Жон Питер Зенгер – неміс баспагері, журналист. Нью-Йорктегі «New York Weekly Journal» басылымы арқылы баспасөз бостандығы үшін күресті. Косби губернаторына сын айтқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс баспашысы және журналисі (1697–1746)
German printer and journalist (1697–1746)
Джон Петер Зенгер (26 қазан 1697 – 28 шілде 1746) – Нью-Йорк қаласындағы неміс баспашысы және журналисі. Зенгер «Нью-Йорк апталық журналын» басып шығарды. 1734 жылы Нью-Йорктің корольдік губернаторы Уильям Косби оны қаралап жазуда айыптады, бірақ алқабилер алқасы Зенгерді ақтады, ол баспасөз бостандығының символына айналды. 1733 жылы Зенгер колониялық губернатор Уильям Косбиге қарсы сын пікірлер білдіретін «Нью-Йорк апталық журналын» басып шығара бастады. 17 қарашада 1734 жылы Косбидің бұйрығымен шериф Зенгерді қамауға алды. Үлкен жюри оны айыптаудан бас тартқаннан кейін, Бас прокурор Ричард Брэдли 1735 жылдың тамызында оны қаралап жазумен айыптады. Зенгердің адвокаттары Эндрю Гамильтон мен Уильям Смит ағасы шындықтың қаралап жазу айыпталуынан қорғайтынын сәтті дәлелдеді.
John Peter Zenger (October 26, 1697 – July 28, 1746) was a German printer and journalist in New York City. Zenger printed The New York Weekly Journal. He was accused of libel in 1734 by William Cosby, the royal governor of New York, but the jury acquitted Zenger, who became a symbol for freedom of the press. In 1733, Zenger began printing The New York Weekly Journal, which voiced opinions critical of the colonial governor, William Cosby. On November 17, 1734, on Cosby's orders, the sheriff arrested Zenger. After a grand jury refused to indict him, the Attorney General Richard Bradley charged him with libel in August 1735. Zenger's lawyers, Andrew Hamilton and William Smith, Sr., successfully argued that truth is a defense against charges of libel.
Ерте өмір
Петер Зенгер 1697 жылы Германияның Пфальц аймағында дүниеге келген. Оның ерте өмірінің көптеген егжей-тегжейі белгісіз. Ол Николаус Эберхард Зенгер мен оның әйелі Йоханнаның ұлы еді. 1701 жылы оның әкесі Импфлингенде мектеп мұғалімі болды. Зенгерлер отбасының басқа балалары 1697 жылы Румбахта, 1703 жылы және 1706 жылы Вальдфишбахта крещениеден өтті. Зенгерлер отбасы 1710 жылы неміс палаттарының үлкен тобымен бірге Нью-Йоркке көшіп келді, ал Николаус Зенгер қоныстанғанға дейін қайтыс болды. Нью-Йорк губернаторы Пфальцтан келген иммигранттардың барлық балаларына шәкірттік беруге келісті, және Джон Питер Нью-Йорктегі алғашқы баспагер Уильям Брэдфордтың шәкірті ретінде сегіз жылға міндеттелді. 1720 жылы ол Мэриленд штатында баспа жұмысын қабылдады, бірақ 1722 жылы Нью-Йоркке қайта оралды. 1725 жылы Брэдфордпен қысқа серіктестіктен кейін Зенгер Нью-Йорктегі Смит көшесінде жеке баспахана ашты. 1719 жылдың 28 мамырында Зенгер Мэри Уайтке Филадельфиядағы Бірінші Пресвитериан шіркеуінде үйленді. 1722 жылдың 24 тамызында жесір Зенгер Нью-Йорктегі Коллегиат шіркеуінде Анна Катарина Мольге үйленді. Ол екінші әйелінен көптеген бала сүйді, олардың алтауы тірі қалды.
Peter Zenger was born in 1697 in the German Palatinate. Most of the details of his early life are obscure. He was the son of Nicolaus Eberhard Zenger and his wife Johanna. His father was a school teacher in Impflingen in 1701. The Zenger family had other children baptised in Rumbach in 1697 and in 1703 and in Waldfischbach in 1706. The Zenger family immigrated to New York in 1710 as part of a large group of German Palatines, and Nicolaus Zenger was one of those who died before settlement. The governor of New York had agreed to provide apprenticeships for all the children of immigrants from the Palatinate, and John Peter was bound for eight years as an apprentice to William Bradford, the first printer in New York. By 1720, he was taking on printing work in Maryland, though he returned to New York permanently by 1722. After a brief partnership with Bradford in 1725, Zenger set up as a commercial printer on Smith Street in New York City. On 28 May 1719, Zenger married Mary White in the First Presbyterian Church, Philadelphia. On 24 August 1722, widower Zenger married Anna Catharina Maul in the Collegiate Church, New York. He was the father of many children by his second wife, six of whom survived.
