Кіріспе
Hairspray – американдық мюзикл, музыкасын Марк Шайман жазса, әндер сөздерін Марк Шайман мен Скотт Виттман жазған. Ал пьесасын Марк О’Доннелл мен Томас Михан жазған, бұл Джон Уотерстің 1988 жылғы осы аттас фильміне негізделген. Әндерінде 1960-шы жылдардағы би музыкасы және "downtown" ритм-энд-блюз стильдері бар. 1962 жылы Мэриленд штатының Балтимор қаласында өтетін оқиғада, жасөспірім Трейси Тернбладтың "Корни Коллинз Шоу" телешоуында билеу арманы орындалуы баяндалады. Бұл шоу нақты өмірде болған "Бадди Дийн Шоу" бағдарламасына негізделген. Трейси шоуда рөл жеңгеннен кейін бір түндік жұлдызға айналады, ол шоудың интеграциясын қолдап, әлеуметтік өзгерістерге ықпал етеді. Мюзикл 2002 жылы Сиэтлде алғаш рет көрсетілді, содан кейін сол жылдың соңында Бродвейге көшірілді. 2003 жылы "Hairspray" сегіз "Тони" сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде "Ең үздік мюзикл" сыйлығы да бар, барлығы 13 номинациядан. Мюзикл 2642 рет сахналанды, ал 2009 жылдың 4 қаңтарында жабылды. "Hairspray" ел бойынша гастрольдік турларға қатысты, Вест-Эндте қойылды, сондай-ақ көптеген шетелдік өндірістерде көрсетілді және 2007 жылы мюзикл фильміне бейімделді. Лондондық қойылым рекордтық 11 "Лоренс Оливье" сыйлығына ие болды, оның ішінде "Ең жақсы жаңа мюзикл" сыйлығын жеңіп алды.
Hairspray is an American musical with music by Marc Shaiman and lyrics by Marc Shaiman and Scott Wittman, with a book by Mark O'Donnell and Thomas Meehan, based on John Waters's 1988 film of the same name. The songs include 1960s style dance music and "downtown" rhythm and blues. Set in 1962 Baltimore, Maryland, the production follows teenage Tracy Turnblad's dream to dance on The Corny Collins Show, a local TV dance program based on the real life Buddy Deane Show. When Tracy wins a role on the show, she becomes a celebrity overnight, leading to social change as Tracy campaigns for the show's integration. The musical opened in Seattle in 2002 and moved to Broadway later that year. In 2003, Hairspray won eight Tony Awards, including one for Best Musical, out of 13 nominations. It ran for 2,642 performances, and closed on January 4, 2009. Hairspray has also had national tours, a West End production, and numerous foreign productions and was adapted as a 2007 musical film. The London production was nominated for a record setting eleven Laurence Olivier Awards, winning four, including Best New Musical.
Бродвейдің түпнұсқалық қойылымы
Сиэтл қаласындағы 5-авеню театрында сәтті сынақтан өткеннен кейін, «Hairspray» 2002 жылдың 15 тамызында Бродвейдегі Нил Саймон театрында көрсетілді. Қойылымды Джек О'Брайен режиссерлік етті, хореографиясын Джерри Митчелл жасады, декорациясын Дэвид Роквелл, костюмдерін Уильям Айви Лонг, жарықтандыруын Кеннет Познер, дыбысын Стив К. Кеннеди, ал шоудың ерекше әртүрлі шаштарын Пол Хантли дайындады. Музыкалық жетекшісі Лон Хойт болды, оркестрде шамамен 15 музыкант болды. Алғашқы Бродвей құрамында Марриса Джарет Винокур мен Харви Файрштейн Трейси мен Эдна рөлдерін, Мэтью Моррисон Линк рөлін, Лора Белл Банди Амбер рөлін, Керри Батлер Пенни рөлін, Линда Харт Велма рөлін, Мэри Бонд Дэвис Мотормут Мейбелл рөлін, Кори Рейнольдс Сивид рөлін, Джеки Хоффман Матрон рөлін, Дик Латэсса Уилбур рөлін, ал Кларк Торелл Корни Коллинз рөлін орындады. Камила Маршалл, Шейна Стил және Джудин Ричард «Динамиттер» тобының мүшелері болды. «Hairspray» 13 номинация бойынша «Тони» сыйлығына ие болды, оның ішінде үздік музыкалық туынды, либретто, музыка және режиссура номинацияларын жеңіп алды. Винокур, Файерштейн және Латесса өздерінің актерлік шеберлігі үшін марапаттарға ие болды. Қойылым 6 жылдан астам уақыт бойы сахнада тұрып, 2009 жылдың 4 қаңтарында 2642 көрсетілімнен кейін аяқталды.
