Дахау концлагері: Нацистік Германияның зұлмысы

Кіріспе

Германиядағы нацистік концлагерь Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын және оның кезінде.

Дахау (/uk/'d//æ//x//aʊ/, / //k//aʊ/; /us/'d//ɑː//x//aʊ/, / //k//aʊ/) – нацистік Германия құрған алғашқы концлагерьлердің бірі және ең ұзақ жұмыс істегені, ол 1933 жылғы 22 наурызда ашылды. Лагерь бастапқыда Гитлердің саяси қарсыластарын – коммунистерді, социал-демократтарды және басқа да диссиденттерді қамауға арналған. Ол Бавария штатында, Мюнхеннің солтүстік-батысында, ортағасырлық Дахау қаласының солтүстік-шығысында орналасқан, қолданыстан шығарылған оқ-дәрі зауыдының жерінде. Генрих Гиммлер оны ашқаннан кейін, лагерьтің мақсаты мәжбүрлі еңбекке, содан кейін еврейлерді, ромаларды, неміс және австриялық қылмыскерлерді, соңында Германия басып алған немесе шабуылдаған елдерден келген шетел азаматтарын түрмеге қамауға дейін кеңейтілді. Дахау лагерь жүйесіне 100-ге жуық қосалқы лагерь кірді, олардың көпшілігі еңбек лагерьлері немесе Arbeitskommandos болып табылды және Оңтүстік Германия мен Австрияның аймағында орналасқан. Басты лагерь 1945 жылғы 29 сәуірде АҚШ әскерлері тарапынан азат етілді. Тұтқындар тұрақты түрде қатал қарау мен террорлық қамауда болудан қорқып өмір сүрді, оның ішінде тұрып қалу камералары, қамшылау, «ағашқа немесе бағанаға ілу» және ұзақ уақыт бойы тік тұру жазалары болды. Лагерьде 32 000 адамның қаза болғаны құжатталған, ал мыңдаған адамның қазасы тіркелмеген. Азат етілген кезде 30 000 тұтқындардың шамамен 10 000-ы ауру болды. Соғыстан кейінгі жылдары Дахаудағы кешенде сот процесін күтіп отырған СС әскерлері ұсталды. 1948 жылдан кейін ол Шығыс Еуропадан қуылған және қайта қоныстануды күтіп жүрген этникалық немістерді қамады, сондай-ақ оккупация кезінде біраз уақытқа АҚШ әскери базасы ретінде пайдаланылды. 1960 жылы ол жабылды. Еске алу орнында көпшілікке ашық бірнеше діни ескерткіштер орналасқан.

Жалпы шолу

Дахау басқа неміс концлагерлерінің үлгісі болды. Германиядағы дерлік әрбір қауымның мүшелері осы лагерьлерге әкетілді. Газеттерде "Райх жауларының концлагерлерге айдалуы" туралы үнемі хабарланды. 1935 жылы "Дахауға бармайын деп, Құдай-ау, мені үнсіз қылып қой" деген ән тарады. Лагерьдің орналасу жоспары мен құрылысын Комендант Теодор Эйке жасады және ол барлық келесі лагерьлерде қолданылды. Оның командалық орталыққа жақын, жеке және қауіпсіз лагері болды, ол тұрғын үйлер, әкімшілік және әскери лагерьлерден тұрды. Эйке барлық концлагерьлердің бас инспекторы болды және басқаларын өзінің үлгісі бойынша ұйымдастыруға жауапты болды. Дахау кешеніне шамамен 5 акр жерді алып жатқан тұтқындар лагері, сондай-ақ казармалар, фабрикалар және басқа да 20 акр жерді қамтитын СС оқу мектебінің әлдеқайда үлкен аумағы кірді. Тұтқындар пайдаланатын кіреберіс қақпасында "Arbeit macht frei" ("Еңбек адамды еркін етеді"; ағылшын тіліндегі мағыналық аударма: "Еңбек сізді босатады") деген сөздер жазылған. Бұл сөздер Терезинштадт (Праганың жанында) және Аушвиц I сияқты басқа бірнеше концлагерьлерде де қолданылды. Дахау концлагері нацистік режимнің он екі жылының ішінде, 1933 жылдың наурыз айынан 1945 жылдың сәуір айына дейін ең ұзақ жұмыс істеген лагерь болды. Дахаудың Мюнхенге жақын орналасуы, Гитлер билікке келген және нацистік партияның ресми штаб-пәтері орналасқан қала, Дахауды ыңғайлы орынға айналдырды. 1933 жылдан 1938 жылға дейін тұтқындардың көп бөлігі саяси себептермен ұсталған неміс азаматтары болды. Рейхскристалльнахттан кейін 30 000 еркек еврей азаматы концлагерьлерге айдалып кетті. Олардың 10 000-нан астамы Дахауда ғана тұтқындалды. Германия әскері Еуропаның басқа мемлекеттерін басып алған кезде, Еуропаның азаматтары концлагерьлерге жіберілді. Кейіннен лагерьде үшінші рейхтің күштері басып алған елдердің барлық түрдегі тұтқындары болды. Соғыстан кейінгі жылдары лагерь қолданыста болды. 1945 жылдан 1948 жылға дейін одақтастар лагерьді сот күтіп тұрған СС офицерлерін ұстау үшін түрме ретінде пайдаланды. 1948 жылдан кейін, жүздеген мың этникалық немістер Шығыс Еуропадан қуылғаннан кейін, олар Чехословакиядан келген немістерді қайта қоныстанғанға дейін ұстады. Бұл жер АҚШ-тың әскери базасы ретінде де қызмет етті, ол елде әскерін сақтап тұрды. 1960 жылы жабылды. Аман қалғандардың талабы бойынша мұнда түрлі ескерткіштер салынды. Демографиялық статистика әртүрлі, бірақ олар шамамен бірдей диапазонды қамтиды. Тарихқа қанша адам тұтқындалғаны және өлтірілгені белгісіз, себебі кейбір кезеңдерде деректер жойылды. Бір дереккөз нацистік режим кезінде 30-дан астам елден 200 мыңнан астам тұтқынның тұтқындалғанын көрсетеді. Кем дегенде 25 613 тұтқын лагерьде және оның қосалқы лагерьлерінде өлтірілді, ал тағы 10 000-ға жуығы ауру, дұрыс тамақтанбау және өз-өзіне қол жұмсаудан қайтыс болды. 1944 жылдың соңында лагерьде нашар санитарлық жағдай мен тығыздықтан тиф эпидемиясы пайда болды, ол 15 000-нан астам адамның өліміне әкелді. Одан кейін тұтқындардың көпшілігі қайтыс болды. Соғыстың соңында лагерьге баратын және қайтып келетін өлім шерулері көптеген тіркелмеген тұтқындардың өліміне себеп болды. Бостандыққа шыққаннан кейін, аштықтан әлсіреген тұтқындар қайтыс болды. Тифпен ауыратын тұтқындар, 12-18 күндей инкубациялық кезеңі бар, 116-шы эвакуациялық ауруханада емделді, ал 127-ші аурухана басқа ауруларға арналды. 127-ші бөлімде қарауға алынған 2252 науқастың ішінде 227 адам қайтыс болды. 12 жыл бойы концлагерь ретінде пайдаланылған Дахау әкімшілігі 206 206 тұтқынды тіркеді және 31 951 адамның өлімін тіркеді. Өлгендерді жою үшін крематорийлер салынды. Қазір келушілер ғимараттарды аралап, көптеген өлім-жітімнің дәлелін жасырған мәйіттерді өртеуге пайдаланылған пештерді көруге болады. 1942 жылы әлсіз жағдайдағы 3166-дан астам тұтқын Линцке жақын Хартхайм қамалына жеткізіліп, жарамсыз деп танылғандықтан улы газбен өлтірілді. 1945 жылдың қаңтар және сәуір айлары аралығында АҚШ армиясының 1945 жылғы есебіне сәйкес, КЗ Дахауда 11 560 тұтқын қайтыс болды, бірақ Дахау әкімшілігі сол кезеңде лагерьде тифтен 12 596 адамның қайтыс болғанын тіркеді.