Жамандау туралы іс
1733 жылы Зенгер Нью-Йоркте газеттердің көшірмелерін басып шығарып, жаңа тағайындалған колониялық губернатор Уильям Косбидің әрекеттеріне наразылық білдірді. Нью-Йоркке келген соң Косби колониялық кеңеспен жалақысы мәселесінде қатыгез дауға түсіп, бұрынғы губернатор Рип Ван Дамның жалақысының жартысын қайтаруға тырысты. Косби дауды Косбиге қарсы шешім шығарған колонияның жоғарғы сотын бақылауға ала алмады, содан кейін бас судья Льюис Морристі қызметтен алып тастап, оның орнына роялистік судья Джеймс ДеЛансиді тағайындады. Халықтық партия мүшелерінің қолдауымен Зенгердің «Нью-Йорк апталық журналы» корольдік губернаторға сын қатыратын мақалаларын жариялауын жалғастырды. Соңында Косби газеттің «әртүрлі қарақшылық, қатыгез, жалған және бүлік тудыратын пікірлерін» айыптайтын жарлық шығарды. Зенгерге қарақалдық тағылды. Джеймс Александр Зенгердің алғашқы адвокаты болды, бірақ сот оны сотқа немқұрайлы қарады деп танып, адвокаттықтан шеттетіп, істен шығарды. Сегіз айдан астам уақыт түрмеде отырғаннан кейін Зенгер Филадельфиялық адвокат Эндрю Гамильтон мен Нью-Йорктік адвокат Уильям Смит ағаның қорғауымен сотқа барды. Бұл іс көпшіліктің қызығушылығын қоздырып, үлкен резонанс тудырды. Сот барысында бас судья Джеймс ДеЛансидің үнемі қарсылығына тап болған Гамильтон клиентінің ісін тікелей қазылар алқасына жеткізуге шешім қабылдады. 1735 жылдың 5 тамызында екі тараптың адвокаттары өз аргументтерін аяқтағаннан кейін, қазылар алқасы он минуттан соң кінәлі емес деген үкім шығарды – бұл қазылардың шешімінен бас тартудың танымал мысалы. Осы маңызды істе Зенгерді қорғаған Гамильтон мен Смит, егер дәлелденсе, тіпті жамандау болса да, мәлімдеме қарақалдық емес деген үрдіс құруға тырысты, осылайша Америкадағы баспасөз бостандығын бекітті; алайда, американдық революцияға дейін келесі патшалық губернаторлар баспасөз бостандығын шектеді. Бұл іс баспасөз бостандығының негізі, оның заңдық прецеденті емес.
In 1733, Zenger printed copies of newspapers in New York to voice his disagreement with the actions of the newly appointed colonial governor William Cosby. On his arrival in New York City, Cosby had plunged into a rancorous quarrel with the colony council over his salary, trying to recoup half of the salary of the previous acting governor Rip Van Dam. Unable to control the colony's supreme court, which had ruled against Cosby in the dispute, Cosby removed Chief Justice Lewis Morris, replacing him with the royalist justice James DeLancey. Supported by members of the Popular Party, Zenger's New York Weekly Journal continued to publish articles critical of the royal governor. Finally, Cosby issued a proclamation condemning the newspaper's "divers scandalous, virulent, false and seditious reflections." Zenger was charged with libel. James Alexander was Zenger's first counsel, but the court found him in contempt and disbarred him, removing him from the case. After more than eight months in prison, Zenger went to trial, defended by the Philadelphia lawyer Andrew Hamilton and the New York lawyer William Smith, Sr. The case was now a cause célèbre, with the public interest at fever pitch. Rebuffed repeatedly by chief justice James DeLancey during the trial, Hamilton decided to plead his client's case directly to the jury. After the lawyers for both sides finished their arguments on August 5, 1735, the jury retired only to return in ten minutes with a verdict of not guilty, a famous example of jury nullification. In defending Zenger in this landmark case, Hamilton and Smith attempted to establish the precedent that a statement, even if defamatory, is not libelous if it can be proved, thus affirming freedom of the press in America; however, succeeding royal governors clamped down on freedom of the press until the American Revolution. This case is the groundwork of freedom of the press, not its legal precedent.
