1913-1996 жылдар аралығындағы Flxible компаниясының тарихы

Кіріспе

Америкалық автобус және тренерлер өндірушісі 1913-1996 жылдары.

Flxible Co. (айтылуы "флексибл") – АҚШ-тың Огайо штатында орналасқан мотоциклдің қосалқы вагондары, сүйсіндіру машиналары, жедел жәрдем машиналарын, қалааралық автобустар мен қалалық автобустарды өндіретін американдық өндіруші. Ол 1913 жылы құрылып, 1996 жылы жабылған. Компанияның өндірісі 1953-1970 жылдар аралығында тас жол автобустары мен басқа да өнімдерден қалалық автобустарға ауысты, ал кейінгі жылдары Flxible Солтүстік Америкадағы ең ірі қалалық автобус өндірушілерінің бірі болды.

Тарих

1913 жылы Хьюго Х. Янг пен Карл Ф. Дадт Огайо штатының Лудонвилл қаласында мотоциклге икемді бекіткішпен мотоциклдің қосалқы тіркемелерін өндіру үшін Flexible Side Car Company компаниясын құрды. Икемді бекіткіш тіркемелерге мотоциклмен бірге бұрыштарда еңкейюге мүмкіндік берді және бұл Янг патенттеген конструкцияға негізделген. 1919 жылы компания "flexible" сөзінен бастапқы "E" әрпін алып тастап, бизнестің кеңеюіне жаңа мүмкіндіктер іздегендіктен, атын The Flxible Company деп өзгертті. 1920 жылдары қолжетімді арзан автомобильдердің арқасында мотоцикл тіркемелеріне деген сұраныс азайды және 1924 жылы Flxible негізінен Buick шассиінде, сондай-ақ кейде Studebaker, Cadillac және REO шассилерінде шығарылатын сүйікті азаналар мен жедел жәрдем машиналарын өндіруге көшті. Алғашында (1930-шы және 1940-шы жылдардың басында) GMC жүк машинасы шассиінде салынған және Buick Straight 8 қозғалтқыштарымен жабдықталған қалааралық автобустар да жасалды.

Чарльз Кеттерринг және "General Motors"

Чарльз Кеттеринг, Огайо штатының Лодонвилл қаласында туған және General Motors компаниясының вице-президенті, компанияның өмір сүруінің бірінші жартысында Flxible компаниясымен тығыз байланыста болды. 1914 жылы Кеттерингтің көмегімен Flxible құрылды, ол компанияның президенті болып, директорлар кеңесіне кірді. Кеттеринг компанияның алғашқы жылдары, әсіресе 1916 жылдан кейін, өзінің фирмасын, Dayton Engineering Laboratories Company (Delco) компаниясын GM-ге 2,5 миллион долларға сатқаннан кейін, компанияға маңызды қаржылай көмек көрсетті. Кеттеринг 1940 жылы басқарма төрағасы болғанға дейін, 1958 жылы қайтыс болғанға дейін президент қызметін атқарды. 1916 жылы Delco-ны GM-ге сатқаннан кейін Кеттеринг GM-де зерттеу зертханасын ұйымдастырып, басқарды және 1950 жылдары GM-де вице-президент лауазымын иеленді. Кеттерингтің GM және Flxible екеуімен де тығыз байланысының нәтижесінде, Flxible көліктерін өндіруде көптеген GM бөлшектері пайдаланылды, әсіресе GM 1943 жылы бәсекелес автобус өндірушісі Yellow Coach-ті сатып алғанға дейін, оның үлесінде GM 1925 жылдан бері басым болды. Мысалы, 1920 жылдардың ортасынан 1940 жылдардың басына дейінгі Flxible жедел жәрдем машиналарының, жаназалық машиналарының және автобустардың көпшілігі Buick шассилерінде салынды, ал 1930 жылдардың ортасындағы Flxible "Airway" модельді автобустары Chevrolet шассилерінде құрастырылды. 1958 жылы 1956 жылғы антимонополиялық іске байланысты келісім шартының нәтижесінде, АҚШ-тың General Motors Corp-қа қарсы GM өздерінің автобус құрамдастарын, қозғалтқыштарын және қоробкаларын басқа өндірушілерге роялтисіз сатуға міндеттелді. Алайда, 1950 жылдардың басында және келісім шартына дейін, Кеттеринг әлі де директорлар кеңесінде қызмет етіп тұрғанда, Flxible GM дизельді қозғалтқыштарымен бірнеше автобустар құрды. GM өзінің дизельді қозғалтқыштарын Flxible-ге кейбір монополиялық деп саналған GM-нің бизнес-практикасына сынды азайту үшін ұсынған болуы мүмкін деп болжанады. GM-нің 1960 және 1970 жылдары 8 цилиндрлі қозғалтқышпен 35 футтық (11 м) "Жаңа көрініс" қалалық автобусын шығармауы туралы да осылай айтылды. Алайда, GM бұл нарыққа кірмеуді таңдаған болуы мүмкін, өйткені әлеуетті сату инженерлік және өндірістік шығындарды ақтамайды. Келісім шартының тағы бір салдары, ол 1965 жылға дейін толыққанды реттелмеген, GM-нің өзінің қызметкерлері мен директорларының басқа автобус өндіруші компанияның қызметкері немесе директоры болып тағайындалуына тыйым салды. Егер Кеттеринг 1958 жылы қайтыс болмағанда, бұл ереже оған да қатысты болар еді.