Лондондық түпнұсқалық өндіріс
Вест-Энд қойылымы 2007 жылғы 11 қазанда Шафтсбери театрында алғашқы көрсетілімдермен ашылды, ал ресми тұсаукесері 30 қазан күні өтті. Майкл Болл Эдна рөлін, Мел Смит Уилбур Тернблад рөлін, Лианн Джонс Трейси рөлін, Трейси Беннет Велма рөлін, Пол Мануэль Корни Коллинз рөлін, Рейчел Вуддинг Амбер рөлін, Элинор Коллетт Пенни рөлін және Бен Джеймс Эллис Линк рөлін сомдады. Бродвей қойылымының түпкілікті шығармашылық тобы – режиссер Джек О'Брайен мен хореограф Джерри Митчелл Лондондық өндіріс үшін қайта бірікті. Шоу рекордтық 11 Оливье сыйлығына ие болды және «Ең үздік жаңа мюзикл» және «Ең үздік әйел және ер адам актер» (Джонс және Балл) сыйлықтарын жеңіп алды. Қойылым 2010 жылғы 28 наурызда, екі жарым жылға жуық және 1000-нан астам қойылымнан кейін жабылды.
2021 жылы Лондон қайта жаңғыру
Өнім 2020 жылдың 23 сәуірінен 29 тамызына дейін 18 апталық маусымға Лондон Колизейіндегі Вест-Эндке оралуға жоспарланған еді, бірақ COVID-19 пандемиясы наурыздың ортасында барлық қоғамдық театрларды мерзімсіз жабуға мәжбүр етті. Алғашқыда өнім 1 қыркүйектен 8 қарашаға, содан кейін 21 маусымнан 29 қыркүйекке дейін 2021 жылға дейін кейінге жылдырылды. Майкл Болл Оливье сыйлығын жеңіп алған Эдна рөлін қайта ойнады, режиссер Джек О'Брайенмен және хореограф Джерри Митчеллмен қайта жұптасты. Толық актерлік құрамында: Трейси рөлінде Лиззи Биа, Мотормаут Мейбелл рөлінде Мариша Уоллес, Уилбур Тернблад рөлінде Лес Деннис, Велма фон Тюсл рөлінде Рита Симонс, Линк Ларкин рөлінде Джонни Амис және Пенни Пинглтон рөлінде Мари МакГинлей. Пауль Мертон бастапқыда Уэст-Эндте Вилбур рөлінде дебют жасауға тиіс болған, бірақ бірнеше кешігулерден кейін ол труппаға қосыла алмады және оның орнына Деннис келді.
2010 жылғы австралиялық өндіріс
2010 жылы 2 қазанда Мельбурн қаласындағы Принцесса театрында «Hairspray» австралиялық қойылымы сахнаға шықты және сыншылардың жоғары бағасын алды. Оны Дэвид Аткинс қойды, ал «So You Think You Can Dance Australia» төрешісі Джейсон Коулман хореографиясын жасады. 2011 жылдың 23 маусымында қойылым Сиднейге көшірілді. Басты рөлдерде Джаз Флауэрс (Трейси), Тревор Эшли (Эдна), Джек Чемберс (Линк) және Тевин Кэмпбелл (Seaweed) – Бродвей қойылымындағы рөлін қайта орындады. Аткинс жаңа технологияларды пайдаланып, қойылымды жаңартты. Сахнада әртүрлі комбинацияларда жылжып тұратын үлкен LED экрандары қолданылды, ал экрандарда жасалған анимациялық пейзаждармен кейіпкерлер өзара әрекеттесті. Музыкалық театр 2011 жылдың 11 маусымында Сиднейдегі The Star Casino-дағы Лирикалық театрда ашылды және 2011 жылдың 25 қыркүйегінде күтілгеннен екі апта бұрын жабылды.
2022 жылы Австралияда Бродвей қайта жаңғыруы
Бродвейдің түпнұсқалық қойылымының қайта жаңғыруы 2022 жылдың тамызында Мельбурнның Реджент театрында, түпнұсқалық қойылым Бродвейде ашылғанына 20 жыл өткен соң өтті. Бастапқы режиссура және хореография (Джек О'Брайен мен Джерри Митчеллдің еңбектері) режиссер Мэтт Ленц пен хореограф Доминик Шоумен қайта жаңғыртылды. Орындаушылар құрамында: Кармель Родригес – Трейси рөлінде, Шейн Джейкобсон – Эдна рөлінде, Ронда Бёрчмор – Велма рөлінде, Тодд Маккенни – Уилбур рөлінде, Роб Миллс – Корни Коллинз рөлінде, және Асаби Гудман. 2022 жылдың желтоқсанында қойылым Аделаиданың фестиваль орталығына көшті, онда Корни Коллинз рөлін ирланд туған австралиялық Бобби Фокс ойнады. Аделаидадағы қойылым 2023 жылдың 29 қаңтарында жабылды. Содан кейін қойылым Сиднейдің Лирикалық театрына көшті, ол 2023 жылдың 9 ақпанында ашылып, 2023 жылдың 2 сәуірінде жабылды.
