғарғы көше; Бұл екі үй бір кезде төрт тұрғын үйге бөлінген, олардың үшеуі Олифант отбасына, ал төртіншісі Райт қаласының Джеймс Фергюсонына тиесілі болған. Порт аймағының солтүстігінде, Жол бойында, ерекше сәулеттік стильдердің екі мысалы бар. Path House, бастапқыда Данникиер үйі деп аталған, Джон Уотсон 1692 жылы оның әйелі Юфан Оррок үшін жобалаған үш қабатты L-тәрізді мұнаралы үй. 1703 жылы Уотсон үйді қаламен тығыз байланысы бар Освальд отбасына сатқан. Кирккалдидің оңтүстік-батысында 17 ғасырдың соңында Сэр Александр Райт, 4-ші граф Рейт және Мелвилл, әйелі Барбара Дундас үшін салған Рейт үйі орналасқан. Үй Мунро Фергюсон отбасының жеке резиденциясы болып қала береді. Король Джеймс II 1460 жылы өзінің патшайымы Мэри Гелдерс үшін қамал салуды бастады. Бұл сондай-ақ Форттың жоғарғы ағысын, соның ішінде Дисарт портын қорғауға көмектескен. Аз дәрежеде ол Кирккалди портын қарақшылықтан және ағылшын бәсекелестігінен қорғады. Роксбург қамалында (1460 ж.) патшаның қазасынан кейін Равенскрейгте жұмыс жалғасты, ол 1463 жылы қайтыс болғанға дейін Мэри Гелдерстің үйіне айналды. 1470 жылы король Джеймс III Оркни мен Кейтнесс графы Уильям Синклерге, Оркваллдағы қамал мен Оркни графтығына құқық алу үшін Оркни және жерлерін сыйға берді. Ғимарат табылғанға дейін оқушылар пастордың үйінде оқытылды. Оның белгілі оқушылары Роберт Адам және Адам Смит болды. Мектеп 1843 жылы Сент-Брайсдейл даңғылында жаңа ғимаратқа көшірілмес бұрын Хилл-стритте орналасқан. 1872 жылғы үкіметтік тізімде мектеп "жоғары сыныпты" деп сипатталған. Қалада басқа да мектептер ашылды, соның ішінде қыздар мектептері, жазылу мектептері және шәкірттер мектептері. Басқа білім беру мекемелеріне жекеменшік мектеп және оқу қиындықтары бар балаларға арналған мектеп кіреді. Кирккалди орта мектебі, ең көне орта мектеп, қаланың солтүстігінде тұратын оқушыларға қызмет етеді және 1958 жылдан бері Дунникер Уэйдегі жерді иеленді. Балуарь орта мектебі 1964 жылы кіші орта мектеп ретінде ашылды және 1972 жылы орта мектепке дейін жаңартылды. Мектеп қаланың батыс бөлігінде және көрші Кингхорн мен Бёрнтислендте тұратын оқушыларға қызмет етеді. Жұмыс 2016 жылдың тамызында аяқталатын "Файф мектептерін салу жобасы" арқылы қаржыландырылады. 1950 жылдардың соңында ашылған Сент-Эндрюс RC орта мектебі – Файфтегі екі Рим католик орта мектебінің бірі. Бұл мектеп Файфтың шығыс жартысында, Сент-Эндрюстен бастап Бёрнтисленд пен Лохгеллиге дейін тұратын оқушыларға көмек көрсетуге бағытталған. Қосымша білімді Файф колледжі ұсынады, олардың негізгі кампусы Сент-Брайсдейл даңғылында орналасқан. Колледж 2013 жылдың тамызында Адам Смит колледжі, Файф және Карнеги колледжі, Данфермлиннің бірігуінен құрылды. Данди университетінің қалада медбикелік және акушерлік мектебі ретінде маманданған кампусы бар. Бастапқыда Фиф денсаулық сақтау кеңесі ескі Фиф қосымша және жоғары білім беру колледжінің пайдалануы үшін салған, бұл кампусты университет 1996 жылы өз қолына алды.