Charles Kettering, a Loudonville, Ohio native and vice president of General Motors, was closely associated with Flxible for almost the entire first half of the company's existence. In 1914, Flxible was incorporated with the help of Kettering, who then became president of the company and joined the board of directors. Kettering provided significant funding for the company in its early years, particularly after 1916, when he sold his firm, the Dayton Engineering Laboratories Company (Delco), to GM for $2.5 million. Kettering continued to serve as president of Flxible, until he became chairman of the board in 1940, a position he held until his death in 1958. After selling Delco to GM in 1916, Kettering organized and ran a research laboratory at GM and, by the 1950s, held the position of vice president at GM. As a result of Kettering's close relationship with both GM and Flxible, many GM parts were used in the production of Flxible vehicles, particularly prior to GM's 1943 purchase of Yellow Coach, a competing bus manufacturer, of which GM had been a majority owner since 1925. For example, most Flxible ambulances, hearses and buses, from the mid 1920s to the early 1940s, were built on Buick chassis, and Flxible's "Airway" model buses of the mid 1930s were built on a Chevrolet chassis. In 1958, as a result of the consent decree from the 1956 anti trust case, United States v. General Motors Corp., GM was mandated to sell their bus components, engines, and transmissions to other manufacturers, free of royalties. However, in the early 1950s and prior to the consent decree, Flxible built a small number of buses with GM diesel engines while Kettering still served on the board. It has been postulated that GM may have made its diesel engines available to Flxible to reduce the criticisms of GM's business practices that some felt were monopolistic. The same has been said about GM's decision in the 1960s and 1970s not to produce a 35 feet (11 m) "New Look" transit bus with an 8 cylinder engine. However, it is also possible that GM chose not to enter that market because the potential sales did not warrant the added costs of engineering and production. Another result of the consent decree, which was not settled in its entirety until 1965, was that GM was barred from having any of its officers or directors serve as an officer or director for any other bus manufacturing company. That provision would have applied to Kettering, had he not died in 1958.

Автобустар өндірісі

1953 жылы Flxible Fageol Twin Coach Company компаниясының автобус өндіру бөлімін өзіне қосып алды және Чикаго көлік басқармасынан транзиттік автобустарға алғашқы тапсырысын қабылдады. 1964 жылы Flxible Алабама штатының Эвергрин қаласындағы Southern Coach Manufacturing Co. компаниясын сатып алды және 1976 жылға дейін бұрынғы Southern Coach зауытында шағын транзиттік автобустар жасады. Flxible компаниясы 1970 жылы Rohr Industries компаниясымен сатып алынды, ал 1974 жылы Огайо штатының Делавэр қаласында жаңа зауыт және корпоративтік кеңсе салынды, ал Огайо штатының Лудонвилл қаласындағы бастапқы зауыт бөлшектер мен қосалқы құрастырмаларды өндіруге пайдаланылды. 1978 жылы Flxible Grumman Corporation компаниясына сатылып, Grumman Flxible деп аталды. 1983 жылы Grumman компаниясы Flxible-ді General Automotive Corporation компаниясына сатқанда, атау қайта Flxible болып өзгерді. 1996 жылы Flxible банкротқа ұшырады және оның активтері аукционда сатылды. Соңғы Flxible көліктері 1995 жылы өндірілді.

870 "А" кадрлық проблемалар

1980 жылдардың ортасында Нью-Йорк қаласының көлік басқармасы (NYCTA) пайдаланатын бірнеше Grumman 870 автобустарының А пішіндес астыңғы жақтауларында жарықтар пайда болды. Бұл NYCTA президенті Дэвид Ганнды бүкіл автопаркты қызметтен уақытша шығаруға мәжбүр етті. Көп ұзамай, басқа да бірнеше компаниялар 870 автобустарының "А" жақтауларында жарықтар болғанын хабарлады. Дегенмен, жақтаулармен байланысты мәселелер көбінесе NYCTA-ға тиесілі 870 автобустарында байқалды, ал Нью-Йорк қалалық көлік департаментінің жекелеген компанияларына тиесілі 870 автобустарында жоқ – олар мәселесі түзетілген алғашқы автобустар еді. NYCTA жаңа автобустарға жасаған қалған тапсырысын GM компаниясына беруге тырысты, бірақ 870 автобустарының кемшілікті және қауіпсіз еместігін дәлелдемеген жағдайда, бұған рұқсат берілмеді. Автобустар ақыры Flxible компаниясына қайтарылды, қайта жаңартылып, Queen City Metro және New Jersey Transit компанияларына қайта сатылды. Grumman, NYCTA 870 автобустарындағы проблемаларды NYCTA-ның сол кездегі нашар техникалық қызмет көрсетуімен байланыстырды, бірақ Чикаго, Коннектикут Транзиті, Хьюстон, Лос-Анджелес және Калифорния штатының Ориндж Каунтидегі көлік жүйелері де өздерінің 870 автобустарында проблемаларды хабарлаған болатын. Осыған қарамастан, NYCTA 1995 жылы елу Metros автобусын тапсырыс берді, бірақ Flxible компаниясы тапсырыс орындалғанға дейін жабылып қалды, ал NYCTA қалған жаңа автобустарды Orion компаниясынан алды.