Саяхаттау
АҚШ-тың алғашқы ұлттық гастрольдік сапары 2003 жылдың қыркүйегінде Балтимор қаласында басталып, 2006 жылдың маусымында аяқталды. Басты рөлдерде Карли Джибсон (Трейси), Брюс Виланч (Эдна), Террон Брукс (Сиувид), Сандра ДеНис (Пенни), Сьюзан Селла (Велма) және Рамона Коул (кейін Шарлотта Кросслимен ауыстырылды) (Мотормаут Мейбелл) ойнады. Гастроль Лос-Анджелеске келгенде, Уайнокур Трейси рөлін қайта орындады, ол бірге Бродвейдің түпнұсқалық актерлік құрамындағы Мэтью Моррисон да болды. О'Брайен мен Митчеллдің шығармашылық тобы жобаны басқарды. Лон Хойт музыкалық жетекші болды, ал Джим Вукович 33 ай бойы музыкалық директор болып жұмыс істеді. 2006 жылдың шілдесінде Атлантик-Ситидегі Харра казиносында АҚШ және Азия елдері бойынша Equity жүйесіне кірмейтін гастрольдік сапар басталды. Алты апталық «казино нұсқасы» пайдаланылды, бірақ турне жалғасқанда, ол Лоррейн кейіпкерісіз толық нұсқамен жалғасты. Бұл қойылымда Трейси рөлінде Бруклин Пулвер, Эдна рөлінде Джерри О'Бойл, Уилбур рөлінде Дэн Ферретти, Линк рөлінде Константин Русули, Сиувид рөлінде Кристиан Данте Уайт, Пенни рөлінде Алисса Малгери, Корни рөлінде Джарет Маллон, Велма рөлінде Хэппи Макпартлин, Амбер рөлінде Перл Томас және Мотормаут Мейбелл рөлінде Иветт Кларк ойнады. Тур Токио, Шанхай және Пекин қалаларында өтті. Ол 2010 жылдың 25 сәуірінде Калифорния штатының Риверсайд қаласындағы Fox Performing Arts Center-де соңғы көрсетілімін берді. Вест-Энд қойылымы жабылып, Hairspray Ұлыбритания және Ирландия елдерін аралап гастрольдік сапарға шықты, ол 2010 жылдың 7 сәуірінде Кардиффтегі Уэльс Мыңжылдық орталығында басталды, ал наурыздың 30-ынан бастап алдын ала көрсетілімдер өтті. Турде Майкл Болл Эдна рөлін ойнады, ол Майкл Старк пен Брайан Конлимен алмастырылды; Лес Деннис, Найджел Планнер және Микки Доленц Уилбур рөлін, ал Лори Скарт Трейси рөлін ойнады. Hairspray 2013 жылы Ұлыбритания және Ирландия елдерін аралап гастрольдік сапарға шықты. Шоу 13 ақпанда Манчестердегі Лоури театрында Марк Бентон (Эдна), Люси Бенджамин (Велма), Сандра Марвин (Мотормаут Мейбелл), Маркус Коллинз (Сиувид) және Фрея Саттон (Трейси) рөлінде болды. MM Musicals шоуды 2014 жылдың 19-22 қараша аралығында Кройдондағы ФэрфилдХоллз, Эшкрофт театрында ұсынды. Корин Миллер (Трейси), Энди Лингфилд (Эдна) және Натали Кейв (Пенни) рөлін ойнады. Марк Гучер 2015 жылдың қыркүйегінен бастап Ұлыбританияда Лестердегі Кервтен басталған Hairspray гастрольдік сапарын ұйымдастырды. Өндіріс 2017 жылдың жазының соңында Ұлыбританияны қайта аралап гастрольдік сапарға шықты, онда Норман Пейс (Уилбур), Бренда Эдвардс (Мотормаут), Лейтон Уильямс және Ребекка Мендоза (Трейси) басты рөлдерді ойнады. The Curve туры және одан кейінгі гастрольдерді Пол Керрисон режиссерлік етті, ал хореографияны Дрю МакОни жасады. Бұл қойылым 2021 жылы Пол Керрисонның режиссерлігімен Ұлыбритания мен Ирландияда қайтадан гастрольдік сапарға шықты. Ол 2021 жылдың 24 маусымында Плимут қаласында ашылды.