Dachau served as a prototype and model for the other German concentration camps that followed. Almost every community in Germany had members taken away to these camps. Newspapers continually reported "the removal of the enemies of the Reich to concentration camps." As early as 1935, a jingle went around: "Lieber Herr Gott, mach mich stumm, Das ich nicht nach Dachau komm'" ("Dear Lord God, make me dumb [silent], That I may not to Dachau come"). The camp's layout and building plans were developed by Commandant Theodor Eicke and were applied to all later camps. He had a separate, secure camp near the command center, which consisted of living quarters, administration and army camps. Eicke became the chief inspector for all concentration camps, responsible for organizing others according to his model. The Dachau complex included the prisoners' camp which occupied approximately 5 acres, and the much larger area of SS training school including barracks, factories plus other facilities of around 20 acres. The entrance gate used by prisoners carries the phrase "Arbeit macht frei" (, or "Work makes [one] free"; contextual English translation: "Work shall set you free"). This phrase was also used in several other concentration camps such as Theresienstadt, near Prague, and Auschwitz I.

Dachau was the concentration camp that was in operation the longest, from March 1933 to April 1945, nearly all twelve years of the Nazi regime. Dachau's close proximity to Munich, where Hitler came to power and where the Nazi Party had its official headquarters, made Dachau a convenient location. From 1933 to 1938, the prisoners were mainly German nationals detained for political reasons. After the Reichspogromnacht or Kristallnacht, 30,000 male Jewish citizens were deported to concentration camps. More than 10,000 of them were interned in Dachau alone. As the German military occupied other European states, citizens from across Europe were sent to concentration camps. Subsequently, the camp was used for prisoners of all sorts, from every nation occupied by the forces of the Third Reich. In the postwar years, the camp continued in use. From 1945 through 1948, the camp was used by the Allies as a prison for SS officers awaiting trial. After 1948, when hundreds of thousands of ethnic Germans were expelled from eastern Europe, it held Germans from Czechoslovakia until they could be resettled. It also served as a military base for the United States, which maintained forces in the country. It was closed in 1960. At the insistence of survivors, various memorials have been constructed and installed here. Demographic statistics vary but they are in the same general range. History will likely never know how many people were interned or murdered there, due to periods of disruption. One source gives a general estimate of over 200,000 prisoners from more than 30 countries during Nazi rule, of whom two thirds were political prisoners, including many Catholic priests, and nearly one third were Jews. At least 25,613 prisoners are believed to have been murdered in the camp and almost another 10,000 in its subcamps, primarily from disease, malnutrition and suicide. In late 1944, a typhus epidemic occurred in the camp caused by poor sanitation and overcrowding, which caused more than 15,000 deaths. It was followed by an evacuation, in which large numbers of the prisoners died. Toward the end of the war, death marches to and from the camp caused the deaths of numerous unrecorded prisoners. After liberation, prisoners weakened beyond recovery by the starvation conditions continued to die. Prisoners with typhus, a louse borne disease with an incubation period from 12 to 18 days, were treated by the 116th Evacuation Hospital, while the 127th would be the general hospital for the other illnesses. There were 227 documented deaths among the 2,252 patients cared for by the 127th. Over the 12 years of use as a concentration camp, the Dachau administration recorded the intake of 206,206 prisoners and deaths of 31,951. Crematoria were constructed to dispose of the deceased. Visitors may now walk through the buildings and view the ovens used to cremate bodies, which hid the evidence of many deaths. It is claimed that in 1942, more than 3,166 prisoners in weakened condition were transported to Hartheim Castle near Linz, and were executed by poison gas because they were deemed unfit. Between January and April 1945 11,560 detainees died at KZ Dachau according to a U. S. Army report of 1945, though the Dachau administration registered 12,596 deaths from typhus at the camp over the same period.

Құру

Баварияны 1933 жылдың 9 наурызында басып алғаннан кейін, Мюнхен қаласының полиция бастығы Генрих Гиммлер қолданылмай жатқан ұнтақ және оқ-дәрі зауытының басшылығымен сөйлесе бастады. Ол осы жерді қорғауға алынған тұтқындарды орналастыруға бола ма екенін анықтау үшін оны аралап көрді. Дахау концлагері 1933 жылдың 22 наурызында Мюнхендегі Стадельхайм түрмесінен және Ландсберг бекінісінен (Гитлер түрмеде отырғанда "Менің күресімді" жазған) шамамен 200 тұтқын келген кезде ашылды. Гиммлер Münchner Neueste Nachrichten газетінде лагерь 5000 адамға дейін сыйымды екенін жариялады және оны "саяси тұтқындар үшін алғашқы концентрациялық лагерь" деп сипаттады, Германиядағы тыныштықты қалпына келтіру үшін пайдаланылатынын айтты. Бұл Ұлттық Социалистік Герман Жұмысшы партиясы (Наци партиясы) мен Герман Ұлттық Халық Партиясының (1933 жылдың 6 шілдесінде таратылған) коалициялық үкіметі құрған тұрақты алғашқы концлагерь болды. 1935 жылы нәсілдік дискриминацияны заңдастырған Нюрнберг заңдары қабылданғаннан кейін Дахауға Куәгерлер (Ехобаның куәгерлері), гомосексуалистер және эмигранттар жіберілді. 1937 жылдың басында СС тұтқындардың еңбегін пайдалана отырып, 6000 тұтқынға арналған ірі кешен құрылысын бастады. Құрылыс 1938 жылдың тамыз айының ортасында ресми түрде аяқталды. Халықаралық Қызыл Крест комитетінің өкілдері 1935 және 1938 жылдары лагерьді тексеріп, оның қиын жағдайларын құжаттады.

