Итальяндық мүсінші Андреа Сансовиноның өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Италиялық мүсінші Андреа дал Монте Сансовино немесе Андреа Контуччи дель Монте Сан Савино (шамамен 1467–1529) – Жоғарғы Ренессанс дәуірінде жұмыс істеген итальян мүсіншісі. Оның шәкірттерінің ішінде Жакопо Сансовино (туыс емес) бар.

Өмірбаян

Ол Монте Сансовиноның Доменико Контуччидің ұлы болды және Ареццо маңындағы Монте Сан Савинода дүниеге келді, сондықтан оның аты көбінесе Сансовино деп жұмсатылды. Ол Антонио дель Поллаюолоның шәкірті болды және бастапқыда 15 ғасырдағы Флоренция стилінде жұмыс істеді. Оның ерте туындылары – Монте-Сан-Савинодағы Санта-Кьярадағы терра-коттадан жасалған құрбандық алтарі, сондай-ақ Мәрияның Жариялануы, Құдай ананың тәж кигізілуі, Пьета, Соңғы тоқсан және Флоренциядағы Санто-Спирито шіркеуінің Корбинелли капелласындағы түрлі мүсіндер. Бұлардың бәрі 1488 және 1491 жылдар аралығында орындалды. 1493 жылдан 1500 жылға дейін Андреа Португалияда патшаға қызмет етті, оның кейбір мүсіндері бүгінге дейін Коимбра монастырь шіркеуінде сақталып тұр. Бұл ерте бедерлер Донателлоның күшті ықпалын көрсетеді. Римге оралғаннан кейін оның алғашқы танымал жұмыстары Генуя соборындағы Мадонна мен Жақын (Баптист) мүсіндері болды. Жаңа, бұрынғыдан өзгеше стильдің басталуын Флоренциядағы Сан-Джованни баптистериінің шығыс есігінің үстіндегі Иоаннның Мәсіхті шомылдыруы мүсінінде (1505) көруге болады. Дегенмен, бұл топты Винченцо Дантидің нашар қолы аяқтады. Осы кезеңде ол Волтеррадағы мәрмәр шүғыла жасады, онда Төрт ізгілік және Мәсіхтің шомылдырылуы жақсы бедерленген. 1504 жылы Сансовино Рим папасы Юлий II шақыруымен Санта-Мария-ин-Аракоэлидегі кардинал Манци ескерткішін (Андреа Брегноның ломбард стиліне ұқсас) және Санта-Мария-дель-Пополо шіркеуінің артындағы хор үшін кардиналдар Асканио Мария Сфорца мен Джироламо Бассо делла Ровере ескерткіштерін жасауға шақырылды. Бұл ескерткіштердің архитектуралық бөліктері мен олардың мүсіндік жапырақтары өте әдемі және ең ұсақ бөлшектеріне дейін жасалған, бірақ жатқан мүсіндер талғамның күрт төмендеуінің басталуын көрсетеді. Бұл қабірлер көптеген жылдар бойы көптеген кейінгі мүсіншілердің олардың кемшіліктерін күшейтіп көшіруге тырысқан үлгілеріне айналды. 1512 жылы, Римде болғанда, Сансовино Сант-Агостино шіркеуінің бір жақ алтарының үстінде орналасқан Мадонна мен Бала және Киелі Аннаның өте әдемі тобын жасады. 1513 жылдан 1528 жылға дейін ол Лоретода болды, онда Санта Касаның сыртын ақ мәрмәрмен қаптады, бедерлермен және мүсіндермен безенді. Жалпы әсері бай және тамаша болғанымен, мүсіннің жеке бөліктері бос және әлсіз. Сансовиноның ерте бедерлері ең жақсылары.

He was the son of Domenico Contucci of Monte Sansovino, and was born at Monte San Savino near Arezzo, hence his name, which is usually softened to Sansovino. He was a pupil of Antonio del Pollaiuolo, and at first worked in the style of 15th century Florence. His early works are the terra cotta altarpiece in Santa Chiara at Monte San Savino, and the marble reliefs of the Annunciation, the Coronation of the Virgin, a Pietà, the Last Supper, and various statuettes in the Corbinelli chapel of Santo Spirito at Florence, all executed between the years 1488 and 1491. From 1493 to 1500 Andrea worked in Portugal for the king, and some pieces of sculpture by him still exist in the monastic church of Coimbra. These early reliefs strongly show the influence of Donatello. His first known works after his return to Rome are a Madonna and a Baptist in Genoa Cathedral. The beginning of a more pagan style is shown in the St. John Baptizing Christ statues over the east door of the Battistero di San Giovanni in Florence (1505). This group was, however, finished by the weaker hand of Vincenzo Danti. In this period he executed the marble font at Volterra, with good reliefs of the Four Virtues and the Baptism of Christ. In 1504 Sansovino was invited to Rome by Pope Julius II to make the monument of Cardinal Manzi in Santa Maria in Aracoeli (influenced by the Lombard style of Andrea Bregno) and those of Cardinals Ascanio Maria Sforza and Girolamo Basso della Rovere for the retro choir of Santa Maria del Popolo. The architectural parts of these monuments and their sculptured foliage are extremely graceful and executed with the most minute delicacy, but the recumbent effigies show the beginning of a serious decline in taste. These tombs became models which for many years were copied by most later sculptors with increasing exaggerations of their defects. In 1512, while still in Rome, Sansovino executed a very beautiful group of the Madonna and Child with St. Anne, now over one of the side altars in the church of Sant'Agostino. From 1513 to 1528 he was at Loreto, where he cased the outside of the Santa Casa in white marble, covered with reliefs and statuettes in niches between engaged columns; a small part of this sculpture was the work of Andrea, but the greater part was executed by Raffaello da Montelupo, Tribolo and others of his assistants and pupils. Though the general effect is rich and magnificent, the individual pieces of sculpture are both dull and feeble. The earlier reliefs, those by Sansovino himself, are the best.