Халықаралық қойылымдар
Бірінші халықаралық қойылым 2004 жылдың сәуірінде Торонтодағы Уэльс ханшайымы театрында ашылды және 245 спектакльге созылды. Трейси рөліне бұрынғы American Idol байқауының қатысушысы Ванесса Оливарез, ал Эдна рөліне Джей Бразо түсті. Актерлік құрамда Уилбур рөлінде Том Руни, Мотормаут Мейбелл рөлінде Фрэн Джей, Морган рөлінде Мэтью Морган, Шеннел Кемпбелл – Кішкентай Инес, Дженнифер Стюарт – Пенни, Майкл Торонто – Линк, Сьюзан Хенли – Велма, Тара Макри – Амбер, Кевин Мини және Шарлотта Мур – Авторитет фигуралары, сондай-ақ Пол Маккуиллан – Корни ойнады. Ашылу кешіндегі актерлік құрамды Кесси Леви, Стивен Каттс, Фелисия Динвидди, Карен Бертрайт, Джесси Уифер, Клайд Альвс, Брин Арриго, Лиза Белл, Адам Болтон, Аманда ДеФрейтас, Старр Доминиг, Николас Дромард, Десмонд Осборн, Мелани Филлипсон, Стефани Пициладис, Кристин Росси, Эвери Солтцман, Шелдон Смит, Элисон Смит, Линдси Томас, Даррен Ворос, Дерек Винс және Райан Уилсон толықтырды. Оңтүстік Африкадағы қойылым 2007 жылдың қазан айында Йоханнесбургте ашылды, ал бастапқы режиссерлік және хореографиялық жұмыстарды Мэтт Ленц пен Грег Грэм орындады. Жаңа сахналық және костюмдік дизайндарын Майкл Боттари мен Рональд Кейс жасады. 2008 жылдың 16 шілдесінде Аргентинаның Буэнос-Айрестегі қойылым ашылды, онда Эдна рөлін Энрике Пинти сомдады. Трейси рөліне кастинг «Yo Quiero Ser la Protagonista de Hairspray» («Мен Шаштараздың Басты Кейіпкері болғым келеді») атты реалити-шоу арқылы жүзеге асты. 2008 жылдың 14 қарашасында Манилада, Филиппинде «Hairspray» қойылымында Трейси рөлінде Мадель Чинг, ал Эдна рөлінде Майкл де Меса ойнады. Қойылым 2008 жылдың 7 желтоқсанында жабылды. 2009 жылдың 10 шілдесінде Рио-де-Жанейрода Бразилиялық қойылым ашылды, онда Симон Гутьеррес Трейси рөлінде, ал Эдсон Селулари Эдна рөлінде ойнады. 2010 жылы Бразилиядағы гастрольдік сапар Сао-Паулу, Бразилия, Куритиба және Порто-Алегре қалаларында тоқтады. 2009/2010 жылғы маусымда Голландияда қойылым өтті. Эдна рөлін Аржан Эдервин, ал Линк рөлін Джим Баккум (Голландиялық American Idol бірінші маусымында екінші орын алған) сомдады. 2009 жылдың 6 желтоқсанында Германияда Кёльн қаласында қойылым ашылды. Эдна рөлін кезекпен Уве Оксенкнехт пен комедиант Тетье Миерендорф ойнады. Трейси рөлін The Kelly Family тобының бұрынғы мүшесі Мейт Келли, ал Пенни рөлін Яна Стелли сомдады. «Шаштараз» қойылымының неміс тіліндегі тұңғыш қойылымы Швейцарияның Сент-Галлен театрында өтті. Бродвей/Вест-Энд қойылымының жаңадан жасалған нұсқасы 2010 жылдың шілдесінде Дубайда ашылды, онда Вест-Энд қойылымынан Леанн Джонс Трейси рөлін қайта ойнады, ал Энтони Стюарт Хикс Эдна рөлінде ойнады. Жапондық қойылым 2020 жылдың маусымында Токиодағы Тосима өнер және мәдениет театрында, ал 2020 жылдың шілдесінде Осакадағы Умеда өнер театрында көрсетуге жоспарланған. Алайда, ол COVID-19 пандемиясы салдарынан тоқтатылды. Онда Трейси рөлінде Наоми Ватанабе, Эдна рөлінде Юитиро Ямагучи, Уилбур рөлінде Зен Ишикава, Мотормаут Мейбелл рөлінде Кристалл Кей, Велма рөлінде Джун Сена, Корни рөлінде Кохей Уэгучи, Пенни рөлінде Куруми Шимидзу, Линк рөлінде Хироки Миура, Сивейд рөлінде Соичи Хирама және Амбер рөлінде Мейми Тамура (Angerme тобының бұрынғы мүшесі) ойнады. Қосымша қойылымдар Канада, Финляндия, Жапония, Оңтүстік Корея, Италия, Санкт-Галлен (Швейцария) және Бразилияда ашылды. Мюзикл сондай-ақ 2008 жылдың шілдесінде Қытайдың Шанхай қаласындағы Шанхай Ұлы Театрында, 2008 жылдың қыркүйегінде Швецияның Стокгольм қаласында және 2016 жылдың наурыз айында Данияның Копенгаген қаласындағы Тиволи бақтарында көрсетілді. Франция, Израиль, Исландия, Норвегия және Мексика үшін де қосымша қойылымдар жоспарланған. «Hairspray» ағылшын, неміс, испан, голланд, жапон, корей, итальян, португал, француз және еврей тілдеріне аударылды. Гонконг мәдени орталығында Face Production атты сахналық өнер компаниясы қойылым қойды. Олар HK Heckler сыйлығын үздік музыкалық қойылым, үздік әйел актер және үздік сахналық дизайн номинациялары бойынша жеңіп алды. Жапондық тағы бір қойылым Токиодағы Тосима өнер және мәдениет театрында 2022 жылдың 17 қыркүйегінен 2 қазанына дейін, ал Осакадағы Умеда өнер театрында 2022 жылдың тамызында өтеді. Онда Трейси рөлінде Наоми Ватанабе, Эдна рөлінде Юитиро Ямагучи, Уилбур рөлінде Зен Ишикава, Мотормаут Мэйбелл рөлінде Элиана, Велма рөлінде Джун Сена, Корни рөлінде Кохей Уэгучи, Пенни рөлінде Куруми Шимидзу, Линк рөлінде Хироки Миура, Диңгез балдыры рөлінде Соичи Хирама және Амбер рөлінде Мейми Тамура ойнады.
