Кіріспе

Уэльс университеті, Лампетер (Prifysgol Cymru, Llanbedr Pont Steffan) – Уэльстің Лампетер қаласындағы университет. 1822 жылы құрылып, 1828 жылы корольдік жарғымен бекітілген ол Уэльстегі ең көне диплом тағайындау мекемесі болды және 1852 жылдан бастап шектеулі диплом беру құқықтарына ие болды. 1972 жылдан бастап Уэльс университетінің басқаратын колледжі болды, ал 2010 жылы Уэльс Университетінің Тринити Сент-Дэвид университетін құру үшін Тринити Университет колледжімен біріктірілді. Университет 1971 жылы Вельс федералды университетінің құрамына кірген кезде Сент-Дэвид колледжі (Coleg Dewi Sant) ретінде негізделді. Кампуста 2000-нан аз студент оқығандықтан, ол көбінесе Еуропадағы ең кішкентай мемлекеттік университеттердің бірі деп есептелді.

Тарих

Томас Берджесс 1803 жылы Сент-Дэвидс епископы болып тағайындалғанда, уэльстік дін қызметкерлерінің жоғары білім алуы үшін колледждің қажеттілігін сезді. Оксфорд және Кембридждегі колледждердің көпшілігі студенттерге географиялық және қаржылық тұрғыдан қол жетімді емес еді. Берджесс Уэльсте байланыстары болған жоқ; ол 1756 жылы Гэмпширдегі Одихам қаласында дүниеге келген. Винчестер колледжінде және Оксфордтағы Корпус Кристи колледжінде білім алғаннан кейін, ол 1803 жылы Уэльстегі алғашқы епископтыққа тағайындалғанға дейін Солсбери және Даремде қысқа уақыт болды. Берджесс дін қызметкерлерін даярлау үшін Лланддеви Брефиде жаңа колледжін салуды жоспарлаған, ол сол кезде Лампетерге ұқсас, бірақ одан он шақырым қашықтықта орналасқан және Уэльстің христиан тарихында құрметті орынға ие болған. Алайда, 1820 жылы Берджесс Глостер епископымен бірге болғанда, Глостерширдің бай жер иесі Джон Скандрет Харфордпен танысты. Харфорд Лампетердегі үш акр (12 000 м²) жерді, бұрын осы жерде орналасқан норман қамалының құрметіне «Касл Филд» деп атады. Қазіргі университет осы жерде орналасқан. Осылайша Лампетердің сыртында Сент-Дэвидс колледжі құрылды; оның іргетасы 1822 жылы салынды. Берджесс 1825 жылы Солсбери епископы болу үшін Сент-Дэвидстен кетіп қалды, бірақ колледждегі жұмыс Харфордтың қадағалауымен жалғасты. Колледжді салу үшін 16 000 фунт стерлинг жиналды, ол қоғамдық қайырымдылықтардан, үкіметтік гранттан және көпшілікке жарияланған сыйлықтардан, соның ішінде король Георг IV-тен алынған қаражаттар есебінен жиналды. Басты ғимарат 1827 жылы аяқталды және колледж сол жылдың Сент-Дэвид күні ресми түрде ашылды, алғашқы 26 студенті қабылданды. Ол Уэльстегі ең көне жоғары оқу орны және Англия мен Уэльстегі үшінші ең көнесі болды, алғашқы жарғысын 1828 жылы алды. 1852 жылы колледжге Бакалавр дәрежесін беру құқығы берілді, ал 1865 жылы Уэльстегі басқа колледждер өздерінің дәрежесін беру өкілеттігін алғанға дейін Бакалавр дәрежесін алды. 1865 жылы Уэльс университетін құру науқаны басталған кезде колледждің осы функцияны атқаруы керек деген ұсыныстар туды. Алайда, оларға теологиялық колледж ретіндегі бастапқы мақсатын сақтау керек дегендер қарсылық көрсетті. 1978 жылға дейін дін қызметкерлерін даярлау орталығы ретінде жалғасып келе жатса да, дін қызметкері болуға ниеттенбеген студенттердің үлесі әрқашан болды. 1896 жылғы жарғыда колледжге кез келген адамды қабылдауға болады, олардың қасиетті орден алу ниеттеріне қарамастан, нақты айтылған. 1925 жылдан бастап колледжде ешқандай теологиялық пәндерді оқымай-ақ бакалавр дәрежесін алуға болады. Алайда, колледж тарихында дін қызметкерлерінің саны аз болды. 1950 жылдары студенттердің саны күрт төмендеді және колледж мемлекеттік қаржыландыруды қамтамасыз етпесе, жабылу қаупі туды. Директор Дж.Р. Ллойд Томас өмір сүру үшін күресте өзін аямады және 1960 жылы көп келіссөздерден кейін Кардифф университетінің колледжі Сент-Дэвидс колледжіне демеушілік етуге келісті. Осылайша үкімет SDC-ге қаржылай көмек көрсетуді бастады. Роуленд Уильямстың 1849 жылы директордың орынбасары болып тағайындалуынан кейін және «бұлшықетті христиандық» қозғалысынан шабыт алған колледж 1850 жылы студенттердің «бос уақыттарын дүкендер мен базарларда бекер демалудың орнына денсаулыққа пайдалы жаттығулармен өткізуі керек» деген ережені қабылдады. Бұл 1852 жылы алғашқы матчын (Лампетер Таунға қарсы) өткізген крикет командасының құрылуына әкелді. Уильямстың 1850 жылдары Лампетерде регби одағын енгізгені айтылады, онда Уэльстегі алғашқы регби ойыны (Лландовири колледжіне қарсы) 1866 жылы өтті. 1971 жылы колледж Уэльс федералды университетінің мүшесі болды және өзінің диплом беру өкілеттігін тоқтатты. Ол Сент-Дэвидс университетінің колледжіне (SDUC) айналды. Осы уақытқа дейін колледж өзінің мамандықтарын өзгерте бастады және теология күшті нүкте болып қала берген кезде студенттер еркін өнер пәндерінің әлдеқайда кең ауқымын таңдай алды. 1996 жылы университеттің өтінішіне жауап ретінде Тайлық кеңес университеттің басқа жерлеріндегі қозғалыстарға сәйкес және оның өсуі мен өзгеріп жатқан мәртебесін мойындау үшін атауын тағы да Уэльс университеті, Лампетер деп өзгертуге келісті. 2007 жылдың қыркүйегінде Уэльс университеті федералды емес, конфедералды сипатқа ие болды, бұл Лампетерге тәуелсіз университет мәртебесін берді. Алайда, Уэльстің басқа бұрынғы колледждерінен айырмашылығы, мекеменің атауы өзгермеді. Университет...

