Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалияның королева-консорт (1462–1530)
Queen consort of Portugal (1462 1530)
Кастилияның Жоаннасы, Белтранея (28 ақпан 1462 – 12 сәуір 1530) – Кастилия тағына үміткер және король Афонсо V-нің әйелі ретінде Португалия королевасы болған, ол оның қарындасының ұлы болды.
Joanna of Castile, known as la Beltraneja (28 February 1462 – 12 April 1530), was a claimant to the throne of Castile, and Queen of Portugal as the wife of King Afonso V, her uncle.
Туу және ата-аналық
Кастилия королі Генрих IV 1455 жылғы 21 мамырда Португалия королі Эдуардтың қызы және Португалия королі Афонсо V-нің кіші қарындасы – Португалияның Жоаннасына үйленді. Жеті жылдан кейін Жоанна Мадридтің Корольдік алказарында дүниеге келді. Генрих IV бұрын Наварраның Бланша II-ге үйленген еді. Он үш жылдан соң, бұл неке толыққанды болмағандықтан күшін жойды. Бұл Генрихтің Бланшамен қарым-қатынасына ғана әсер ететін қарғысқа байланысты болды; Сеговиядан келген бірнеше әйелдер ешқандай нашарлық байқамағанын куәландырды. Генрихтің басқа балалары болған жоқ және оның импотенцияға шалдыққандығы туралы әңгіме тарады. Рас немес, Генрихтің қарсыластары осы әңгімені кеңінен таратты, сондай-ақ кішкентай инфанта (Жоанна) – 1464 жылы Альбуркерк герцогы атанған корольдің сүйіктісі Белтран де ла Куеваның қызы екенін айтты. Дегенмен, Жоанна мен Афонсо V-нің беделі құлдырады, себебі Фердинанд II Кастилияның барлық қалаларына және басқа бірнеше патшалықтарға португалдарды жеңген үлкен жеңісі туралы хабар жіберді. Осы жаңалықты естіп, Корольдік алказарда қоршауда болған Жоанна ла Белтранеяның жақтастары тарап кетті, ал португалдар өз елдеріне қайтаруға мәжбүр болды. "Бұл Торо шайқасы. Португалия армиясы толық жеңілмегенімен, Донна Жоаннаның ісі құлдырап кеткендей сезім болды. Кастилиялықтар үшін Тороның құдайдың жазасы ретінде қарастырылуы түсінікті болды, бұл Кастилия халқының естелігінде әлі де сақталған Алжубарротадағы қасіретті оқиға үшін құдайдың берген өтемақысы еді". Осыдан кейін Жоаннаның күйеуі Афонсо Францияның Людовик XI-імен одақ құруға тырысты, бірақ сәттілікке жетпеді. 1478 жылы Папа Сикст IV Жоанна мен Афонсо V-нің некесін қандастық байланысқа байланысты бұзды, осылайша ол Португалия королевасы лауазымынан шеттеді. Ол сондай-ақ Кастилия королевасы атағынан бас тартуға мәжбүр болды.
King Henry IV of Castile married Joan of Portugal, daughter of King Edward of Portugal and the youngest sister of King Afonso V of Portugal, on 21 May 1455. Seven years later, Joanna was born at the Royal Alcazar of Madrid. Henry IV had previously been married to Blanche II of Navarre. After thirteen years, that marriage was annulled on the grounds that it had never been consummated. This was attributed to a curse, which only affected Henry's relationship with Blanche; a number of prostitutes from Segovia testified that they had noticed no impairment. Henry had no other children and was rumoured to be impotent. Whether true or not, this rumour was widely circulated by Henry's opponents, who further insinuated that the little infanta (Joanna) was the child of Beltrán de la Cueva, a royal favourite at court, who was created the 1st Duke of Alburquerque in 1464. Even so, the prestige of Joanna and Afonso V dissolved because Ferdinand II sent messages to all the cities of Castile and to several other kingdoms informing them about a huge victory where the Portuguese were crushed. Faced with this news, the party of Joanna la Beltraneja, who was under siege at the Royal Alcazar, was terminated, and the Portuguese were forced to return to their kingdom. "That is the battle of Toro. The Portuguese army had not been exactly defeated; however, the sensation was that Donna Joanna's cause had completely sunk. It made sense that for the Castilians, Toro was considered as divine retribution, the compensation willed by God for the terrible disaster of Aljubarrota, still alive in the Castilian memory." After this, Joanna's husband Afonso tried without success to form an alliance with Louis XI of France. In 1478, the marriage of Joanna and Afonso V was annulled by Pope Sixtus IV on grounds of consanguinity, ending her tenure as Queen of Portugal. She was also forced to renounce the title of Queen of Castile.