Мемлекеттік қызметтер
Қалдықтарды басқаруды жергілікті билік органы, Файф кеңесі жүзеге асырады. Қалада тротуар бойындағы қоқыс жинау және қайта өңдеу жүргізіледі. Тұрғындардың көпшілігі үшін төрт контейнерлік жинау жүйесі қолданылады. Киркалдиде бір қайта өңдеу орталығы және бірнеше қайта өңдеу пункті бар, олардың барлығын Файф кеңесі басқарады. Қауіпсіз емес қалдықтар Данфермлин қаласының жанындағы Лоххед және Ледибанк қаласының жанындағы Төменгі Мелвилл Вуд полигондарына жіберіледі. Денсаулық сақтауды NHS Fife қамтамасыз етеді, олардың бас кеңсесі қаладағы Хейфилд Хаус ғимаратында орналасқан. Қала орталығынан солтүстікке қарай орналасқан Виктория ауруханасы қаланың жалпы және аналық ауруханасы болып табылады. 2012 жылдың ақпан айында ауруханаға 152,5 миллион фунт стерлингтік жаңа қосымша ғимарат салынды. Бұл жаңа қанатта аналық бөлім, балалар бөлімі, 11 операциялық бөлме және жаңа Жедел жәрдем және шұғыл көмек бөлімі бар. Аурухана аумағында, «Мэггидің Файф» деген атпен «Мэгги орталығы» орналасқан, ол қатерлі ісікпен ауыратын науқастарға арналған күтімде маманданған. 2004-2006 жылдар арасында салынған орталық Ұлыбританиядағы ирактық архитектор Заха Хадид жобалаған алғашқы ғимарат болды. Уайтманс Брей ауруханасы, сонымен қатар кешеннің бір бөлігі болып табылады, психиатриялық және егде саяхатшыларға қызмет көрсетеді. Шотландияның өрт сөндіру және құтқару қызметі міндетті түрде өрт сөндіру және құтқару қызметтерін ұсынады. Қаладағы басты өрт сөндіру станциясы Дунникер жолында орналасқан. Киркалдидегі полиция қызметін Шотландия полициясы жүзеге асырады. Қаладағы басты полиция бөлімі Сент-Брайсдейл даңғылында орналасқан. Киркалдиге сонымен қатар Шотландия жедел жәрдем қызметінің Шығыс Орталық аймағы қызмет көрсетеді, ол Тайсайд, Форт-Вэлли және Файф аймақтарын қамтиды.
Police Scotland. The main police station in the town is on St Brycedale Avenue. Kirkcaldy is also served by the East Central Region of the Scottish Ambulance Service, which covers Tayside, Forth Valley, and Fife.
Медиа
Қалада екі радиостанция бар: Виктория радиожелісі – Виктория ауруханасындағы ауруханалық радиостанция және К107 – қоғамдық радиостанция. Kingdom FM радиосы қаладағы Элизабет Хаустағы студиясынан хабар таратады.
Теміржол
Кирккалди теміржол станциясы қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан және Фиф айналма жолы мен Шығыс жағалау магистральдық желісі бойында жатыр. Басқа да бағыттар бойынша Абердин және Инвернес сияқты солтүстік қалаларға, сондай-ақ Лондон Кингс-Кросс және Пензанс сияқты оңтүстікке қарай пойыздар қатынайды. Бёрнтисленд және Кингхорн сияқты жақын станциялар қаланың оңтүстігінде және батысында орналасқан.
Жолдар
А92 жолы Данфермлинді батысқа қарай Гленроттс және Дандимен солтүстікке қарай байланыстырады және Кирккалдидің солтүстігінен өтеді. A910 жолы оны қаланың батыс және орталық бөліктерімен жалғастырады. Редхаус айналымында A921 жолы A92 жолын Кирккалдидің шығыс жағына қосады. Ол Сент-Клэр көшесі және Эспланада арқылы Кингхорн, Бёрнтисланд және оңтүстік-батысқа қарай Абердурға дейін созылады. Қаланың солтүстігінен өтетін басты жол – B981, ол A92 жолына шамамен бір километр оңтүстікке қарай, параллель жүреді. Бұл жол сондай-ақ A910 және A921 жолдарымен Чапел-джонкшннан Чапел-левел және Дунникер-Вей арқылы Галлатаунға дейін жалғасады. Осы жерден A915 жолы, жергілікті тұрғындар арасында Standing Stane Road деп белгілі, қаланы солтүстік-шығысқа қарай Сент-Эндрюс және Левен қалаларымен байланыстырады. A955 жолы Дисарттан Шығыс Уэмисс және Бакхейвенге дейін жағалау бойымен солтүстік-шығысқа қарай өтеді.
