Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық тарихшы-редактор, жазушы, саясаткер және дипломат (1807–1886)
American historical editor, writer, politician, and diplomat (1807–1886)
Чарльз Фрэнсис Адамс аға (18 тамыз 1807 – 21 қараша 1886) – американдық тарихшы-редактор, жазушы, саясаткер және дипломат. Америка Азамат соғысы кезінде Ұлыбританиядағы АҚШ өкілі ретінде Адамс Конфедерациялық Америка Штаттарының британдық мойындалуын болдырмау және Еуропаның барынша бейтараптығын сақтау үшін Одақтың күш-жігеріне зор үлес қосты. Адамс Азамат соғысына дейін және кейін де ұлттық және штаттық саясатта белсенді болды. Адамс – АҚШ-тың ең танымал саяси отбасыларының бірінің басшысы болды: оның әкесі мен атасы – президенттер Джон Куинси Адамс және Джон Адамс, олар туралы ол маңызды өмірбаян жазды. Оның жеті баласы болды, оның ішінде Джон Куинси II, Чарльз кіші, Генри және Брукс. Адамс 1848 жылы азаттыққа қарсы «Еркін Топырақ» партиясын құруға көмектесуден бұрын Массачусетс штатының сенатында екі мерзім қызмет етті; ол 1848 жылғы сайлауда бұрынғы президент Мартин Ван Бюренмен бірге партияның вице-президенттікке үміткері болды. Ол 1858 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланды және 1860 жылы қайта сайланды. Азамат соғысы кезінде Адамс Авраам Линкольн басшылығымен Ұлыбританиядағы АҚШ өкілі болып қызмет етті, ол британ үкіметін бейтарап ұстау және Конфедерацияны дипломатиялық тұрғыдан мойындамау ісінде маңызды рөл атқарды. Соғыстан кейін ол Республикалық партиядан алшақтады және Либералды республикашыл, «Эркін Мүсіншілер» және Демократ болып табылды. 1876 жылы ол Массачусетс штатының губернаторы лауазымына демократиялық үміткер ретінде қатысып, жеңіліске ұшырады. Адамс Гарвард университетінің мүшесі болды және әкесінің құрметіне Peacefield-тегі, Адамс отбасының үйінде Stone Library-ді салды, ол қазір Куинсидегі Адамс ұлттық тарихи паркінің бір бөлігі болып табылады.
Charles Francis Adams Sr. (August 18, 1807 – November 21, 1886) was an American historical editor, writer, politician, and diplomat. As United States Minister to the United Kingdom during the American Civil War, Adams was crucial to Union efforts to prevent British recognition of the Confederate States of America and maintain European neutrality to the utmost extent. Adams also featured in national and state politics before and after the Civil War. Adams was the patriarch of one of the United States's most prominent political families: his father and grandfather were Presidents John Quincy Adams and John Adams, about whom he wrote a major biography. He had seven children, including John Quincy II, Charles Jr., Henry, and Brooks. Adams served two terms in the Massachusetts State Senate before helping to found the abolitionist Free Soil Party in 1848; he was the party's vice presidential candidate in the election of 1848 on a ticket with former president Martin Van Buren. He was elected to the United States House of Representatives in 1858 and re elected in 1860. During the Civil War, Adams served as the United States Minister to the United Kingdom under Abraham Lincoln, where he played a key role in keeping the British government neutral and not diplomatically recognizing the Confederacy. After the War, he became alienated from the Republican Party and was successively a Liberal Republican, Anti Mason, and Democrat. In 1876, he was the unsuccessful Democratic nominee for Governor of Massachusetts. Adams became an overseer of Harvard University and built the Stone Library at Peacefield, the Adams's family home which is now part of the Adams National Historical Park in Quincy, Massachusetts, to honor his father.