1933 жылғы алғашқы өлімдер: Тергеу

Дахау лагерін қадағалауға Бавария полициясына көмек ретінде СС тағайындалғаннан кейін көп ұзамай, Дахаудағы тұтқындардың өлімі туралы алғашқы хабарлар пайда бола бастады. 1933 жылдың сәуір айында Бавария Әділет министрлігінің шенеунігі Йозеф Хартингер және жартылай штатты сот-медициналық сарапшы дәрігер Мориц Фламм Баварияның қылмыстық кодексіне сәйкес өлімдерді тергеу үшін лагерьге келді. Олар мәйіттердегі жарақаттар мен лагерь күзетшілерінің оқиға баяндамалары арасында көптеген қайшылықтарды байқады. Бірнеше ай бойы Хартингер мен Фламм кісі өлтірудің нақты дәлелдерін ашты және Дахаудың СС коменданты Хилмар Ваккерле, лагерь дәрігері Вернер Нюрнберг және лагерьдің бас әкімшісі (Kanzleiobersekretär) Йозеф Муцбауэрға қарсы айыптамалар жинағын құрастырды. 1933 жылдың маусым айында Хартингер бұл істі өзінің жоғары лауазымды адамына, Бавария мемлекеттік прокуроры Карл Винтерсбергерге ұсынды. Бастапқыда тергеуді қолдаған Винтерсбергер, Әділет министрлігіне айыптаманы жіберуден тартынды, ол СС-тің күшейіп келе жатқан ықпалына түсті. Хартингер деректерді ең анық төрт жағдайға дейін қысқартты, ал Винтерсбергер, бұл туралы Химмлерге сыпайылық таныту үшін хабарлағаннан кейін, оған қол қойды. Дахаудағы өлтірулер кенеттен тоқтады (уақытша), Ваккерле Штутгартқа ауыстырылды және оның орнына Теодор Эйке келді. Айыптама мен осымен байланысты дәлелдер Бавария Әділет министрі Ханс Франктің кеңсесіне жетті, бірақ Гаулейтер Адольф Вагнер оларды ұстап алып, АҚШ армиясы тауып алғанға дейін үстелге жасырып қойды. 1934 жылы Хартингер мен Винтерсбергер провинциялық лауазымдарға ауыстырылды. Фламм енді сот-медициналық сарапшы ретінде жұмыс істемеді және сол жылы күмәнді жағдайда қайтыс болғанға дейін оның өміріне екі рет қастандық жасалды. Фламмның Хартингердің айыптамасымен жинаған және құжаттаған толыққанды дәлелдері 1947 жылы Нюрнберг процесінде жоғары лауазымды нацистердің айыпталуына мүмкіндік берді. Винтерсбергердің кінәлі әрекеттері Pohl ісі бойынша берген куәлігінде жазылған.

Shortly after the SS was commissioned to supplement the Bavarian police overseeing the Dachau camp, the first reports of prisoner deaths at Dachau began to emerge. In April 1933, Josef Hartinger, an official from the Bavarian Justice Ministry and physician Moritz Flamm, part time medical examiner, arrived at the camp to investigate the deaths in accordance with the Bavarian penal code. They noted many inconsistencies between the injuries on the corpses and the camp guards' accounts of the deaths. Over a number of months, Hartinger and Flamm uncovered clear evidence of murder and compiled a dossier of charges against Hilmar Wäckerle, the SS commandant of Dachau, Werner Nürnbergk, the camp doctor, and Josef Mutzbauer, the camp's chief administrator (Kanzleiobersekretär). In June 1933, Hartinger presented the case to his superior, Bavarian State Prosecutor Karl Wintersberger. Initially supportive of the investigation, Wintersberger became reluctant to submit the resulting indictment to the Justice Ministry, increasingly under the influence of the SS. Hartinger reduced the scope of the dossier to the four clearest cases and Wintersberger signed it, after first notifying Himmler as a courtesy. The killings at Dachau suddenly stopped (temporarily), Wäckerle was transferred to Stuttgart and replaced by Theodor Eicke. The indictment and related evidence reached the office of Hans Frank, the Bavarian Justice Minister, but was intercepted by Gauleiter Adolf Wagner and locked away in a desk only to be discovered by the US Army. In 1934, both Hartinger and Wintersberger were transferred to provincial positions. Flamm was no longer employed as a medical examiner and was to survive two attempts on his life before his suspicious death in the same year. Flamm's thoroughly gathered and documented evidence within Hartiger's indictment ensured that it achieved convictions of senior Nazis at the Nuremberg trials in 1947. Wintersberger's complicit behaviour is documented in his own evidence to the Pohl Trial.

Мәжбүрлі еңбек

Дахау концлагерінің тұтқындары бастапқыда қару-жарақ фабрикасында мәжбүрлі жұмыс істеуге және лагерьді кеңейтуге тағайындалған. Ол СС Тотенкопфвербанде күзетшілерінің оқу орталығы ретінде пайдаланылды және басқа концлагерьлер үшін үлгі болды. Лагерь тіктөртбұрышты пішінде болды. Тұтқындардың кіреберісі "Arbeit macht frei" ("Еңбек сені босатады") деген ұран жазылған темір қақпамен қамтамасыз етілді. Бұл нацистік үгіт-насихатты көрсетеді, онда концлагерьлер еңбек және қайта тәрбиелеу лагерьлері ретінде қарастырылды. Бұл олардың бастапқы мақсаты болды, бірақ көп ұзамай мәжбүрлі еңбекті азаптау және өлтіру құралы ретінде пайдалануға басымдық берілді. Алғашқы ұран қақпада қалды. 1938 жылдан бастап жаңа келгендерге қатысты рәсімдер Шбураумда өтті, онда тұтқындар киімдері мен мүліктерін тапсыруға міндетті болды. Бұрынғы люксембургтік тұтқын Альберт Тейс бұл бөлме туралы былай деді: "Сонда бізді барлық киімімізден айырды. Барлық нәрсені тапсыру керек еді: ақша, жүзік, сағат. Біз толығымен жалаңаш қалдық". Лагерьге гестапоның сот комиссары, СС шенеуніктері, лагерь басшысы мен оның орынбасарларына арналған кеңселер орналасқан әкімшілік ғимарат кірді. Бұл әкімшілік кеңселерде тұтқындардың жеке заттарын сақтауға арналған кең сақтау бөлмелері, бункер, күзетшілердің тұтқындарға, әсіресе қашуға тырысқандарға жаза тағайындаған ату алаңы, тұтқындардың СС офицерлеріне темекі мен тамақ берген асхана, дене кемістіктері бар тұтқындардың гипстен жасалған мүсіндері бар мұражай, лагерь кеңсесі, кітапхана, казарма және дәрігерлер мен армия хирургі сияқты бұрынғы мамандық иелерімен қамтамасыз етілген лазарет болды.