Ескі колледж

С.Р. Кокерл кампустың орталығында орналасқан алғашқы колледжді жобалады, қазір оны Сент-Дэвид ғимараты (студенттердің арасында Ескі ғимарат немесе OB деп аталады). Бұл II* санаттағы ескерткіш және онда лекция залдары, оқу залдары, әкімшілік кеңселер, студенттердің жатақханалары және келесі үш негізгі аймақ бар:

Ескі зал 1969 жылы Ллойд Томас ғимараты пайдалануға берілгенге дейін асхана ретінде пайдаланылды. Кейін ол уақытша тоқтатылып, жан-жақталды жөндеуден кейін 1991 жылы отырыстар, кешкі ас, конференциялар және сыртқы ұйымдардың пайдалануы үшін арналған негізгі қоғамдық кеңістік ретінде қайта ашылды. Сондай-ақ, ол кейбір емтиханды өткізу үшін де қолданылды. Ескі залда әртүрлі ректорлардың, президенттердің, меценаттардың, вице-канцлерлердің және басқа да тұлғалардың суреттері ілулі тұр, олардың ішінде епископ Берджесс, Морис Джонс, Томас Прайс, Льюэллин Левеллин, Эдвард Гарольд Браун, Кит Роббинс және Брайан Роберт Моррис бар. Сент-Дэвид шіркеуі 1827 жылы қасиеттелді. 1879 жылы ол Кембридждік сәулетші Томас Грэм Джексонның жобасы бойынша қайта салынды. Ол 1880 жылдың 24 маусымында қайта ашылды. Содан кейін 1930 жылдары қайта жөндеуден өтті, негізінен 1933 жылы жаңа рередос орнатылып, 1934 жылы органға күрделі жөндеу жасалды. Шіркеуде арнайы діни қызметкер тағайындалды және қызметтер жексенбі күндері мен апта бойы, сондай-ақ қасиетті күндері мен мерекелерде өткізілді. Құрылтайшылар кітапханасы 1966 жылы жаңа кітапхана ашылғанға дейін басты кітапхана болып табылды. Одан кейін кітапханада университеттің ең көне басылған кітаптары (1470–1850 жылдар) және қолжазбалары (ең ертесі XIII ғасырдан) сақталды, олар 1822 жылдан бастап Лампетерге сыйға берілді, сондай-ақ университет мұрағаты да осында орналасты. Бұл Лампетерге тән, құнды коллекция. Томас Берджесс (1756–1837), Томас Боудлер (1754–1825) және Томас Филлипс (1760–1851) аттарымен аталатын бұл кітапхана зерттеу және оқыту үшін, әсіресе ағылшын тілі, тарих және ортағасырлық зерттеулер салаларында маңызды ресурс болды. 2005 жылы университет кампусында университеттің арнайы коллекцияларын сақтау үшін 700 000 фунт стерлингтік жаңа кітапхана ғимараты салынатыны жарияланды, өйткені Құрылтайшылар кітапханасы мұндай құнды құжаттар үшін экологиялық тұрғыдан қолайлы емес еді. Бұл кеңейтім 2008 жылы аяқталды.

Кейінгі қосылулары

