Фландрия және Эно графының тағдыры: Жоанна Константинопольскаяның өмірі мен билігі
Joan, Countess of Flanders
Жоан Константинопольская – Фландрия және Эно графыны 1205-1244 ж. басқарған әйел. Төртінші крест жорығында жетім қалды, Фердинандпен некесі соғысқа әкелді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иоанна, көбінесе Константинопольдық Иоанна (1199 – 5 желтоқсан 1244), 1205 жылдан (алты жасында) өмірінің соңына дейін Фландрия және Эно графесі ретінде билік жүргізді. Ол Фландрия және Эно графы Бальдуин IX және Шампандық Марияның үлкен қызы болды. Төртінші крест жорығы кезінде екі ата-анасынан айырылған Иоанна Франция королі Филипп II-нің қамқорлығымен Парижде өсті. Ол 1212 жылы Португалия инфанты Фердинандқа үйленуіне қол жеткізді. Фердинанд тез арада Филиппке қарсы шығып, соғыс бастады, ол Бувин шайқасында жеңіліспен аяқталды және ол тұтқынға алынды. Иоанна 14 жасынан бастап графтықтарын өзі басқарды. 1202 жылы Иоаннаның әкесі Бальдуин IX төртінші крест жорығына қатысу үшін жерлерін тастап кетті. Константинопольді басып алғаннан кейін, крестоносшылар оны 9 мамырда 1204 жылы император деп жариялады. Оның анасы, Шампандық Мария, күйеуіне қосылу үшін одан көп ұзамай жорыққа қатысуға шешім қабылдады, қыздары Иоанна мен Маргаретті әкесінің інісі, Намур графы Филипп I-нің қамқорлығына қалдырды. Мария күйеуімен кездесуге дейін қасиетті жерлерге қажылық жасауды жоспарлады, бірақ 1204 жылдың тамызында Аккраға келгеннен кейін қайтыс болды. Осылайша Фердинанд Иоаннамен бірге билеуші болды.
Joan, often called Joan of Constantinople ( 1199 – 5 December 1244), ruled as Countess of Flanders and Hainaut from 1205 (at the age of six) until her death. She was the elder daughter of Baldwin IX, Count of Flanders and Hainaut, and Marie of Champagne. Orphaned during the Fourth Crusade, Joan was raised in Paris under the tutelage of King Philip II of France. He arranged her marriage to Infante Ferdinand of Portugal in 1212. Ferdinand quickly turned against Philip, starting a war that ended with the defeat of Bouvines and his imprisonment. Joan then ruled her counties alone from the age of 14. In 1202, Joan's father, Baldwin IX, left his lands to participate in the Fourth Crusade. After the capture of Constantinople, he was proclaimed emperor by the crusaders on 9 May 1204. Her mother, Marie of Champagne, decided to join him shortly after his departure, leaving their daughters Joan and Margaret in the care of their paternal uncle, Philip I of Namur. Marie decided to make a pilgrimage to the Holy Land before reuniting with her husband, but died after her arrival at Acre in August 1204. Ferdinand thus became Joan's co ruler.