Барбаросса операциясы

1941-1943 жылдары негізгі лагерден екі шақырым қашықтықта орналасқан Хебертхаузендегі СС атыс полигонында Дахау комендантының күзетшілері 4000-нан астам совет соғыс тұтқынын өлтірді. Бұл кісі өлтірулер соғыс тұтқындарына қатысты Женева конвенциясында белгіленген ережелерді айқын бұзу болып табылды. СС осы қылмыстық жазалауларға «ерекше қарау» (Sonderbehandlung) деген циникалық терминді қолданды. Совет соғыс тұтқындары Хебертхаузен полигонында алғаш рет 1941 жылдың 25 қарашасында атылды. 1942 жылдан кейін лагерьдегі тұтқындардың саны 12 000-нан асып кетті. Дахауда 1933 жылы коммунистер, жетекші социалистер және басқа да «мемлекет жауы» деп саналғандар ұсталды, бірақ уақыт өте келе нацистер неміс яһудилерін де лагерьге жібере бастады. Түрмеге қамалғандардың алғашқы жылдары еврейлерге, егер олар мүлкін Гитлердің қазынасына «ерікті түрде» берсе, шетелге эмиграциялауға рұқсат берілді. Лагерьдегі тұтқындардың қашуына жол бермеу үшін, олардың қамалған жері қатаң күзетілді. 3 метрлік ені бар «бейтарап аймақ» тұтқындар үшін тұтқындалудың алғашқы белгісі болды – оған кірген кезде күзет мұнараларынан өлімге әкелетін оқтар атылатын аймақ. Күзетшілер тұтқындардың бас киімдерін осы аймаққа лақтырып тастағаны белгілі, нәтижесінде тұтқындар бас киімдерін алуға тырысқанда қаза тапты. Күңгірген тұтқындар сол аймаққа кіріп өзіне-өзі қол жұмсады. Ампер өзенімен байланысқан, 1,2 × 2,4 метр өлшемді, төрт фут тереңдігі мен сегіз фут ені бар арна, «бейтарап аймақ» пен тұтқынның бүкіл периметрін қоршаған электр тогы бар тікенді сыммен қоршалған жердің арасында батыс жағында орналасқан. 1944 жылдың тамызында Дахаудың ішінде әйелдер лагері ашылды. Соғыстың соңғы айларында Дахаудағы жағдай нашарлады. Одақтас әскерлері Германияға қарай жылжығанда, немістер майданға жақын орналасқан концлагерьлерден тұтқындарды орталыққа қарай жылжыта бастады. Олар көптеген тұтқындардың босатылуын болдырмауды мақсат етті. Эвакуацияланған лагерьлерден келген көліктер үнемі Дахауға жетіп тұрды. Көп күндік сапардан кейін, азық-түлік пен сусыз келген тұтқындар әлсіз және шаршап, көбінесе өлім аузында болды. Лагерьдегі тығыздық, нашар санитарлық жағдай, азық-түліктің жеткіліксіздігі және тұтқындардың әлсіздігі салдарынан тиф эпидемиясы үлкен проблемаға айналды. Майданнан үнемі келіп жатқан тұтқындардың көптігінен лагерь тұрақты түрде тығыз болып, гигиеналық жағдайлар адамдыққа сай емес еді. 1944 жылдың соңынан бастап, азаттық күніне дейін 15 000 адам қаза тапты, бұл KZ Дахаудағы барлық тұтқындардың шамамен жартысы. Бес жүздей совет соғыс тұтқыны ату арқылы жазаланды. Алғашқы әйелдер тобы Аушвиц-Биркенаудан келді.

Over 4,000 Soviet prisoners of war were murdered by the Dachau commandant's guard at the SS shooting range located at Hebertshausen, two kilometers from the main camp, in the years 1941/1943. These murders were a clear violation of the provisions laid down in the Geneva Convention for prisoners of war. The SS used the cynical term Sonderbehandlung ("special treatment") for these criminal executions. The first executions of the Soviet prisoners of war at the Hebertshausen shooting range took place on 25 November 1941. After 1942, the number of prisoners being held at the camp continued to exceed 12,000. Dachau originally held communists, leading socialists and other "enemies of the state" in 1933 but, over time, the Nazis began to send German Jews to the camp. In the early years of imprisonment, Jews were offered permission to emigrate overseas if they "voluntarily" gave their property to enhance Hitler's public treasury. The prisoner enclosure at the camp was heavily guarded to ensure that no prisoners escaped. A 3 metre wide (10 ft) no man's land was the first marker of confinement for prisoners; an area which, upon entry, would elicit lethal gunfire from guard towers. Guards are known to have tossed inmates' caps into this area, resulting in the death of the prisoners when they attempted to retrieve the caps. Despondent prisoners committed suicide by entering the zone. A four foot deep and eight foot broad (1.2 × 2.4 m) creek, connected with the river Amper, lay on the west side between the "neutral zone" and the electrically charged, and barbed wire fence which surrounded the entire prisoner enclosure. In August 1944 a women's camp opened inside Dachau. In the last months of the war, the conditions at Dachau deteriorated. As Allied forces advanced toward Germany, the Germans began to move prisoners from concentration camps near the front to more centrally located camps. They hoped to prevent the liberation of large numbers of prisoners. Transports from the evacuated camps arrived continuously at Dachau. After days of travel with little or no food or water, the prisoners arrived weak and exhausted, often near death. Typhus epidemics became a serious problem as a result of overcrowding, poor sanitary conditions, insufficient provisions, and the weakened state of the prisoners. Owing to repeated transports from the front, the camp was constantly overcrowded and the hygiene conditions were beneath human dignity. Starting from the end of 1944 up to the day of liberation, 15,000 people died, about half of all the prisoners held at KZ Dachau. Five hundred Soviet POWs were executed by firing squad. The first shipment of women came from Auschwitz Birkenau.