Ерте өмір
Адамс 1807 жылғы 18 тамызда Бостонда дүниеге келді. Ол Джон Куинси Адамс (1767–1848) және Луиза Кэтрин Джонсонға (1775–1852) туған үш ұл мен бір қыздың бірі еді. Оның ағалары Джордж Вашингтон Адамс (1801–1829) және Джон Адамс II (1803–1834) болды. Оның әпкесі Луиза 1811 жылы дүниеге келді, бірақ отбасы Ресейде болғанда 1812 жылы қайтыс болды. Ол Франсис Дананың құрметіне аталды. Ол Бостон латын мектебінде және Гарвард колледжінде оқыды, 1825 жылы бітірді. Содан кейін ол Дэниел Вебстерден заң білімін алды, адвокаттыққа қабылданды және Бостонда тәжірибе жинады. Ол "North American Review" журналы үшін Америка және британ тарихы туралы көптеген мақалаларға шолу жазды. Әкесі Джон Куинси Адамс президент болған жылдары (1825–1829) Чарльз және оның ағалары Джон мен Джордж, ата-аналары қайтыс болғаннан кейін Адамс отбасымен бірге тұрған туысы Мэри Кэтрин Хеленге міңгірген. 1828 жылы Джон Мэримен Ақ үйдің салтанатты залында үйленді, ал Чарльз бен Джордж екеуі де қатысудан бас тартты.
Adams was born in Boston on August 18, 1807, and he was one of three sons and a daughter born to John Quincy Adams (1767–1848) and Louisa Catherine Johnson (1775–1852). His older brothers were George Washington Adams (1801–1829) and John Adams II (1803–1834). His sister, Louisa, was born in 1811 but died in 1812 while the family was in Russia. He was named in part after Francis Dana. He attended Boston Latin School and Harvard College, where he graduated in 1825. He then studied law with Daniel Webster, attained admission to the bar, and practiced in Boston. He wrote numerous reviews of works about American and British history for the North American Review. During the presidency of his father John Quincy Adams (1825–1829), Charles and his brothers John and George were all rivals for the same woman, their cousin Mary Catherine Hellen, who lived with the Adams family after the death of her parents. In 1828, John married Mary in a White House ceremony, and both Charles and George declined to attend.
Мансап
1840 жылы Адамс Массачусетс штатының Өкілдер палатасына үш бір жылдық мерзімге сайланды және 1843 жылдан 1845 жылға дейін Массачусетс Сенатында қызмет етті. 1846 жылы ол "Бостон виг" газетін сатып алып, редакторы болды. 1848 жылы ол АҚШ вице-президентіне «Еркін топырақ» партиясынан ұсынылған бірақ жеңіліске ұшырады, президенттікке бұрынғы президент Мартин Ван Бюренмен бірге кандидат болды. Сол жылы 21 ақпанда оның әкесі ауыр инсульт алды және Палатаның еденіне құлап түсті. Екі күннен кейін 80 жасында Капитолий ғимаратындағы спикердің кабинетінде қайтыс болды. 1840 жылдардан бастап Адамс өз заманының ең көрнекті тарихшы-редакторларының біріне айналды. Ол әкесінің 1829 жылы саясаттан (1828 жылы екінші президенттік мерзімге сайлауда жеңілгеннен кейін) тарих пен өмірбаяндарды зерттеуге көшкенінің әсерімен осы саладағы біліктілігін жетілдірді. Джон Куинси Адамс әкесі Джон Адамстың өмірбаянын жаза бастады, бірақ 1830 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланғаннан кейін саяси мансабын жаңадан бастағандықтан, бірнеше тарау ғана жазды.
In 1840, Adams was elected to three one year terms in the Massachusetts House of Representatives and he served in the Massachusetts Senate from 1843 to 1845. In 1846, he purchased and became editor of the Boston Whig newspaper. In 1848, he was the unsuccessful nominee of the Free Soil Party for Vice President of the United States, running on a ticket with former president Martin Van Buren as the presidential nominee. That same year, on February 21, his father had suffered a massive stroke and collapsed on the floor of the House. He died two days later in the Speaker's Room in the Capitol building at the age of 80. From the 1840s, Adams became one of the finest historical editors of his era. He developed his expertise in part because of the example of his father, who in 1829 had turned from politics (after his defeated bid for a second presidential term in 1828) to history and biography. John Quincy Adams began a biography of his father, John Adams, but wrote only a few chapters before resuming his political career in 1830 with his election to the U. S. House of Representatives.