Жастық шақ
Фландрияға жол тартқанда, жас үйленген жұбайларды король Филипп II-нің үлкен ұлы, Жаннаның туысы Людовик Франция патшасы (кейін Людовик VIII) тұтқынға алды. Француз ханзадасы, қайтыс болған анасының құдайына тиесілі деп есептеген жерлердің көп бөлігін қайтаруды көздеді, соның ішінде Жаннаның әкесі 1190 жылы Людовик анасы қайтыс болғаннан кейін күшпен қайтарып алған Артуаны. Жанна мен Фердинанд тек 1212 жылдың 25 ақпанындағы Пон-а-Венден шартына қол қойғаннан кейін ғана бостандыққа шықты. Осы шарт бойынша олар Эре-сюр-ла-Лиз және Сен-Омер қалаларын Францияға беруге міндетті болды. Осы оқиғадан кейін Жанна мен Фердинанд Балдуин IX, Англия королі Джон және Киелі Рим императоры Оттон IV-нің бұрынғы одақтастарымен одақтасуға шешім қабылдады. Олар Генттің қуатты буржуазиясының қолдауын алды (алғашқыда Фердинандты граф деп мойындаудан бас тартқан), Жанна мен Фердинанд қалалық кеңесшілердің арасынан сайланатын төрт прудхомды жыл сайын сайлауға келіскеннен кейін; Гент және Ипр халқына қалаларын бекініп алуға рұқсат беру; және француздық деп саналған Брюгге мен Гент кастеляндарының отставкаға кетуі. Бұл одаққа жауап ретінде король Филипп II 1213 жылы Лилльге шабуыл жасады, ол (бекінілген қамал мен шіркеулерді қоспағанда) өртеліп кетті. Фердинанд француз тұтқынында болған он екі жыл бойы Жанна жеке билік жүргізді. Оның алғашқы қадамдарының бірі – өнеркәсіпті қолдау үшін белгілі бір топтарды салықтан босату болды: мысалы, Кортрейктегі жаңа қоныс аударушылар қаладағы жүн тоқуды дамыту үшін мүлік салығын төлеуден босатылды. Сонымен қатар, ол Лилльдің қабырғаларын қайта жаңартуға бұйрық берді, бірақ француз шабуылынан қорқып, 1214 жылдың 24 қазанындағы Париж шартына қол қоюға мәжбүр болды, оған сәйкес Оңтүстік Фландриядағы маңызды бекіністер қиратылды; мүлік француздық жақтастарға қайтарылды; және Фландрия іс жүзінде Парижден басқарылды. Осы уақытта графиня Рим папасынан некесін жою туралы өтініш жасады, оның толыққанды болмағанын айтты. 1221 жылы ол Петр Моклеркке (Бретань герцогы және Аликс Туардың жесірі) үйленуге тырысты, бірақ король Филипп II бас тартты. Филипп Мускестің "Шыбырлаған жылнамасы" сол кездегі құпия белгісіз біреу Балдуиннің оралуын жариялап, үлкен сомада ақша таратқанын хабарлады. Аталған Балдуин рыцарьдар жасады, келісімдерге мөр басты және нағыз граф сияқты өмір сүрді. 1226 жылдың сәуірінде Жанна мен Людовик VIII арасында Мелун шартына қол қойылды, онда Фердинандтың құны екі бөлікке бөлінетін 50 000 париздік ливрге белгіленді. Шартта сондай-ақ Лилль, Дуай және Леклюз қалалары осы үлкен сома толығымен төленгенге дейін кепіл ретінде Францияға берілетіні айтылды. Жанна Фердинандпен некелік байланысын сақтауға да міндетті болды. Егер Жанна мен Фердинанд патшаға сатқындық жасаса, олар экскоммуникацияға ұшырауы мүмкін, бұл феодалдық заң бойынша жалған куәлік беру болып саналды. Соңында, фламандтық негізгі қалалардың рыцарлары мен өкілдері де Франция короліне адалдыққа ант беруге міндетті болды: барлығы 27 қала мен 350 дворян құрмет көрсетті. Фердинанд Бувинде тұтқындалғаннан бері мазалаған несеп тастарынан Нойонда қайтыс болды. 1235 жылдың маусымында ол Людовик IX-ның інісі Робертке айтылды. Ол көп ұзамай қайтыс болып, Жанна баласыз қалды.