Соңғы күндер

1945 жылдың 19 сәуірінде тұтқындар Дахау КЗ-не жіберілді; сол күні Бухенвальдтан шамамен 4500 адамды тасыған жүк пойызы Намерингке бұрылды. СС әскерлері мен полициясы жергілікті тұрғындар тұтқындарға беруге тырысқан азық-түлік пен суды тартып алды. Пойызға жүктелген 300-ге жуық қаза болған денелерді түсіріп, алыс жатқан шатқалға тасымалдауға бұйрық берілді. Осы денелерді тасымалдауға мәжбүр болған 524 тұтқын күзетшілер тарапынан атылып, пойызда көз жұмғандармен бірге жерленді. Бұл жаппай қабірге шамамен 800 дене салынды. Пойыз Дахау КЗ-не қарай жолын жалғастырды. 1945 жылдың сәуір айында АҚШ әскерлері Баварияға тереңдеп енген кезде, Дахау КЗ командирі Гиммлерге лагерьті одақтастарға беруді ұсынды. Гиммлер жазбаша түрде мұндай әрекетке тыйым салып, «Ешбір тұтқынның жау қолына тірі түсуіне рұқсат етілмейді» деді. 1945 жылдың 24 сәуірінде, АҚШ әскерлері лагерьге жеткенге дейін бірнеше күн бұрын, лагерь коменданты мен күшті күзетшілер 6000-нан 7000-ға дейінгі аман қалған тұтқындарды Дахаудан оңтүстікке қарай Еврасбургке, содан кейін шығысқа қарай Тегернзе көліне қарай өлім жорығына шығарды. Олар Гитлер қайтыс болғаннан кейін екі күн өткен соң Нисей тегінің АҚШ армиясы артиллериялық батальоны тарапынан босатылды. Алты күндік жорықта артта қалған тұтқындар атып өлтірілді. Көптеген адамдар шаршау, аштық және суықтан көз жұмды. Бірнеше айдан кейін жол бойында 1071 тұтқынның жаппай қабірі табылды. Лагерь босатылған кезде өлім көрсеткіші күніне 200 адамға дейін жеткенімен, АҚШ әскерлері босатқаннан кейін, нашар тамақтану мен аурудан күніне 50-ден 80 адамға дейін өлім-жітімге ұшырады. СС-тің тікелей зорлық-зомбылығы мен қатал жағдайлардан басқа, тұтқындар тиф эпидемиясынан және аштықтан қайтыс болды. Тұтқындардың саны 1944 жылы шығыстағы (Аушвиц сияқты) эвакуацияланған лагерьлерден келгендердің көптігінен өсті, нәтижесінде тығыздық өлім-жітімнің жоғарылауына әкелді.

Ұйым

Лагерь екі бөлікке бөлінді: лагерь аумағы және крематорий. Лагерь аумағы 32 казармадан тұратын, оның ішінде нацистік режимге қарсы шыққандары үшін түрмеге қамалған дін қызметкерлеріне арналған және медициналық тәжірибелер жүргізуге бөлінген бір-бір казарма болды. Түрме мен орталық ас үйдің арасындағы аула тұтқындарды дереу атқылау үшін пайдаланылды. Лагерь электрленген қырқыш сыммен, арықпен және жеті күзет мұнарасы бар қабырғамен қоршалған. Тәжірибелердің бастапқы құжаттары "ауырлықтарды жасыру мақсатында" жойылды. Тергеушілер мен СС басшысы Генрих Гиммлер арасындағы кең ауқымды хабарласу тәжірибелерді растайды. 1942 жылы "биіктеп ұшу" тәжірибелері жүргізілді. Жәбірленушілер тез декомпрессияға ұшыратылып, [биіктіктегі] қысымға дейін төмендетілді, соның салдарынан спазмоздық конвульсиялар, қиын тыныс алу және соңында өлімге ұшырады.

Демография

Лагерь бастапқыда неміс және австриялық саяси тұтқындар мен яһудилерді ұстау үшін жоспарланған, бірақ 1935 жылдан бастап ол қарапайым қылмыскерлерге де қолданыла бастады. Лагерь ішінде тұтқындардың екі тобы арасында күрт бөлініс болды: саяси себептермен ұсталғандар, олар қызыл таңба тағып жүрді, және қылмыскерлер, олар жасыл таңба тағып жүрді. Нацистік партия саясатына бағынбағандықтары үшін түрмеге жабылған дін қызметкерлері де болды. Соғыс жылдары француздар, 1940 жылы поляктар, 1941 жылы Балқан елдерінен, Чехиядан және Югославиядан келгендер, ал 1942 жылы ресейліктер де осы лагерьге ауыстырылды. Діни қызметкерлер жиі "мемлекетке қарсы қызметпен айналысқан" деген күдікпен тұтқындалып, концлагерьлерге жіберілді, немесе олардың іс-әрекеттері қоғамға зиян келтіруі мүмкін деген себептермен айыпталады. Түрмеге қамауға алынғандардың жалпы санын нақты анықтау қиын, себебі кейбір дін қызметкерлерін лагерь басшылығы мойындамады, ал кейбіреулері, әсіресе поляктар, жамандыққа ұшырамас үшін өздерін осылай танудан қорқып, қашты. Фанни Баур, Леопольддин Биттерман, Эрнестин Бреннер, Анна Бак, Роза Долашко, Мария Эдер, Роза Грассман, Бетти Ханнесшальгер, Рут Эльфриде Хилднер, Жозефа Келлер, Берта Кимплингер, Лизелот Клаудат, Терезия Копп, Розали Леймбек және Теа Мисл – солардың арасындағы он алты адамды анықтау мүмкін болды. Әйел күзетшілер Аугсбургтегі Мишельверке, Бургау, Кауферинг, Мюльдорф және Мюнхендегі Агфа Камера Верке қосалқы лагерьлеріне де тағайындалды. 1945 жылдың сәуір айының ортасында Кауферинг, Аугсбург және Мюнхендегі әйелдер лагерлері жабылды, ал СС осы әйелдерді Дахауға орналастырды. Дахау лагерінде норвегиялық күзетшілер де жұмыс істеді. Дахаудағы ірі соғыс қылмыстары ісінде (Америка Құрама Штаттары Мартин Готтфрид Вайсс және басқалар. қарсы), 1945 жылдың қараша және желтоқсан айларында Дахаудың 42 лауазымды тұлғасы сотталды. Барлығы кінәлі деп танылды – 1945 жылдың 13 желтоқсанында айыпталушылардың отыз алтысы өлім жазасына кесілді, олардың 23-і 1946 жылдың 28-29 мамырында асылды, соның ішінде лагерь командирі, СС Obersturmbannführer Мартин Готтфрид Вайс, СС Obersturmführer Фридрих Вильгельм Рупперт және лагерь дәрігерлері Карл Шиллинг пен Фриц Хинтермейер. Лагерь командирі Вайс куәлік беру кезінде өзінің басқаруы кезінде Дахаудағы өлімдердің көпшілігі "тиф, туберкулез, дизентерия, пневмония, плеврит және тамақ жетіспеуден туындаған дене әлсіздігінен" болғанын мойындады. Оның куәлігінде ату, асылу және медициналық тәжірибелер нәтижесінде болған өлімдер де айтылды. Соғыс қылмыстары жөніндегі комиссияның ресми сот хаттамасында көрсетілгендей, Рупперт Дахаудағы бас және қосалқы лагерьлерде көптеген тұтқындардың өліміне бұйрық берді және қадағалауды жүзеге асырды. Ол асылу, атылу және өлімге әкелетін инъекциялар туралы куәлік берді, бірақ ешқандай жеке өлімге тікелей жауапты екенін мойындамады. Анонимді голланд тұтқын британдық арнайы операциялар атқарушысы (SOE) агенті Нур Инаят Ханды СС офицері Вильгельм Руперт арт жағынан атып өлтермей бұрын қатыгездікпен ұрып-соқты деген мәлімдеме жасады; ұрып-соғу оның өлімінің нақты себебі болуы мүмкін.