Мектепке бейімдеу
2008 жылдың тамызында британдық Sky 1 телеарнасы Hairspray: The School Musical бағдарламасын көрсетуді бастады. Бұл бағдарлама Солтүстік Лондонның жалпы білім беретін мектебінің Hairspray мюзиклінің кастингтен бастап қойылымға дейінгі дамуын, Бродвей қойылымының топтарының мүшелері мен Вест-Энд актерлері сияқты түрлі актерлер мен шығармашылдардың қатысуымен баяндады. MTI шығарған Junior нұсқасы "I Can Hear the Bells", "(The Legend of) Miss Baltimore Crabs", "Velma's Revenge", "Big, Blonde, and Beautiful", "(You're) Timeless To Me", "(You're) Timeless To Me (Reprise)" және Харриман Ф. Спритцер кейіпкерін қамтымайды.
NBC тікелей эфир телеарнасы
Hairspray – NBC телеарнасының тікелей эфирде көрсетілген музыкалық қойылымы. Ол 2016 жылдың 7 желтоқсанында көрсетілді. Мэдди Бейлио Трейси рөлін ойнады. Дженнифер Хадсон мен Харви Файрштейн Мотормоут Мейбел және Эдна рөлдерін сомдады. Мартин Шорт Уилбурды, ал Дерек Хоуг Корниді ойнады. Кристин Ченовет Велма рөлін, Ариана Гранде Пенни рөлін сомдады. Амбер, Линк және Сивидің рөлдерін сәйкесінше Дов Кэмерон, Гаррет Клейтон және Эфраим Сайкс ойнады. Шон Хейс мырза Пинкиді, ал Рози О'Доннелл дене шынықтыру ұстазын ойнады.
Бірінші акт
Бұл 1962 жылдың маусым айы. Трейси Тернблад, семіз мектеп оқушысы, ("Good Morning Baltimore") оянып, мектепке барады, онда ол "шаштың тым биік болуы" үшін ескерту алады. Мектептен кейін Трейси ең жақсы досы Пеннимен бірге жергілікті жасөспірімдер би шоуы – Корни Коллинз шоуына ("Қаладағы ең жақсы балалар") асығады. Трейсидің ұялшақ және салмағы артық анасы Эдна үтірлеп, телевизордан естілетін музыканың шуына шағымданады, ал Пеннидің анасы Пруди оны "қара түсті музыка" деп шағымдайды. Шоуда орын алу үшін кастинг жарияланғаннан кейін, себебі Бренда (Корни Коллинз Кеңесінің мүшесінің бірі) "тоғыз айға" демалысқа кеткен, Трейси анасынан кастингке рұқсат сұрайды. Эдна Трейсидің салмағы үшін күлдіріп тастауларынан қорқады, сондықтан бас тартады. Пенни мен Эмбердің (Корни Коллинз шоуындағы басты биші) аналарымен де ұқсас пікірталас болады ("Ана, мен енді үлкен қызмын"). Әкесі Уилбурдан рұқсат алып, қолдау алғаннан кейін, Трейси шоуға кастингке барады және жасөспірім Линк Ларкинмен кездеседі, бұл армандық көрініске әкеледі ("Мен қоңырауларды естимін"). Корни Коллинз шоуының нәсілшіл продюсері Велма Фон Тассел Трейсині оның семіздігіне байланысты ("(The Legend of) Miss Baltimore Crabs") кастингтен қабылдамайды, сондай-ақ қарашаң қыз, Кішкентай Инезді де қабылдамайды. Мектепте Трейси "шаштың ерекше болуы" үшін жазалауға жіберіледі. Онда ол қарашаң биші Сивид Дж. Стаббсті ("Negro Day" шоуының хатшысы, Мотормаут Мейбеллдің ұлы) кездестіреді, ол оған бірнеше би қозғалыстарын үйретеді. Ол келесі күні "Sophomore Hop" кешінде жаңа би қадамдарын пайдаланып, өзін Корни Коллинзге ("The Madison") таныстырады. Корни Трейсидің билегенін көргеннен кейін, оған шоуда орын береді ("The Nicest Kids in Town" (Reprise)). Эфирде Линк Корнидің ұсынысымен Трейсиге "It Takes Two" әнін орындайды, бұл Эмберді қатты ренжітеді. Шоудан кейін, шоудың алаңдаған демеушісі, мистер Спритцер, Трейсидің Кеңеске тағайындалуы туралы Велмаға шағымданады. Велма Корниді шоудан шығарумен қорқытып, ақырында күйзеліске ұшырап, Трейсиді жоюды шешеді ("Велманың кек алуы"). Тернбладтар үйінде Эдна Трейсиді шоуда көрген жанкүйерлерден қоңыраулар алады. Пинки мырза қоңырау шалып, үлкен өлшемді киімдер дүкенінің иесі екенін айтады және жарнама жасауды ұсынады. Трейси анасын өзімен бірге келуге және оның агенті болуға өтінеді, бірақ Эдна жылдар бойы пәтерінен шықпаған. Ақыры сыртқа шыққан Эднаға керемет макияж жасалады ("60-шы жылдарға қош келдіңіз") және Трейси дүкеннің бет-бейнесі болады. Мектепте Трейсидің атағының белгілері