Кіріспе

Алмаден – Испанияның Сиудад-Реал провинциясындағы Кастилия-Ла-Манча автономды облысының құрамына кіретін қала және муниципалитет. Қала 4° 49' батыс және 38° 46' солтүстік координаттарында орналасқан және теңіз деңгейінен 589 метр биіктікте жатыр. Алмаден Мадридтен оңтүстікке қарай 300 шақырым қашықтықта, Сиерра-Морена тауларында орналасқан. Алмаден атауы "минерал" немесе "кент" деген мағынаны білдіретін сөзден шыққан, сондықтан оны қазып алатын жер "кен" деп аталған. Бастапқыда римдік, кейіннен мавр кеніштік елді мекені болған, вестготтардан басып алынған қала 1151 жылы король Альфонсо VII басшылығымен христиандар тарапынан жаулап алынып, Калатрава орденінің рыцарьларына тапсырылды.

Кен орындарының тарихы

Бұл аймақтың геологиясы вулканизммен сипатталады. Алмаденде әлемдегі ең ірі цинабар қоры орналасқан, бұл минерал жақындағы жанартаулық белсенділікпен байланысты және одан сынап өндіріледі. Ежелгі заманнан бері цинабар вермильон пигментін жасау үшін қолданылып келген, және Рим мен Визигот кезеңдерінде Альмадендегі минерал өндірісінің мақсаты осы болуы мүмкін, аталған дәуірлерге қатысты тарихи мәліметтер шектеулі. Ислам дәуірінде цинабардан сынап алуға арналған пештер орнатылды. Ал-Андалустағы алхимиктердің жетілдірілген білімі мен тәжірибесінің арқасында Альмаден кен орындары Жерорта теңізі бассейніне сынапты экспорттады. Олар сол кездегі ғылыми әдебиеттерде маңызды орын алды. 16 және 17 ғасырларда Аугсбургтың екі неміс банкирі – Фуггерлер – Испания үкіметіне берген қарыздарының орнына кендерді басқарды. 16 ғасырдың ортасында Америкада алтын мен күміс кендерінен металл алу үшін сынапты пайдаланатын амальгамация процесі енгізілгеннен кейін сынаптың құндылығы арта түсті. Сынапқа деген сұраныс өсті, сонымен қатар қаланың кен өндіру және өнеркәсіп орталығы ретіндегі маңызы да артты. Осы кезеңде өндірілген сынаптың көп бөлігі Севильяға, одан кейін Америкаға жіберілді.

Күнделікті өмір

1580 жылдары патшаға келіп түскен шағымдардың үздіксіз ағыны 1593 жылы Алмадендегі сотталғандардың тұру жағдайларын зерттеуге алып келді. Тергеуді патшалық комиссар және белгілі автор Матео Алеман жүргізді, ол негізінен сотталғандармен сұхбаттасуларға сүйенді. 1835 жылы Бірінші Карлист соғысы кезінде кен Н.М. Ротшильд пен ұлдары банкісіне мерзімізсіз жалға берілді. Төленген құн жоғары болды, бірақ Ротшильд отбасының фирмаларының бірі бұрын Австриядан Идриядағы (қазіргі Словенияда) сынап кенішін сатып алған еді; осылайша фирма Калифорниядағы Жаңа Алмаден табыларға дейін сынапқа монополиялық құқыққа ие болды. Өндіріс көлемі ұлғайтылды және металл айтарлықтай үстемемен сатылды, бұл Испанияға да, фирмаға да мол пайда әкелді. Испания кен орнын 1863 жылы қайтарып алды. 1916 жылы кендерді басқару үшін арнайы кеңес құрылды, жаңа технологиялар мен қауіпсіздікті жақсарту енгізілді. 1941 жылы, Испан азамат соғысынан кейін, сынаптың рекордтық өндірісі 82 000 колбаға жетті, мұнда соғыс тұтқындары күштеп жұмыс істеді. Сынап бағасы 1965 жылы бір колбаға 571 АҚШ долларынан 1976 жылы 121 АҚШ долларына дейін төмендеді, бұл экономикалық жоспарлауды қиындатты. 1981 жылы Испания үкіметі кен орнын пайдалану үшін Minas de Almadén y Arrayanes компаниясын құрды. 2000 жылы кендер халықаралық нарықта сынап бағасының төмендеуіне байланысты жабылды, бұл сұраныстың төмендеуінен туындады. Дегенмен, Алмаден әлі де әлемдегі ең ірі сынап қорларының біріне ие.