The camp was originally designed for holding German and Austrian political prisoners and Jews, but in 1935 it began to be used also for ordinary criminals. Inside the camp there was a sharp division between the two groups of prisoners; those who were there for political reasons and therefore wore a red tag, and the criminals, who wore a green tag. clergy who were imprisoned for not conforming with the Nazi Party line. During the war, other nationals were transferred to it, including French; in 1940 Poles; in 1941 people from the Balkans, Czechs, Yugoslavs; and in 1942, Russians. Priests were frequently denounced, arrested and sent to concentration camps, often simply on the basis of being "suspected of activities hostile to the State" or that there was reason to "suppose that his dealings might harm society". Total numbers incarcerated are nonetheless difficult to assert, for some clergy were not recognised as such by the camp authorities, and some—particularly Poles—did not wish to be identified as such, fearing they would be mistreated. Sixteen have been identified including Fanny Baur, Leopoldine Bittermann, Ernestine Brenner, Anna Buck, Rosa Dolaschko, Maria Eder, Rosa Grassmann, Betty Hanneschaleger, Ruth Elfriede Hildner, Josefa Keller, Berta Kimplinger, Lieselotte Klaudat, Theresia Kopp, Rosalie Leimboeck, and Thea Miesl. Female guards were also assigned to the Augsburg Michelwerke, Burgau, Kaufering, Mühldorf, and Munich Agfa Camera Werke subcamps. In mid April 1945, female subcamps at Kaufering, Augsburg, and Munich were closed, and the SS stationed the women at Dachau. Several Norwegians worked as guards at the Dachau camp. In the major Dachau war crimes case (United States of America v. Martin Gottfried Weiss et. al. ), forty two officials of Dachau were tried from November to December 1945. All were found guilty—thirty six of the defendants were sentenced to death on 13 December 1945, of whom 23 were hanged on 28–29 May 1946, including the commandant, SS Obersturmbannführer Martin Gottfried Weiss, SS Obersturmführer Freidrich Wilhelm Ruppert and camp doctors Karl Schilling and Fritz Hintermeyer. Camp commandant Weiss admitted in affidavit testimony that most of the deaths at Dachau during his administration were due to "typhus, TB, dysentery, pneumonia, pleurisy, and body weakness brought about by lack of food." His testimony also admitted to deaths by shootings, hangings and medical experiments. Ruppert ordered and supervised the deaths of innumerable prisoners at Dachau main and subcamps, according to the War Crimes Commission official trial transcript. He testified about hangings, shootings and lethal injections, but did not admit to direct responsibility for any individual deaths. An anonymous Dutch prisoner contended that British Special Operations Executive (SOE) agent Noor Inayat Khan was cruelly beaten by SS officer Wilhelm Ruppert before being shot from behind; the beating may have been the actual cause of her death.

Сателлит лагерлер мен қосалқы лагерлер

Дахаудың басқаруымен 1944 жылдың жазы мен күзінде Оңтүстік Германиядағы қару-жарақ фабрикаларының жанында әскери өндірісті арттыру мақсатында серіктес лагерьлер құрылды. Тек Дахауда ғана 30-дан астам ірі қосалқы лагерьлер мен жүздеген кішкентай лагерьлер болды, онда 30 000-нан астам тұтқын негізгі жұмыс түрлері ретінде қару-жарақ өндірісімен айналысты. Жалпы алғанда, Дахау концентрациялық лагері жүйесіне 1943 жылы негізгі лагерьдің жанында фабрикалар салынғанда құрылған 123 қосалқы лагерь мен командалар кірді, бұл Дахау тұтқындарының мәжбүрлі еңбегін пайдалануға мүмкіндік берді. 123 қосалқы лагерьдің он бірі Кауферинг деп аталды, олардың әрқайсысы соңында нөмірмен белгіленді. Барлық Кауферинг қосалқы лагерлері "Ringeltaube" (ағаш көгершін) жобасы үшін үш жер асты зауытын салу үшін құрылды (Одақтас әскерлерінің бомбалау шабуылдары оларды жер астына салуды қажет етті), онда неміс реактивті ұшағы "Messerschmitt Me 262" жасалатын болды. Соғыстың соңғы күндері, 1945 жылдың сәуір айында Кауферинг лагерьлері эвакуацияланды және шамамен 15 000 тұтқын негізгі Дахау лагеріне жіберілді. 1944 жылдың желтоқсаны мен 1945 жылдың сәуірі аралығында тек тифтен 15 000 адамның қаза болғаны есептелді. "Америкалық әскерлер келгеннен кейінгі алғашқы айда 10 000 тұтқын нашар тамақтану және осыған ұқсас ауруларға байланысты емделді. Дегенмен, алғашқы айда күн сайын тиф, дизентерия немесе жалпы әлсіздіктен жүздей тұтқын қайтыс болды".