мектеп ауласында көрінеді, қабырғаларда граффити және Шелли, Кеңес мүшесінің бірі, Трейсидің ерекше шашын киеді. Доджбол ойыны кезінде қызғанышпен Эмбер Трейсині есінен айырады, ал Линк оның жанына жүгіреді. Пэнни мен Сивид, бір-біріне қызығушылық танытқан, мектеп медбикесін табуға асығады, бірақ ол ауру екенін біледі. Сивид Трейсидің көңілін көтеру үшін оларды барлығын әкесінің дискі дүкеніне ("Жүгіріп, айт") шақырады. Дүкенде Трейси барлығын келесі күні Ана мен қыз күнінде станцияға қарсы шеруге шақырады, себебі қарашаңдарға ай сайынғы "Негро күнінен" басқа шоуға рұқсат берілмейді. Олар бастамас бұрын, Мотормаут Мейбелл бастапқыда тартынған Эдна мен Уилбурды да шеруге шығуға көндіреді. Линк өзінің шоумен келісімшарты үшін қатысудан бас тартады. Мотормаут бастаған наразылық кезінде Велма полицияны шақырады және төбелес басталады. Полиция оқиға орнына келгенде, барлық адамдар қамауға алынады ("Үлкен, сұлу және әдемі").
ІІ акт
Шеруден кейін әйелдердің көпшілігі әйелдер түрмесінде ("Үлкен қуыршақ үйі") қамалады. Велманың жамандықтарының нәтижесінде губернатор оны және Амберді кешіріп босатады. Уилбур қалғандарын кепілдікпен шығарады, бірақ Трейси Велманың тағы бір манипуляциясынан кейін түрмеде қалуға мәжбүр болады. Трейси жалғыз қалды және Линк оның қасында болса еді дейді ("Good Morning Baltimore" (Reprise)). Har De Har Hut (Уилбурдың әзіл дүкені) -де Уилбур мен Эдна барлығын шығаруға кеткен ақшаның салдарынан мүсірленеді. Эдна Трейсидің арманына көңіл бөледі – ол "өз өлшемдегі көйлектердің тігілу үлгілерін" жасау армандаған. Эдна мен Уилбур өткендерін еске алады және олар ешқашан бір-бірінен айырыла алмайтындарын айтады ("(You're) Timeless to Me"). Түнде Линк түрмеге жасырын кіріп, Трейсиді жалғыз бөлмеде табады. Линк пен Трейси кездескен кезде, Пэннидің анасы Пруди Пэнниді "онымен ақылдаспастан түрмеге барғаны үшін" жазалайды және оны жатын бөлмесіне байлап қояды, ал оны құтқаруға Сивид келеді. Екі жұп та өздерінің махаббатын жариялайды ("Without Love"). Түрмеден қашқаннан кейін, жұптар Motormouth Maybelle's Record Shop-та пана табады. Трейси олардың барлық еңбегінен кейін "Корни Коллинз шоуының" әлі де бөлінгендігін әділетсіз деп санайды. Олар шоуды біріктіру жоспарын жасайды, ал Motormouth теңдік үшін ұзақ күресін еске алады ("I Know Where I've Been"). Miss Teenage Hairspray сайысының күні Корни Коллинз шоуды әнмен бастайды ("(It's) Hairspray"). Амбер көрермендерден көбірек дауыс алу үшін өз талантын көрсетеді ("Cooties"). Нәтижелер жарияланғанға дейін Трейси Амберді таң қалдырады, ол астында петикотсыз қызғылт түсті көйлек киіп сахнаға шығады, оған Линк, Пэнни, Сивид, Эдна, Уилбур, Кішкентай Инес, Корни және Мотормут қосылады. Трейси сайыстың жеңімпазы деп жарияланды. Амбер мен Велма нәтижелерге наразылық білдіріп, бәрі дұрыс емес деп мәлімдейді. Кішкентай Инес Амбер тажын беруден бас тартқанда күшпен алуға тырысады, бірақ Трейси оны тоқтатады, өйткені оның жүрегі басқа нәрсеге – Линк пен оның болашағына толы. Содан кейін ол Корни Коллинз шоуының "қазір және мәңгілікке" нәсілдік біріктірілгенін жариялайды, бұл үлкен шапалаққа ие болады. Барлығы жарияланғаннан кейін, Спритцер сахнаға жүгіріп, теледидардағы жұртшылықтың реакциясына қуанып, губернатор Трейсиді кешіріп, оған колледжге толық стипендия бергенін хабарлайды және Линкке жазба келісімшартын, ал Велмаға Ultra Glow – әйелдерге арналған сұлулық өнімдерінің вице-президенті лауазымын ұсынады, бұл оны қынжырлатады. Пруди станцияға келіп, Пэннидің Сивидпен қаншалықты бақытты екенін көріп, қызын кім екенін қабылдайды. Бұл сәтте компания Амбер мен Велманы тойға шақырады. Станция қуанышпен тойлап жатқанда, Трейси мен Линк өздерінің махаббатын сүйіспеншілікпен ("You Can't Stop the Beat") бекітеді.