Кентербери ғимараты 19-ғасырдың соңында студенттер санының артуына байланысты салынған. Оның іргетасын 1885 жылы Кентербери архиепискобы қалады, ал ғимарат 1887 жылғы 24 маусымда ресми түрде ашылды. Онда физикалық ғылымдар зертханасы, екі дәріс залы және жаңа тұрғын үйлер болды. Дегенмен, құрылымдық мәселелерге байланысты университет 1971 жылдың жазында бастапқы ғимаратты бұзуға мәжбүр болды. Екінші Кентербери ғимараты 1973 жылғы 20 қазанда Кент университетінің вице-канцлерімен ашылды. Ол 2012–13 оқу жылында бұзылып, қазіргі Кентербери ғимаратымен ауыстырылды. Бас кітапхана 1966 жылғы 7 шілдеде Уэльс университетінің сол кездегі канцлері, Эдинбург герцогы принц Филиппен ашылды. Ол 1984 жылғы 21 маусымда Уэльс ханзадасы Чарльз тарапынан кеңейтіліп, қайта ашылды. Өнер ғимараты 1971 жылғы 4 қазанда Уэльс мемлекеттік хатшысы Питер Томас тарапынан, жаңа География факультетіне орын дайындау үшін уақтылы ашылды. Археология және антропология факультеті кейіннен ғимараттың бірінші қабатына көшіп келді, ал бірінші қабатты Фильм және медиа факультеті мен Менеджмент және Ақпараттық технологиялар факультеті бөлісіп пайдаланды. Қазіргі таңдағы ғимаратта жаңа біріктірілген Археология, тарих және антропология (АХА) факультеті орналасқан. Дулас өзенінің жағасында орналасқан Клиф Такер театры 1996 жылы сэр Энтони Хопкинс тарапынан ашылды және оқу бөлмелері, лекция залдары және үлкен компьютер залына ие болды. Ол бұрынғы студент және университетке демеушілік көрсеткен Клифф Таккердің құрметіне аталды. 1997 жылы аяқталған және университетке демеушілік көрсеткен шейх Халифа бин Заид Әл Нахьянның есімімен аталған Шейх Халифа ғимараты Теология, дінтану және исламтану факультетіне үй болды, ол Ұлыбританиядағы осындай мамандықтардың ең ірі факультеттерінің бірі. Оны профессор сэр Стюарт Сазерленд ашты. Факультеттік ғимараттың артында мұсылман студенттері мен қала тұрғындары пайдаланатын шағын мешіт орналасқан. 2007 жылы аяқталған және университеттің бұрынғы президенті Родерик Боуэннің есімімен аталған Родерик Боуэн зерттеу орталығы негіздейтін кітапхана коллекциясы мен архивтерді қамтиды және бас кітапхана ғимаратына іргелес орналасқан. Орталық 2008 жылғы 17 қазанда Уэльстің бірінші министрі Родри Морган тарапынан ашылды. Конфуций институты 2007 жылы ашылды, ол университеттің Қытайтану факультетіне үй болды және Қытай мәдени институттарымен тікелей байланыста болды. Археология зертханалары экологиялық археология, остеоархеология, топырақ зерттеулері және консервация салаларында жабдықтармен қамтамасыз етті. Ллойд Томас асханасы университеттің басты асханасы болды, ол қонақтар мен тамақтанатын студенттерге тамақ берді және әдеттегі жексенбілік ет тағамдарын ұсынды. Медиа орталығында студиялар мен жазба жасау құралдары бар. Епископ Берджесс залында бұрын Классика және философия факультеттері орналасқан. 2009 жылы ол студенттік қызметтер орталығы болып қайта құрылды.