While on their way to Flanders, the newlyweds were captured by Joan's first cousin Louis of France (the future Louis VIII), eldest son of King Philip II. The French prince intended to recover a large portion of the territory that he considered as belonging to his late mother's dowry, including the Artois that Joan's father had taken back by force after the death of Louis' mother in 1190. Joan and Ferdinand only could obtain their release after signing the Treaty of Pont à Vendin (25 February 1212), under which they were forced to surrender the towns of Aire sur la Lys and Saint Omer to France, recognizing the previous occupation of Prince Louis over that lands. After this event, Joan and Ferdinand decided to join in an alliance with the former allies of Baldwin IX, King John of England and Otto IV, Holy Roman Emperor. They obtained the support of the powerful bourgeoisie of Ghent (who initially refused to recognize Ferdinand as Count) after Joan and Ferdinand agreed to the annual election of four prudhommes chosen among the aldermen of the city; the granting to the people of Ghent and Ypres of permission to fortify their cities; and the resignation of the castellans of Bruges and Ghent, deemed pro French. In retaliation for this alliance, King Philip II attacked Lille, which was burned (with the exception of the fortified castrum and churches) in 1213. During the twelve years that followed, while Ferdinand remained a prisoner of the French, Joan governed alone. One of her first rulings was to exempt certain groups from taxes to encourage industry: an example is that of settlers in Kortrijk, who did not have to pay property tax, to promote woollen weaving in the town. Also she ordered the reconstruction of Lille's ramparts, but fearing a new French offensive, she eventually was forced to sign the Treaty of Paris (24 October 1214), under which major fortresses in southern Flanders were destroyed; property was restored to French partisans; and Flanders was in effect ruled from Paris. In the meanwhile, the Countess began to petition the Pope for the annulment of her marriage, arguing that it had never been consummated. In 1221, she sought to marry Peter Mauclerc (Duke Regent of Brittany and widower of Alix of Thouars) but King Philip II refused. The Chronique rimée of Philippe Mouskes reported at the same time that a mysterious stranger distributed large sums of money announcing the return of Baldwin. The supposed Baudouin created knights, sealed acts and behaved like a real count. In April 1226, the Treaty of Melun was signed between Joan and Louis VIII, under which Ferdinand's ransom was fixed at 50,000 livres parisis payable in two installments. The Treaty also stipulated that the cities of Lille, Douai and Lécluse would be surrendered to France as a pledge until full payment of this considerable amount was made. Joan was also forced to maintain her marital bond with Ferdinand. Both Joan and Ferdinand could be excommunicated if they betrayed the King, a deed which constituted perjury in feudal law. Finally, the knights and representatives of the main Flemish cities also had to swear allegiance to the King of France: at all, 27 cities and 350 nobles paid homage. Ferdinand died in Noyon from urinary stones, a disease that he had had since his capture at Bouvines. In June 1235 she was betrothed to Robert, Louis IX's brother. She died shortly after, leaving Joan childless.
Савойлық Томасқа үйлену, қайтыс болу
Кастилиялық Бланканың ұсынысымен, Жанна Луи IX-тың әйелі Прованс Маргаретінің анасының інісі, Мауриен графы және Пьемонт лорды Савойский Томасқа тұрмысқа шығуға келісті. Олар 1237 жылдың 2 сәуірінде некелесті, бірақ олардың арасындағы тыйым салынған туысқандық байланысқа қарамастан, Папаның рұқсаты алынбады (екеуі де Савой графы Хумберт II-нің ұрпақтары еді). Осы неке үшін Жанна Франция короліне 30 000 ливр төлеуге және адалдық сертін жаңаруға мәжбүр болды. Жаңа күйеуімен бірге ол Лузиньянның Хью бастаған көтерілісіне қарсы Луи IX-ты қолдады және бұрын оған арнап салған мавзолейде бірінші күйеуінің қасына жерленді. Балалары болмағандықтан, оның орнын қарындасы Маргарет басып алды, ал жесір күйеуі Томас Савойяға қайтып оралды. Дегенмен, 2007 жылы жасалған қазба жұмыстары графшаның қалдықтары осы мазарда табылмайтынын көрсетті.
Following Blanche of Castile's suggestion, Joan agreed to marry Thomas of Savoy, Count of Maurienne and Lord of Piedmont, maternal uncle of Margaret of Provence, wife of Louis IX. They wed on 2 April 1237, although without Papal dispensation despite consanguinity within the prohibited degrees between them (both were descendants of Humbert II, Count of Savoy). For this marriage, Joan was forced to pay 30,000 livres to the King of France and renew her oath of loyalty. With her new husband, she gave support to Louis IX against the rebellion led by Hugh X of Lusignan. and was buried next to her first husband in the mausoleum that she had previously built for him. Without surviving issue, she was succeeded by her sister Margaret, while her widower Thomas returned to Savoy. however, further excavations in 2007 revealed that the Countess' remains weren't present in this tomb.
Экономика
Графиня Жанна өзінің жеке билігінің алғашқы жылдарында (1214–1226) фламанд қалаларының дамуына бағытталған саясат жүргізді. Ол Дюнкерк, Гент, Лилль, Мардик, Секлин (1216), Биервлиет және Ипр қалаларына (1225) құқықтық және салық жеңілдіктерін ұсынды.
Countess Joan, in the early years of her personal reign (1214–1226), conducted a policy favorable to the development of Flemish cities. She provided legal and tax privileges to Dunkirk, Ghent, Lille, Mardyck, Seclin (1216), Biervliet and Ypres (1225).