Конгрессмен және дипломат
Республикашыл Адамс 1858 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланды, онда ол Өндіріс комитетіне төрағалық етті. 1860 жылы қайта сайланды, бірақ 1861 жылдан 1868 жылға дейін әкесі мен атасы бұрын қызмет еткен Сент-Джеймс сарайына (Ұлыбритания) АҚШ министрі (елшісі) болу үшін отставкаға кетті. Массачусетс штатының ықпалды сенаторы Чарльз Самнер осы лауазымға ұмтылып, Адамстан суық қарым-қатынасқа түсті. Ұлыбритания Конфедерацияның соғысушы күшін мойындаған болатын, бірақ Адамс америкалық Азамат соғысы кезінде британдық бейтараптықты сақтау және Конфедерацияны британдықтардың дипломатиялық тұрғыдан мойындауына жол бермеуде маңызды рөл атқарды. Оның міндеттеріне британдық азаматтармен, соның ішінде Карл Маркспен және Халықаралық жұмысшылар қауымдастығымен хат алмасу кірді. Адамс пен оның жеке хатшысы Генри Адамс конфедерацияның дипломатиялық амалдары мен көтерілісшілердің саудалық рейдтік кемелерін (мысалы, Ливерпульдегі N°290 корпусынан құрылған Enrica, бірақ Азор аралдарының жанында CSS Alabama болып қайта жарақталған) және британдық кемешілік компанияларындағы блокаданы бұзушы кемелерді қадағалаумен айналысты. Оның дипломаттық қызметіндегі ең маңызды жетістігі – Ұлыбританияның бейтараптығын сақтау болды. Ол 1861 жылы америкалық теңіз офицері британдық құқықтарды бұзған Трент дауын реттеуге көмектесті. Одақтың Конфедерация порттарын блокадалауының табысқа ие болуымен, Еуропаға мақта тек Одақ арналары арқылы жетті. Ұлыбританиядағы ықпалды тұлғалардың бірі, қаржы министрі Уильям Гладстон Конфедерацияға көмектесу үшін араласуды ұсынды. Адамс мұндай қадамның АҚШ-пен соғысқа басталуы және британдық азық-түлік қорының төрттен бірін құрайтын американдық азық-түлік экспортын тоқтатуға әкелетінін ескертті. Америкалық теңіз күштері күшейе түсіп, британдық кемелерді батыруға тырысады. Антиетам шайқасында Конфедерацияның Солтүстікке басып кіруі жеңіліске ұшырағанда және Линкольн бостандық жарияламайтынын мәлімдегенде британдық үкімет соғысқа қатысу туралы әңгімелерден бас тарды. Адамс және оның командасы кеме жасау мәселесі бойынша мәліметтер жинады, Конфедерация үшін салынған соғыс кемелері мен блокаданы бұзушы кемелердің американдық мүдделерге қаншалықты зиян келтіргенін көрсетті – біріншісі АҚШ сауда флотына, екіншісі шайқас алаңындағы Одақ армиясына қарсы. Бұл дәлелдер соғыстан кейінгі Алабама талаптарының негізі болды. Талаптар төрелікке жіберілді, Адамс американдық тарапты басқарды. Алайда, 1872 жылы британдықтар британдықтар жасаған конфедерациялық соғыс кемелері салдарынан келтірілген зиян үшін ғана 15 миллион доллар (~ $ in) өтемақы төлеуге келісті.