Кейінгі өмірі
1479 жылы Альфонсо Кастилия тажына деген құқығынан бас тарды және Изабелла мен Фердинандпен шартқа қол қойды. Жоаннаға екі таңдау ұсынылды: монастырьға келу немесе Изабелланың бір жасар ұлы Жоанға оның жасы жеткенде (және ол келіссе) үйлену. Жоанна Коимбрадағы Санта-Клара монастырына кіруді таңдады, ал осы рәсімге Изабелла куә болды және оның шешімін мақтады. Ол монастырьда қамауда ұсталған жоқ, соңында Лиссабондағы Сан-Жорж қамалында тұруға рұқсат алды. 1482 жылы Франция королі Людовик XI-нің туысы, Наварра королі Франциск Феб оған Кастилияға деген құқығын қайта көтеру мүмкіндігімен үйлену ұсынысын жасады. Бұл Францияның Изабелла мен Фердинандқа Рюссильонды қорғау туралы ескертуі болды. Бірақ Франциск көп ұзамай қайтыс болды. 1504 жылы Изабелла қайтыс болды, және Кастилияны бақылауда ұстау үшін, күйеу баласы Филипптің орнына, Фердинанд Жоаннаға үйленуді ұсынды, бірақ ол бас тартты. Жоанна өмірінің соңына дейін хаттарына "La Reina" ("Патшайым") деп қол қойды. Португалияда ол "A Excelente Senhora" ("Тамаша ханым") деп белгілі болды. Ол Лиссабонда қайтыс болды, және Изабелла I-ден ұзақ өмір сүрді. Жоаннаның Кастилияға деген құқығы оның өлімімен тоқтатылды, өйткені оның мұрагері оның есімдесі, Изабелланың қызы Жоанна болар еді, ол бұған дейін Кастилия патшайымы болған. Бірақ бұл мәлімдеме күмәнді, себебі 1522 жылы ол Португалия королін мұрагер деп жариялады, өйткені оның туысы оның тәжін басып алған екі жаудың (және узурпаторлардың) қызы болды (Изабелла мен Фердинанд).
In 1479, Alfonso renounced his pretension to the Castilian Crown and signed a treaty with Isabella and Ferdinand. Joanna was given a choice: enter a convent, or marry Isabella's one year old son John when he came of age (and if he then consented). Joanna chose to enter the Convent of Santa Clara in Coimbra, and the ceremony was witnessed by Isabella, who praised her decision. She was not incarcerated in the convent, and was eventually allowed to reside in the Castle of São Jorge in Lisbon. In 1482, King Francis Phoebus of Navarre, nephew of Louis XI of France, proposed to her, with the implication of again raising her claim to Castile. This was intended as a French warning to Isabella and Ferdinand, who threatened Roussillon. But Francis died soon after. Isabella died in 1504, and it is alleged that, as a maneuver to retain control of Castile, rather than have his son in law Philip succeed there, Ferdinand then proposed marriage to Joanna, but she refused. Joanna signed her letters "La Reina" ("the Queen"), until she died. She would become known in Portugal as "a Excelente Senhora" ("the Excellent Lady"). She died in Lisbon, having survived her aunt Isabella I. Joanna's claim to Castile was extinguished at her death, as her heir would have been her namesake cousin Joanna, Isabella's daughter, who was already Queen of Castile but this affirmation is questionable because in 1522 she proclaimed her heir the King of Portugal because her cousin was daughter of two enemies (and usurpers) of her Crown (Isabella and Ferdinand).
Көркем шығармаларда
Хуана ла Белтранеха, Сантьяго Севильяның пьесасы (Liceus.com-ның гуманитарлық порталы). Хуан Пачеко мен Белтран де ла Куева бейнесі ханшайым Хуанаға дворяндықтан шыққан кейбір адамдардың зиянды ықпалын көрсетеді. "Isabel" – Кастилияның Изабелла I туралы испандық телесериал, онда Хуана да (Изабелланың немересі) бар. Хуана рөлін Кармен Санчес ойнайды. Лоуренс Шуновердің "Королеваның салбырауы", Испания королевасы Изабелланың тарихи романы, Хуана ла Белтранеха кейіпкерін қамтиды. Бұл жақсы жазылған және зерттелген тарихи роман 1955 жылы Уильям Слоун Ассошиэйтс, Inc. (Нью-Йорк) баспасынан шықты. Жан Плейдидің Испания трилогиясы Изабелла, Фердинанд және Ла Белтранеханың көзқарастарын ұсынады, әсіресе "Испания егемендер үшін" атты екінші кітабында.
Juana la Beltraneja, a play by Santiago Sevilla (Humanities Portal of Liceus. com). The depiction of Juan Pacheco and Beltrán de la Cueva shows the pernicious influence of certain members of the nobility towards princess Joanna. Isabel, a Spanish television series about Isabella I of Castile, which includes Joanna (Isabella's niece). Joanna is played by Carmen Sánchez. The Queen's Cross, A Biographical Romance of Queen Isabella of Spain by Lawrence Schoonover, includes the figure of Joanna la Beltraneja in its story. This well written and well researched historical novel was published by William Sloane Associates, Inc. (New York), 1955. Jean Plaidy's Spain trilogy provides viewpoints from Isabella, Ferdinand and La Beltraneja, especially in book 2 "Spain for the Sovereigns".