"Като" мақаласы
1733 жылдың 25 ақпанындағы «Нью-Йорк апталық журналының» санында «Като» деген псевдониммен жазылған мақала жарияланған. Бұл псевдонимді британ жазушылары Джон Тренчард пен Томас Гордон қолданған, олардың эсселері «Катон хаттары» (1723 ж.) деген атпен шығарылған. Джеффри А. Смит «Катоны» «18 ғасырдағы либертариандық баспасөз теориясының басты тұлғасы» деп жазды. «Катон хаттарының» басылымдары ондаған жылдар бойы Ұлыбританияда жарық көрді және қайта басылды, сондай-ақ Америкада кең танымал болды. Бұл мақала оқырмандарына Хэмильтон мен Смит адвокаттарының 18 айдан кейін Зенгерге қарсы үкімет тарапынан қозғалған қылмыстық істе ұсынған дәлелдің алдын ала нұсқасын ұсынды – шындық жалаңашталған жалаға қарсы толық қорғау болып табылады. Келесі сөздер Катонның «Жалаңашталған жала туралы ойлар» эссесінен алынған:
In the February 25, 1733 issue of The New York Weekly Journal is an opinion piece written under the pseudonym "Cato." This was a pen name used by British writers John Trenchard and Thomas Gordon, whose essays were published as Cato's Letters (1723). Jeffery A. Smith writes that "Cato" was "The leading luminary of the 18th century libertarian press theory Editions of Cato's Letters were published and republished for decades in Britain and were immensely popular in America." This article gave its readers a preview of the same argument attorneys Hamilton and Smith presented 18 months later in the government's libel case against Zenger — that truth is an absolute defense against libel. The words are reprinted from Cato's essay "Reflections Upon Libelling":
Жалаңашталған жала – шындық болғандықтан жала емес. Бірақ бұл қағида жеке және жеке кемшіліктерге қатысты ғана қолданылады, ал адамдардың қылмыстары қоғамға әсер ете бастағанда жағдай мүлдем өзгереді. Макиавелли былай дейді: «Жала мемлекетке зиянды, бірақ айыптау пайдалы», сондай-ақ мемлекеттердің үлкен қылмыскерлерді айыптауға құқығы болмағандықтан немесе оны пайдаланбағандықтан зардап шегуі немесе құлауы туралы мысалдар келтіреді. Әрине, жақсы адамдарды жалаңашталған жаламен айыптау, жаман адамдарды айыптауға мүмкіндік болмауынан гөрі зиянды бола алмайды.
A libel is not less the libel for being true But this doctrine only holds true as to private and personal failings; and it is quite otherwise when the crimes of men come to affect the publick Machiavel says, Calumny is pernicious, but accusation beneficial, to a state; and he shews instances where states have suffered or perished for not having, or for neglecting, the power to accuse great men who were criminals, or thought to be so surely it cannot be more pernicious to calumniate even good men, than not to be able to accuse ill ones.
Өлім
Зенгер 1746 жылғы 28 шілдеде Нью-Йоркте 48 жасында қайтыс болды, ал оның әйелі баспа бизнесін жалғастырды. Зенгер – 20 ғасырдың соңында Висконсин штатының Мэдисон қаласында шыққан жасырын газет. Zenger News – журналистерге тиесілі және олар басқаратын ақпарат агенттігі. Нью-Йорк қаласындағы Бронкс ауданындағы P. S. 18 мектебінің кірпіш қабырғасына Джон Питер Зенгердің он фут биіктігіндегі әктас мүсіні орнатылған. Мүсінді мүсінші Джозеф Кизелевский жасаған.
Zenger died in New York on July 28, 1746, at the age of 48 years old with his wife continuing his printing business. Zenger was a Madison, Wisconsin based underground newspaper that operated during the late 20th century. Zenger News is a wire service owned and operated by journalists. A ten foot high limestone statue of John Peter Zenger is mounted on the brick wall of P. S. 18 in the Bronx in New York City. The sculpture was created by sculptor Joseph Kiselewski.
Негізгі дереккөздер
Джон Питер Зенгер; оның баспасы, оның соты және Зенгердің басылымдарының библиографиясы, сондай-ақ Ливингстон Рутерфурдтың сотының бірінші басылымының қайта басылымы, Нью-Йорк : Додд, Мид және компания, 1904.
Джон Питер Зенгердің Нью-Йорк қаласындағы баспагер ретінде, үкіметке қарсы жала жазғаны үшін сотталып, ақталғаны туралы сот ісі, екі тараптың да талаптары мен аргументтері. Лондон : Дж. Уилфорд үшін басылған, 1738.
John Peter Zenger; his press, his trial, and a bibliography of Zenger imprints also a reprint of the first edition of the trial by Livingston Rutherfurd, New York : Dodd, Mead & company, 1904
The tryal of John Peter Zenger, of New York, printer, who was lately try'd and acquitted for printing and publishing a libel against the government: with the pleadings and arguments on both sides London : Printed for J. Wilford 1738