Негізгі лагерь

Одақтас әскерлер нацистік Германияға қарсы шабуылға көшкенде, 1944 жылдың жазында СС алғашқы концлагерьлерді эвакуациялауды бастады. Эвакуацияға дейін мыңдаған тұтқындар ауру немесе дені салмағандықтан қаза тапты. 1944 жылдың соңында лагерьлердегі тығыздық тұтқындарға ауыр тиді. Санитарлық жағдайдың нашарлығы және азық-түлік рационының жетіспеуі апатқа ұшырады. Қараша айында мыңдаған адамның өмірін қиған тиф эпидемиясы басталды. Эвакуацияның екінші кезеңінде, 1945 жылдың сәуірінде Гиммлер қалған лагерьлер үшін тікелей эвакуация бағыттарын берді. Германияның солтүстігінен келген тұтқындар Балтық және Солтүстік теңіз жағалауларына жеткізіліп, суға батырылуға тиіс болды. Оңтүстіктен келгендер Альпі тауларына жиналды, онда СС одақтастарға қарсы соңғы төзімділік көрсетуді жоспарлаған. 1945 жылдың 28 сәуірінде Дахау қаласында қарулы көтеріліс болды. Көтеріліске бұрынғы және қашып шыққан концлагерь тұтқындары мен Volkssturm (халықтық милиция) ротасының сарбаздары қатысты. Сағат 8:30 шамасында көтерілісшілер қалалық әкімшілік ғимаратын басып алды. Бірнеше сағат ішінде СС аяусыздықпен көтерілісті басып тастады. Германияның Екінші дүниежүзілік соғыста жеңіліске ұшырағанын толық білген СС, концлагерьлерде жасаған қылмыстарының дәлелдерін жоюға күш салды. Олар 1945 жылдың сәуірінде қылмыстық дәлелдерді жоюды бастады және "Wolke A I" ("Бұлт A 1") және "Wolkenbrand" ("Бұлт өрті") кодтық аттарымен тұтқындарды өлтіруді жоспарлады. Алайда, бұл жоспарлар іске аспады. Сәуірдің ортасында лагерьді эвакуациялау жоспары тұтқындарды Тирольге жіберу арқылы басталды. 26 сәуірде 10 000-нан астам тұтқын Дахау концлагерінен жаяу, пойызбен немесе жүк көліктерімен кетуге мәжбүр болды. Ең ірі топ – 7 000 тұтқын бірнеше күнге созылған жаяу маршпен оңтүстікке қарай айдалды. Осы марштан 1 000-нан астам тұтқын тірі қалмады. Эвакуациялық көліктер мыңдаған тұтқындардың өмірін құрбан етті. 1945 жылдың 26 сәуірінде тұтқын Карл Ример Дахау концлагерінен қашып, американдық әскерлерден көмек сұрады, ал 28 сәуірде Халықаралық Қызыл Крест өкілі Виктор Маурер лагерьді АҚШ әскерлеріне тапсыру туралы келісімге келді. Сол түні құпия құрылған Халықаралық тұтқындар комитеті лагерьтің бақылауын өз қолына алды. 3-ші батальонның, 157-ші жаяу әскер полкінің, 45-ші жаяу әскер дивизиясының, лейтенант-полковник Феликс Л. Спаркс басқаруымен жасақталған бөлімдерге лагерьді қорғауға бұйрық берілді. 29 сәуірде Спаркс өзінің батальонының бір бөлігін бастап, лагерь қабырғасы арқылы кірді. Шамамен сол уақытта бригадир генерал Хеннинг Линден 42-ші (Радуга) жаяу әскер дивизиясының 222-ші жаяу әскер полкінің сарбаздарын, соның ішінде өзінің көмекшісі лейтенант Уильям Коулингті басқарып, немец лейтенанты Генрих Викерден лагерьді ресми түрде қабылдады. Линден Маргарита Хиггинс және басқа да тілшілермен бірге саяхаттап жүрді, нәтижесінде Линденнің жасағы лагерьтің тапсырылуын қабылдап, халықаралық жаңалықтарға шықты. 30 000-нан астам еврейлер мен саяси тұтқындар босатылды, ал 1945 жылдан бері 42-ші және 45-ші дивизияның оқиғалар туралы нұсқаларын жақтаушылар Дахауды бірінші болып азат еткен бөлім қайсысы екені туралы дауласып келеді.

As the Allies began to advance on Nazi Germany, the SS began to evacuate the first concentration camps in summer 1944. Thousands of prisoners were killed before the evacuation due to being ill or unable to walk. At the end of 1944, the overcrowding of camps began to take its toll on the prisoners. The unhygienic conditions and the supplies of food rations became disastrous. In November a typhus fever epidemic broke out that took thousands of lives. In the second phase of the evacuation, in April 1945, Himmler gave direct evacuation routes for remaining camps. Prisoners who were from the northern part of Germany were to be directed to the Baltic and North Sea coasts to be drowned. The prisoners from the southern part were to be gathered in the Alps, which was the location in which the SS wanted to resist the Allies. On 28 April 1945, an armed revolt took place in the town of Dachau. Both former and escaped concentration camp prisoners and a renegade Volkssturm (civilian militia) company took part. At about 8:30 am the rebels occupied the Town Hall. The SS gruesomely suppressed the revolt within a few hours. Being fully aware that Germany was about to be defeated in World War II, the SS invested its time in removing evidence of the crimes it committed in the concentration camps. They began destroying incriminating evidence in April 1945 and planned on murdering the prisoners using codenames "Wolke A I" (Cloud A 1) and "Wolkenbrand" (Cloud fire). However, these plans were not carried out. In mid April, plans to evacuate the camp started by sending prisoners toward Tyrol. On 26 April, over 10,000 prisoners were forced to leave the Dachau concentration camp on foot, in trains, or in trucks. The largest group of some 7,000 prisoners was driven southward on a foot march lasting several days. More than 1,000 prisoners did not survive this march. The evacuation transports cost many thousands of prisoners their lives. On 26 April 1945 prisoner Karl Riemer fled the Dachau concentration camp to get help from American troops and on 28 April Victor Maurer, a representative of the International Red Cross, negotiated an agreement to surrender the camp to U. S. troops. That night a secretly formed International Prisoners Committee took over the control of the camp. Units of 3rd Battalion, 157th Infantry Regiment, 45th Infantry Division, commanded by Lieutenant Colonel Felix L. Sparks, were ordered to secure the camp. On 29 April Sparks led part of his battalion as they entered the camp over a side wall. At about the same time, Brigadier General Henning Linden led the 222nd Infantry Regiment of the 42nd (Rainbow) Infantry Division soldiers including his aide, Lieutenant William Cowling, to accept the formal surrender of the camp from German Lieutenant Heinrich Wicker at an entrance between the camp and the compound for the SS garrison. Linden was traveling with Marguerite Higgins and other reporters; as a result, Linden's detachment generated international headlines by accepting the surrender of the camp. More than 30,000 Jews and political prisoners were freed, and since 1945 adherents of the 42nd and 45th Division versions of events have argued over which unit was the first to liberate Dachau.