Қызметтегі соңғы транзиттік автобустар

2010 жылдардың ортасына қарай, өте аз көлік жүйелері ғана әлі де Flxible автобустарын пайдаланып тұрды. Портленд, Орегон қаласындағы TriMet 2015 жылдың мамыр айында соңғы Flxible автобустарын пайдаланудан шығарды, содан кейін Flxible автобустарын қызметте пайдалануды Charleston Area Regional Transportation Authority (CARTA) Чарльстон, Оңтүстік Каролина және Metro Transit Омаха, Небраскада ғана кездестіруге болды. Алайда, Омаха 2018 жылдың жазында жаңа автобустарға тапсырыс берді және сол жылдың соңына дейін соңғы Flxible автобустарын пайдаланудан шығарды. Содан кейін CARTA 2019 жылдың қазан айында соңғы Flxible автобустарын пайдаланудан тоқтатты.

Инженерлік бағдарлама

Flxible 1990-шы жылдардың соңында өндіріс дизайнын қолдау үшін CATIA CAD бағдарламасын енгізді. Олар IBM/Dassault компаниясының бірінші клиенттерінің қатарында болды.

АҚШ-тан тыс өндіріс

Flxible қалааралық автобустары Мексикада және Латын Америкасы елдерінде танымал болды. Дегенмен, осы елдерге импорттық баж салығының жоғары болуы сату көлемін шектеді. 1960 жылдардың басында Flxible Мексикадағы DINA S. A. (Diesel Nacional) өндірушісіне Flxible жобалаған қалааралық автобустарды өндіруге лицензия берді, бұл 1980 жылдардың соңына дейін жалғасты. 1965 және 1966 жылдары Flxible сондай-ақ "New Look" қалалық автобусының дизайнын Ville St Laurent, Квебек қаласындағы әуе кемелерін құрастыратын Canadair Ltd. компаниясына лицензиялады. 1994 жылы Flxible компаниясының бас компаниясы General Automotive Corporation және тағы үш американдық компания – Roger Penske, Mark IV Industries және Carrier – Чанчжоу провинциясының Цзянсу аймағында орналасқан қытайлық Changzhou Changjiang Bus компаниясымен бірлескен кәсіпорын құрды. Олар Flxible Metro дизайны негізінде және Flxible таңбасымен автобустар өндіруді жоспарлады. Нәтижесінде құрылған China Flxible Auto Corporation компаниясы әртүрлі ұзындықтағы автобустарды шығарды. Бұл автобустардың алдыңғы және артқы двигательдік түрлері бар, және олардың сыртқы пішіні ғана американдық Flxible автобустарына ұқсас. Олар Пекин мен Шанхай сияқты Қытайдың ірі қалаларындағы көптеген қоғамдық көлік операторларына сатылды. Троллейбус нұсқасы тек бір оператор үшін, Ханчжоу троллейбус жүйесі үшін жасалды, ол 1990 жылдардың соңынан 2001 жылға дейін 77 бірлікті сатып алды. Осы көліктер үшін Changzhou Changjiang шассиді және Metro стиліндегі корпус жасады, ал Ханчжоу Чанцзян Автобус Компаниясы (Ханчжоу қаласында) оларды троллейбусқа айналдырып жабдықтады.

Flexible Owners International халықаралық ұйымы

Flxible Owners International (сыртқы сілтемені қараңыз) 1980-ші жылдардың ортасында Family Motor Coach Association ұйымының бөлімшесі ретінде құрылды және Flxible компаниясы шығарған автобустар мен жаттығушыларын сақтап қалуға арналған. Ұйым Лудонвиллде жұп жылдары, әдетте шілде айының ортасында екі жылда бір рет жиын өткізеді, онда көптеген сақталған Flxible автобустарын және жаттығушыларын көруге болады. Мүшелеріне тиесілі көліктердің көп бөлігі 1930 жылдан 1967 жылға дейін өндірілген Clipper сериясынан (Clipper, Visicoach, Starliner) тұрады. Дегенмен, «Clipper емес» Flxible жаттығушылары да бар, оларды Flxible иелері иемденіп, күтіп, басқарады. Бұл Starliner, VL100 (VistaLiner), Hi Level және Flxliner, сондай-ақ кейбір қазіргі заманғы қалалық автобустарды қамтиды. Көліктердің көпшілігі автоүйде сақтауға айналдырылған, бірақ мүшелеріне тиесілі отыратын жаттығушылардың да бірнеше мысалы бар.