Музыкалық режімдер мен қосымша әндер
Hairspray Бродвейге дейінгі Сиэтлдегі кезеңінде бірнеше рет қайта қаралып, осы процесте бірнеше музыкалық нөмірлер алынып тасталды немесе жаңаларымен ауыстырылды. Сиэтлде "The Nicest Kids in Town" кейін "Blood on the Pavement" атты жол қауіпсіздігі туралы жарнамалық ролик көрсетілді, ол "You Can't Stop the Beat" әнінен кейін каст-альбомға енгізілді. Шоудың алғашқы нұсқаларында Трейсидің кастингі мен шығарылуы кезінде "Velma's Cha Cha" және "The Status Quo" (Сиэтл) ("Rage" атты қысқа қайырмасымен) болды, бірақ команда оның орнына "(The Legend of) Miss Baltimore Crabs" әнін таңдады. Трейси Кеңестен бас тартқаннан кейін, Хар Де Хар Хатта Уилбур Трейсиді көтеріңкі көңілде етуге тырысып, "It Doesn't Get Better than This" әнін орындады. Кейін осыған ұқсас "Positivity" әнімен ауыстырылған бұл көрініс, Сиэтлдегі сынақтар барысында эмоционалдық тұрғыдан артық деп танылып, алынып тасталды. Трейси шоуға қабылданғаннан кейін, "The New Girl in Town" әні орындалды, оны бастапқыда Councilettes, ал кейін қарашаң қыздар шырқады. Сиэтлдегі сынақтар кезінде алынып тасталғанымен, ол 2007 жылғы фильмге енгізілді және шоудың инструменталдық партитурасында пайда болды. "The Mother Daughter Cha Cha Cha" әні де алынып тасталған, ол бастапқыда "Big, Blonde, and Beautiful" әнінен кейін орындалды. Кейін авторлар наразылық митингісі мен Аналар күнін бір сахнаға біріктіріп, әнді алып тастады. "Step on Up" әні "I Know Where I've Been" әнінің пайдасына қысқартылды. Шоудың бастапқы сюжеті "Мисс Hairspray" емес, 1988 жылғы фильмдегідей "Мисс Автошоу" байқауын қамтыды. Бұл байқау үшін, кейін сахнадағы машиналардың құнына байланысты қайта қаралып, Корни "(It's) Hairspray" орнына "Take a Spin" әнін орындады. Амбердің "Cooties" әнінен кейін, Трейсидің финалға дейінгі "It Ain't Over 'Til the Fat Lady Sings" әні болды, ол шоудан кейін алынып тасталды, бірақ 2007 жылғы фильмнің арнайы басылымының саундтрегіне енгізілді.
Құралдар мен хор
Hairspray оркестрін құру үшін 15 музыкант қажет: екі клавиатура, біріншісін дирижер ойнайды, электр гитара, екі гитара, барабан, перкуссия, екі труба, тромбон, екі үрмелі аспап шебері, екі скрипка және виолончель. Гитаристтер акустикалық және электр гитарада ойнайды, біріншісі жетекші, екіншісі ырғақты орындайды, ал труба флюгельгорнда да ойнайды; алғашқы қойылымда сынақтар кезінде пикколо трубасы да қолданылған. Бірінші үрмелі аспап шебері тенор және альт саксофондармен, сондай-ақ флейтада ойнайды. Екінші үрмелі аспап шебері тенор, альт, сопрано және баритон саксофондармен, сондай-ақ флейтада ойнайды, ал қосымша хорға үш еркек және үш әйел қажет. Алғашқы Бродвей қойылымында, музыканттардың ең төменгі санын сақтау үшін кейбір актерлер музыкалық аспаптарда ойнағандай етіп көрсетті. Гастрольдік қойылымдар көбінесе шығындарды үнемдеу үшін кішірек оркестрлерді пайдаланады – мысалы, 2017/18 жылғы Ұлыбритания гастролі 12 музыканттан тұратын оркестрді қолданды: екі клавиатура (біріншісін дирижер ойнайды), екі гитара, электр бас, барабан, перкуссия, екі үрмелі аспап шебері (екіншісі альт, тенор, сопрано және баритон саксофондармен, сондай-ақ флейтада ойнайды), тромбон және екі труба, сондай-ақ 12 адамдық қосымша хор: алты еркек және алты әйел.