Спорт

Университетте бадминтон және сквош корлары бар спорт залы, сондай-ақ салмақ көтеру жаттығуларына арналған жабдықтары бар мультигимназия бар. Сыртқы спорт түрлері үшін университетте теннис корты, крикет алаңы, футбол, хоккей және регбиге арналған жабық және ашық алаңдар бар. 1909 жылдың 1 мамырында ресми түрде ашылған колледждің крикет павильоны қазірде ескерткіш болып саналады. Лампетерде фехтование, нетбол, хоккей, футбол және регби командалары белсенді түрде жұмыс істейді, олардың барлығы колледж түстері – қара және алтын түстерінде ойнайды.

Регби

Регбиді Лампетерге 1850 жылдар шамасында вице-президент Роуленд Уильямс енгізді, сондықтан колледж Уэльстегі ең көне регби футбол командасына ие деп мәлімдеуге болады. Бұл құрмет қалалық командаға немесе университет командасына тиесілі ме деген пікірталасқа қарамастан, Уэльс регби одағының ресми тарихы – «Мақтау алаңдары: Уэльс регби одағының ресми тарихы, 1881–1981» колледж командасын бірінші деп көрсетеді. Дегенмен, Лампетер Таун RFC 1881 жылы WRU құрылғанда Лампетерді ұсынды. Уэльс құрамасы киетін қызыл жейде университеттің бастапқы жейделерінің бірі болып табылады, сондықтан колледж командасы оны киюге рұқсат етілген жалғыз клуб. Клуб 1881 жылы Уэльс регби одағының негіздейтін мүшелерінің бірі болды, бірақ 1933 жылы Уэльс университетінің колледжіне қарсы өткен матчта туындаған мәселелерден кейін одақ оны сөгіске алды. Клубтың лақап аттары – «Жаңылған паломниктер» және «Жауынгер ділмаштар», бұл Лампетердің дін қызметкерлерін даярлау тарихын көрсетеді. Әр жылдың желтоқсан айының бірінші сенбісінде студенттер командасы мен түлектер (бұрынғы студенттер) командасы арасында матч өткізілетін. Соңғы жылдары түлектер «Олд Парсонианс RFC» деген атпен гастрольдік команда құрды. Түлектер «чуф» деп аталатын шайқас айғайымен танымал, ол шамамен 2001 жылдан бастап кеңінен қолданыла бастады. «Олд Парсонианс» командасы Роуленд Уильямс арқылы Кембридж регбисімен тарихи байланысты еске алу үшін аспан көгі мен ақ түсті форма киеді.