Кіріспе

Ирландияда туған Орталық Американың әскери шенеунігі Хуан Галиндо (1802 – 30 қаңтар 1840) – ирландтық Гондурас саяси белсендісі және Орталық Америка Федеративтік Республикасының Либералдық үкіметіндегі әскери және әкімшілік қызметкер. Ол АҚШ және Англияға дипломатиялық миссиямен үкіметтен өкіл ретінде барды. Орталық Америкадағы қызметі оған аймақты зерттеуге және майя ескерткіштерін қарастыруға мүмкіндік берді. Оның табылғандары туралы есептері оған майя археологиясының ерте дамушысы ретінде танылуға ықпал етті.

Алғашқы жылдар

Галиндо 1802 жылы Дублинде Джон Галиндо болып дүниеге келген. Оның әкесі, Филемон Галиндо испан тегі бар ағылшын, ал анасы Кэтрин Гоф ирланд болған. Екеуі де Бат қаласындағы театрдың қызметкерлері болып жұмыс істеген кезде танысқан актерлер еді. Олар 1801 жылы Дублинде үйленді. Оның балалық шағы туралы мәлімет аз, ол Жаңа дүниеге не үшін және қашан кеткені белгісіз. Көшіп кетуі туралы әртүрлі деректер бар, бірақ жиырма жасқа толғанға дейін Чилидің тәуелсіздігі үшін күресу үшін адмирал Томас Кокрейннің қатарына қосылған, немесе Ямайкадағы плантация иесі болған ағасына қосылған болуы мүмкін. Оның мансабындағы алғашқы нақты жазба 1827 жылы Гватемаладағы британ консулының хатшысы және аудармашысы болып жұмыс істеген кезде тіркелді. 1828 жылы ол Изтапа портын жақсарту жөніндегі басқарушы, сондай-ақ Гондурас батальонының майоры болды.

Орталық Америка Федеративтік Республикасы

1829 жылы Франсиско Морасан басқаратын либералдық күштер Гватемалаға шабуыл жасады. Галиндо либералдарға қосылды және Морасан армиясы революцияны жеңіспен аяқтады. Морасан Орталық Америка Федеративтік Республикасын құрды, ал Галиндо Морасан мен Гватемала мемлекет басшысы Мариано Гальвес тарапынан қолдау алды. Жаңа федералдық конгресс Галиндоға азаматтық беруге келісім берді және ол өзінің есімін Хуанға өзгертті. Галиндо жаңа үкімет үшін бірнеше әскери тапсырмаларды орындады, соның ішінде Омоадағы әскери гарнизон офицері, Трухильо портының командирі және Петеннің әскери губернаторы болды. 1834 жылы ол Петендегі Лакандон майяларын бейбіттендіру және бес жыл ішінде Гватемала үкіметіне адал колонистермен қоныстандыру шартымен миллион акр жер алды. Бірақ көп ұзамай Гватемала мен Британдық Гондурас арасындағы шекара даулы екенін және британдықтар Галиндоның жаңа жері Британдық Гондурасқа тиесілі деп мәлімдеді. Британдық магони кесушілер аймақты белсенді түрде кесіп, Галиндоны жердің ең бағалы байлығынан айырды. Британдық Гондурастағы Ұлыбритания консулы Фредерик Чатфилдпен болған келіссөздер мәселені шешпеді, сол себепті Орталық Америка Галиндоны Лондондағы Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігімен тікелей келіссөздер жүргізу үшін елші етіп тағайындады. 1835 жылдың қаңтарында Галиндо Орталық Америкадан шығып, алдымен Вашингтонға келді, онда АҚШ-ты британдықтарға қарсы күресін қолдауға үміттенеді. Ол Никарагуа арқылы канал салу мүмкіндігі туралы ақпарат беруге уәде берді. 1835 жылдың мамырында ол Мемлекеттік хатшы Джон Форсайтпен және президент Эндрю Джексонмен кездесті, бірақ олардың қолдауын ала алмады. Галиндо Лондонға барып, тамызда жетті. Ол келгеннен кейін көп ұзамай Сыртқы істер министрі лорд Палмерстонмен кездесті, бірақ келіссөздер тоқтап қалды. 1836 жылдың сәуірінде Палмерстон Галиндомен жұмыс істемейтініне шешім берді және Галиндо британдық азамат ретінде туылғандықтан, шетелдік үкіметтің өкілі бола алмайтынын айтты. Петендегі жеріне заңды құқығы болмағандықтан, Галиндо қоныс аударушыларды тарта алмады. Оның орнына, ол Орталық Америкадан тағы бір мүмкіндік сұрады және оған Москито жағалауында жер берілді. Лондонға келген кезде Галиндо әкесі мен басқа туыстарын осы шалғай жағалауға қоныс аударушылар тобын басқаруға шақырды. Бірақ бұл жоба сәтсіз аяқталды, себебі қоныс аударушылар жақсы жабдықталмаған, жеткілікті жабдықтары болмады және келгеннен кейін өмір сүрудің жолын таба алмады. 1836 жылы Галиндо Орталық Америкаға оралған кезде, қоныс аудару ошағы құлап, әкесі Англияға қайтып келді. Ол сондай-ақ Орталық Америка үкіметіндегі ықпалының азайғанын байқады. Орталық Американы билеген либералдық режим қазір қиын жағдайда болды. Галиндо британдық агрессияға қарсы қолдау табуға тырысты, бірақ бұл әрекет халықтың назарын аудармады. Азамат соғысы басталғанда, ол либералдық генерал Тринидад Кабанас басқарған армияға қайта қосылды. Кабанас Тегусигальпа қаласының жанында Гондурас пен Никарагуаның біріккен күштерінен жеңілді. Галиндо 1840 жылдың 30 қаңтарында шайқастан кейін қаза тапты.