Тақырыптар
"Hairspray" мюзиклі нәсілдік дискриминация мен сөз бостандығын зерттейді. Ол жеке тұлғаның ерекшелігін және революциялық өзгеріс үшін барлығының бірлесіп жұмыс істеуінің маңыздылығын көрсетеді. Мюзикл адамды күштендіреді, себебі ол 1960-шы жылдардағы Америкада кең таралған нәсілдік мәселелерге тоқталғанмен, олармен байланысты көзқарастарға және дискриминацияны өзгертуге бізде бар күшке көбірек назар аударады. Мюзикл жеке тұлғаны, қабылдауды және еркіндікті ынталандырады. Ол кез келген әлеуметтік орта мен уақытқа қатысты, өйткені ол майлы болуға ұялту, нәсілшілдік және дискриминация сияқты жалғасып келе жатқан мәселелерді көрсетеді. Сондай-ақ, әйелдік мәселелерін де зерттейді. Айта кетерлігі, Эдна Тернблад ер адам кейіпінде орындалады. Гей кейіпкерлері жоқ мюзиклге ер адам кейіпінде ойнау мүмкіндігін беру арқылы, оның ерекшелігі артады. Эдна – оқиғаның бір бөлігі болып табылатын, нәсілдік белгілері жоқ кейіпкер. Мюзикл сонымен қатар әйелдікке қатысты қоғамдық нормаларға қарсы шығады. Эднаның дене бітімі шоудың дива рөлдерін ерекшелендіреді. 1960-шы жылдардағы Азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде афроамерикандықтарға қарсы нәсілдік дискриминацияға баса назар аударылады. Азаматтық құқықтар қозғалысы афроамерикандықтарға дауыс беру құқығын берді, оларға үн беру мүмкіндігін сыйлады және барлығына еркіндік әкелді. Шоу осы кезеңде афроамерикандықтарға таңылған қиындықтар мен шектеулерді мойындайды және көрермендерге Азаматтық құқықтар қозғалысының жетістіктерін еске салады. Оның мәні бүгінгі қоғамдағы басқа да дискриминация түрлерін жоюға күш беру үшін де қолданылуы мүмкін. Variety журналында Чарльз Ишервуд былай деп жазды: "Бұл тәтті, керемет, иісті конфессиялық өнім жақын арада сатып алушылардың жетіспеуіне ұшырамайды. Алдын ала жарнаманың аэрозольді тұманымен келген ол өзінің уәдесін толық орындайды". Бен Брантли былай деп жазды: "Егер ол әлеуметтік уағыздауда сәл қысымшылық танытса не болады? Марк Шайман мен Скотт Виттманның тапқыр, әуенді әндерімен және Джек О'Брайеннің әдепсіздікке жол бермейтін, қарапайым режиссерлік шешімдерімен "Hairspray" шоу тіс шіруіне себеп болмай, мүмкіндігінше тәтті. Ол ескірген көрінбестен, классикалық музыкалық комедияның ләззатын қайта жаңғырта алады. Шайман кезеңдік поп пен R&B-ның жұқпалы ырғақтарын алып, Бродвейдің қажеттілігіне сай, үлкен, серпілісті дыбысқа аударады. Аранжировкалар Motown, Элвис, Лесли Гордың балладалары және "Higher and Higher" сияқты стандарттарға құрмет көрсетсе де, партитураның тартымдылығы ностальгиялық емес. Бұл өзінің ерекше, симметриялы әлемін құратын музыка". New York Daily News газеті былай деп жазды: "Трейси рөлінде Марисса Джарет Винокурдың салмағы, даусы және сахнадағы тартымдылығы бар. Оның биі сюжетте айтылғандай ерекше болмауы мүмкін, бірақ ол сіздің жүрегіңізді жеңіп алады. Осы рөлмен Фирштейн өзін Бродвей диваларының қатарына қояды".
Кассалар мен бизнес
Hairspray 12 миллион долларлық алдын ала сатумен ашылды; 2003 жылғы «Тони» сыйлықтарынан кейін дүйсенбі күні әдеттегі табыстан бес есе көп табыс табуы күтілді. 10,5 миллион долларлық инвестиция 2003 жылдың мамыр айына дейін қайтарылды (Бродвейде ашылғаннан кейін шамамен тоғыз ай өткен соң). 2002–2003 жылдары орташа толтырылуы 99% болды, ал 2007 жылы 86% құрады.
Бейімделулер
2007 жылдың шілдесінде фильм жарық көрді. Фильмді Адам Шенкман режиссерлік етіп, хореографиясын да қойды. Басты рөлдерде Джон Траволта (Эдна), Кристофер Уолкен (Уилбур), Королева Латифа (Мейбелл), Мишель Пфайффер (Велма), Джеймс Марсден (Корни) және Никки Блонски (Трейси) ойнады. Хью Джекман мен Джоуи МакИнтайр да Корни рөліне үміткер болған. Кенни Леон мен Алекс Рудзинскидің режиссерлігімен NBC-дің "Hairspray Live!" 2016 жылдың желтоқсанында көрсетілді, көбінесе оң пікірлерге ие болды.