Автобустар
Постингс сауда орталығы бұрын тұрған жердің қасындағы негізгі автобус станциясы Хилл Плейс пен Хантер көшесінің арасында орналасқан.
Атақты тұрғындар
Кирккалди – әлеуметтік философ және экономист Адам Смиттің туған жері, ол 1765 және 1767 жылдар аралығында 220-ші Хай-стриттегі анасының үйінде «Халықтардың байлығы» атты еңбегін жазды. Архитектор және дизайнер Роберт Адам (және оның әкесі Уильям) осы қаладан шыққан. Сэр Сэндфорд Флеминг (1827–1915), бүкіл әлем бойынша стандартты уақыт белдеулерін әзірлеудің негізін қалаушы инженер және өнертапқыш, Канадаға көшіп кетер алдында осы қалада дүниеге келді. Австралияның ортасына және оңтүстігінен солтүстігіне алты экспедицияны жүргізген зерттеуші Джон Макдуолл Стюарт жақын маңдағы Дисартта дүниеге келді. Қаладан шыққан саясаткерлерге шотланд саясаткері, Лорд-Сот Клерк және діни реформатор Генри Балнавес (шамамен 1512–1570), 1914 жылдан 1920 жылға дейін Австралияның генерал-губернаторы Рональд Манро Фергюсон, 1979 жылдан 1988 жылға дейін Либералдық партияның жетекшісі және Шотландия парламенті төрағасының бұрынғы өкілі Дэвид Стил, сондай-ақ Канаданың Жоғарғы сотының және Онтарио апелляциялық сотының бірінші әйел судьясы Берта Уилсон кіреді. Бұрынғы қазынашылық канцлері, премьер-министр және 2015 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін қаладағы сайлау округінің депутаты Гордон Браун үш жасынан бастап осы қалада тәрбиеленді. 1805 жылы Кирккалдиде математик Эдвард Санг дүниеге келді. Патрик Дон Сван FRSE (1808–1889) Swan Brothers кеме жасаушыларының негізін қалаушы, Кирккалдидің провасты Уильям Сванның ұлы. Патрик 37 жыл бойы Кирккалди провасты болып қызмет етті және 19-ғасырдың басым бөлігінде оның ең көрнекті адамы болды. Шотландтың криминалдық жазушысы Вал Макдермид осы қалада дүниеге келген. Гай Берриман, альтернативті рок-тобы Coldplay-дің бас гитарисі, он үш жасқа дейін осы қалада туып өсті. Ричард Парк, Global Radio компаниясының бас директоры және BBC таланттар шоуы Fame Academy-нің директоры осы қалада дүниеге келді. Спортшылардың арасында екі дүркін әлемнің дартс чемпионы Джоки Уилсон, футболшы Колин Кэмерон, кәсіби гольфшы Питер Уайтфорд, кәсіби хоккейші Адам Уокер және автокөлік жүргізушісі Гордон Муди бар. Уильям Арнот (1827–1901), Австралиядағы бисквит өндіруші де осы қаладан шыққан. Спорт тарихшысы және жазушы Дэвид Поттер Кирккалдиде туылмаған, бірақ 40 жылдан астам уақыт бойы сол жерде өмір сүрді. Кирккалдиде өскен Дейвид Данскин, кейіннен «Роял Арсенал» деп аталған «Диал Сквер» клубының негізін қалаушы мүшесі болды. Гиберниан футбол клубының футболшысы Льюис Стивенсон Кирккалдиде дүниеге келген. Ол 2007 және 2016 жылдары Шотландия Лигасы кубогы мен Шотландия кубогын жеңіп алған клуб тарихындағы жалғыз футболшы. Ол Эдинбург клубында 300-ден астам ойын өткізді. Фредерик Куттс, 8-ші генерал немесе құтқару армиясының халықаралық басшысы Кирккалдиде дүниеге келді. Белгілі зоолог, профессор Дэвид Райт Робертсон Берт FRSE (1899–1983), сондай-ақ ботаник Джон Мюрхед Макфарлейн FRSE (1855–1943) Кирккалдиде туып өскен. Суретші Фрэнсис Уокер CBE RSA RSW 1930 жылы Кирккалдиде дүниеге келді.