Майя археологиясы

Петеннің әскери губернаторы ретінде Галиндо Усумасинта өзенімен төменге қарай саяхат жасап, зерттеу жүргізді, содан кейін 1831 жылдың сәуірінде Паленкедегі майя руиналарына жете алу үшін құрлықпен өтті. Ол бір ай бойы осы орынды зерттеп, әртүрлі құрылыстар туралы есеп жазып, жоспарлар жасады және кездескен әшекейлердің бірнеше суретін салды. Сол жылы оның еңбегі Лондондық «Әдебиеттік газет» және Париж Географиялық қоғамында жарияланды. Ол сондай-ақ Лондондағы Корольдік қоғамға майя заттарының кішкентай коллекциясын жіберді. 1834 жылы Орталық Америка үкіметі Галиндоны Копан руиналарын зерттеуге және олар туралы баяндама беруге жіберді. Ол аймақты зерттеуге шамамен он апта жұмсады, есептер жазып, өзінің табалдарын суреттеді. Ол Лондондық «Әдебиеттік газет» пен Америкалық антиквариат қоғамына екі қысқаша баяндама жазды. Жиырма алты иллюстрациясы бар толық баяндама Париждегі Географиялық қоғамға жіберілді, ал түпнұсқасы оның үкіметіне жарияланады деген қате түсінікпен жіберілді. Ол 1945 жылы табылғанға дейін жүз жылдан астам уақыт бойы «жоғалып», кейін жарияланды. Бұл оның мансабының шағын бөлігі болғанымен, Галиндо майя археологиясының ерте пионері ретінде танылған, өткір бақылаушы және тиімді коммуникатор екенін дәлелдеді. Ол өзінің ойларын бөлісу үшін Географиялық қоғамға отыз екі хат жазды. Галиндо қазіргі майя халқы мен руиналарда табылған ежелгі майя бейнелерінің ұқсастығын бірінші болып атап өтті және Майяның түпкілікті өркениетін қазіргі майялардың ата-бабалары құрғандығын дұрыс айтты. Сондай-ақ, ол майя иероглифтерін мұқият көшіріп, оларды ерекше жазу түрі ретінде анықтаған алғашқы зерттеуші болды.