Лагерь күзетшілерін өлтіру

Америкалық әскерлер лагерь күзетшілерінің бір бөлігін олар басылғаннан кейін де өлтірді. Саны нақты емес, себебі кейбіреулері шайқаста, ал кейбіреулері басылуға тырысқанда, тағы басқалары басылғаннан соң өлтірілді. 1989 жылы бригада генералы Феликс Л. Спаркс: "1945 жылдың 3-8 мамырында АҚШ армиясы жүргізген тергеу нәтижесінде дайындалған Бас инспектордың "Дахаудағы неміс күзетшілеріне қатысты зәбір көрсету туралы американ армиясының тергеуі" атты есебінде 21 адамнан астам және "бірнеше" СС офицерінің қаза тапқаны анықталды, ал басқалары басылғаннан кейін жарақат алды. Сонымен қатар, босатылған тұтқындар 25-50 СС күзетшісін өлтіргені болжанып отыр. Ли Миллер лагерь босатылғаннан кейін бірден келіп, солдаттар мен тұтқындар өлтірген бірнеше күзетшінің суретін түсірді. Спаркс айтуынша, оған және оның қол астындағы бірнеше адамға қатысты әскери сотқа берілу ісі қозғалды, бірақ Баварияның әскери губернаторы болып тағайындалған генерал Джордж С. Паттон бұл істі тоқтатып берді. Америкалық әскерлер сонымен қатар жергілікті тұрғындарды лагерьге алып келіп, ондағы жағдайды өз көздерімен көруге және қаза болғандарды жерлеуге көмектесуге мәжбүрледі. Бүгінде лагерь аумағында орыс православие шіркеуі орналасқан, ол тұтқындарды лагерь қақпасынан шығарып алып бара жатқан Исаның бейнесі салынған иконасымен әйгілі.

Бостандықтан кейін

Лагерь босатылғаннан кейін, билік өкілдері түрмедегі жағдайды жеңілдету үшін күні-түні жұмыс істеді, себебі тұтқындар арасында қара тиф эпидемиясы тарады. 3 мамырға дейін 2000 жағдай тіркелді. 1945 жылдың қазанында бұрынғы лагерь АҚШ әскерімен соғыс қылмыскерлерін, СС-ті және маңызды куәгерлерді қамауға пайдаланылды. Бұл орын неміс соғыс қылмыскерлеріне арналған Дахау соттарының өтуіне де таңдалды, себебі оның символикалық мәні зор болды. 1948 жылы Бавария үкіметі осы жерде босқындарға арналған тұрғын үйлер салды, және ол көп жылдар бойы солай болды. АҚШ әскері құрған Дахау тұтқын лагерінде Ельза Эрих, Мария Мандл және Элизабет Руперт те ұсталды. Қазерне жатақтары және күзетшілер мен оқушы күзетшілер пайдаланған басқа ғимараттар жаңартылып, американдық әскери бекет – Истман казармасы ретінде пайдаланылды. 1974 жылы Истман казармасы жабылғаннан кейін, бұл аумақтар қазір Баварияның Bereitschaftspolizei (жедел әрекет ететін полиция бөлімі) меншігінде.

СС және азаматтық дәрігерлер

Доктор Вернер Нюрнбергк – Бірінші лагерь дәрігері, 1933 жылы өлім куәліктерін жалғандады деген айыптан құтылды.
SS Untersturmführer доктор Ханс Эйзель – (13 наурыз 1912 – 1967) – Өлім жазасына кесілді, бірақ кешірім алып, 1952 жылы босатылды. 1958 жылы жаңа айыптаулардан кейін Египетке қашты.
SS Obersturmführer Dr. Fritz Hintermayer – (28 қазан 1911 – 29 мамыр 1946) – Одақтастар тарапынан атқыланды.
Dr. Ernst Holzlöhner – (Өзін-өзі өлтірді)
SS Hauptsturmführer Dr. Fridolin Karl Puhr – (30 сәуір 1913 – ?) – Өлім жазасына кесілді, кейін 10 жылға түрме жазасы ауыстырылды.
SS Untersturmführer Dr. Sigmund Rascher – (12 ақпан 1909 – 26 сәуір 1945) – SS тарапынан атқыланды.
Dr. Claus Schilling – (25 шілде 1871 – 28 мамыр 1946) – Одақтастар тарапынан атқыланды.
SS Sturmbannführer Dr. Horst Schumann – (11 мамыр 1906 – 5 мамыр 1983) – Ганаға қашып кетті, кейін Батыс Германияға экстрадицияланды.
SS Obersturmführer Dr. Helmuth Vetter – (21 наурыз 1910 – 2 ақпан 1949) – Одақтастар тарапынан атқыланды.
SS Sturmbannführer Dr. Wilhelm Witteler – (20 сәуір 1909 – ?) – Өлім жазасына кесілді, кейін 20 жылға түрме жазасы ауыстырылды.
SS Sturmbannführer Dr. Waldemar Wolter – (19 мамыр 1908 – 28 мамыр 1947) – Одақтастар тарапынан атқыланды.

Ескерткіш

1945 және 1948 жылдар аралығында лагерь Бавария билігіне берілгенге дейін, көптеген соғыс қылмыскерлері мен СС мүшелері осы лагерьде тұтқындалды. Этниқалық немістерді күштеп шығарудың нәтижесінде туған қатаң босқындар дағдарысына байланысты, 1948 жылдың соңынан бастап лагерь Чехословакиядан (атап айтқанда Судет аймағынан) келген 2000 немісті орналастыру үшін пайдаланылды. Бұл елді мекен Дахау-Шығыс деп аталды және 1960 жылдардың ортасына дейін сақталды. Осы кезеңде бұрынғы тұтқындар лагерь орнында ескерткіш құру үшін бірікті. 2003 жылы жаңартылған көрме лагерьге жаңа келгендердің бағытын көрсетеді. Екі казарма жаңадан салынды, ал біреуі лагерьдің бастапқы құрылыстарының нашар күйіне байланысты бұзылуына дейін, оның бүкіл тарихын көрсетеді. Қалған 30 казарманың орны төменгі цементтік жиектермен белгіленген, олар ұсақ таспен толтырылған.