As a Republican, Adams was elected to the United States House of Representatives in 1858, where he chaired the Committee on Manufactures. He was re elected in 1860 but resigned to become U. S. minister (ambassador) to the Court of St James's (Britain), a post previously held by his father and grandfather, from 1861 to 1868. Powerful Massachusetts Senator Charles Sumner had wanted the position and so became alienated from Adams. Britain had already recognized Confederate belligerency, but Adams was instrumental in maintaining British neutrality and preventing British diplomatic recognition of the Confederacy during the American Civil War. Part of his duties included corresponding with British civilians, including Karl Marx and the International Workingmen's Association. Adams and his son, Henry Adams, who served as his private secretary, also were kept busy monitoring Confederate diplomatic intrigues and the construction of rebel commerce raiders (like hull N°290, launched as Enrica from Liverpool but was soon transformed near the Azores Islands into sloop of war CSS Alabama) and blockade runners by British shipyards. His main success as a diplomat was in keeping Britain neutral. He helped resolve the Trent Affair in 1861, in which an American naval officer had violated British rights. With the Union blockade of Confederate ports growing increasingly successful, little cotton now reached Europe except through Union channels. A strong element in Britain, including Chancellor of the Exchequer William Gladstone, wanted to intervene to help the Confederacy. Adams warned doing so would mean war with the United States, as well as the cutting off American food exports, which constituted about a fourth of the British food supply. The American Navy, increasingly strong, would try to sink British shipping. The British government pulled back from talk of war when the Confederate invasion of the North was defeated at Antietam, and Lincoln announced that he would issue the Emancipation Proclamation. Adams and his staff collected details on the shipbuilding issue, showing how warships and blockade runners built for the Confederacy caused widespread damage to American interests, the former being against the U. S. Merchant Marine and the latter against the Union Army on the battlefield. The evidence became the basis of the postwar Alabama Claims. The claims went to arbitration, with Adams in charge of the American side. However, the British in 1872 agreed to pay $15 million (~$ in ) in damages only for damages caused by British built Confederate warships.
Жозеф Смитпен кездесу
1844 жылы өзінің туысы Джозиа Квинсимен бірге саяхаттап жүргенде Чарльз Фрэнсис Адамс Иллинойс штатының Науву қаласында Иса Мәсіх және Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің негізін қалаушы Джозеф Смитпен кездесті және бұрын Смиттің бірінші әйелі Эмма Смитқа тиесілі болған Мормон кітабының бір данасын алды. Кітап қазір Адамс ұлттық тарихи саябағының мұрағат қорында сақталуда. Сол сапарда Смит Адамс пен Квинсиге төрт египеттік мумия және көне папирустарды көрсетті. Адамс Смиттен әсерленбеді және сол күні күнделікке былай деп жазды: "Осындай адам өзі үшін зерттеу тақырыбы емес, адам санасының кейде қандай жолдармен бұрылып кететінін көрсету үшін ғана қызмет етеді. Егер мен өмір сүрсем, бұл жаңылыстың нәтижелерін мен оны және оның шарлатан елшісін көрген жағдаймен салыстырып қарармын."
In 1844, while traveling with his cousin Josiah Quincy, Charles Francis Adams met Joseph Smith, the founder of the Church of Jesus Christ and the Latter Day Saints, in Nauvoo, Illinois, and received a copy of the Book of Mormon which had previously belonged to Smith's first wife, Emma Smith. The book is now in the archive collections of Adams National Historical Park. At the visit, Smith showed Adams and Quincy four Egyptian mummies and ancient papyri. Adams was not impressed by Smith, and wrote in his diary entry that day, "Such a man is a study not for himself, but as serving to show what turns the human mind will sometimes take. And herafter if I should live, I may compare the results of this delusion with the condition in which I saw it and its mountebank apostle."
Кейінгі өмірі
Бостонға оралған Адамс Гарвард университетінің президентігінен бас тартты, бірақ 1869 жылы оның мүшелерінің бірі болды. 1870 жылы ол әкесі Джон Куинси Адамстың құрметіне Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы президенттік кітапхананы салды. Тас кітапханада он екі тілде жазылған 14 000-нан астам кітап бар. Кітапхана Пейсфилдте орналасқан (сонымен қатар "Ескі үй" деп те аталады), қазір ол Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Адамс ұлттық тарихи паркінің бір бөлігі. 1876 жылы Адамс Массачусетс штатының губернаторы лауазымына сәтті сайланбады. 1876 жылғы сайлау коллегиясы даулы мәселесі кезінде Адамс Ақ үй үшін Республикалық Рутерфорд Б. Хейс емес, Демократ Сэмюэл Дж. Тильденді қолдады.
Back in Boston, Adams declined the presidency of Harvard University, but became one of its overseers in 1869. In 1870 he built the first presidential library in the United States to honor his father John Quincy Adams. The Stone Library includes over 14,000 books written in twelve languages. The library is at Peacefield (also known as the "Old House") which is now part of Adams National Historical Park in Quincy, Massachusetts. In 1876, Adams ran unsuccessfully for Governor of Massachusetts. During the 1876 Electoral College controversy, Adams sided with Democrat Samuel J. Tilden over Republican Rutherford B. Hayes for the White House.