Кіріспе

Кодидің көріністері – Джек Керуактың тәжірибелік романы. Ол 1951–1952 жылдары жазылған, бірақ толыққанды жарияланғаны 1972 жылға дейін күтілді, сол кезде ол жасырын түрде танымал болды. Алғашқы басылымынан бері Кодидің көріністері, Бит ақыны Аллен Гинзбергтің "Ұлы есте сақтаушының көріністері" деген кіріспесімен жарық көрді.

Шығу тегі

Кодидің көріністері Керуактың 1951–52 жылдары «Жолда» атты туындысының түпнұсқа қолжазбасына енгізген тәжірибелік, спонтанды прозалық қосымшаларынан туындаған. Романның бір бөлігі – «Жолда» сипатталған оқиғалардың жылдам қайта баяндалуы, ол да Керуак пен Нил Кассади туралы еді. 1959 жылы Керуак «Стив Аллен Шоу» бағдарламасында болғанда, ол жарияланбаған «Кодидің көріністері» кітабының кіріспесін құпия түрде оқыды, бірақ ол қолындағы «Жолда» кітабын оқып отыр деп есептелді. Романнан үзінділер 1959 жылы New Directions баспасында 120 беттік, 750 данадан тұратын шектеулі басылым ретінде жарық көрді, сол кезде бүкіл роман «жариялауға болмайтын» деп саналды.

Кітап құрылымы

Кітаптың бірінші бөлімі негізінен қысқа саналық эсселер жинағы, Керуак оларды "эскиздер" деп атады. Көбісі Дулуоздың (Керуактың) Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Нью-Йорк қаласының ортасын ғана сипаттайды – түскі асхананың текстурасы мен иісінен бастап Сент-Патрик соборына дейін, тіпті қоғамдық дәретханада жеке басын қанағаттандыру туралы шешім сияқты ұсақ-түйек оқиғалардың бәрі Керуактың ішкі ой-толғаныстарымен өріліп келеді. Осы сипаттамалар барысында Дулуоз Сан-Францискодағы Кодиді көруге бару туралы шешімге келді. Екінші бөлім негізінен Керуак пен Касседидің (кейде "Эвелин" – Касседидің соңғы әйелі, Кэролин және басқа да достары) арасындағы бес түнге созылған, ішіп, марихуана шегіп отырып жазған әңгімелердің жазбасынан тұрады. Одан кейін Керуактың таспаның спонтандылығы мен сөйлеу үлгісін қайта жазуға тырысқан жазу тәжірибесі – "Таспаның еліктеуі" атты қысқа бөлім келеді. Кітаптың қалған бөлігінде Керуактың Касседимен бірге жасаған саяхаттары мен олардың бұзылып бара жатқан қарым-қатынасына тигізген әсері туралы айтылады.

Таңба кілті

Керуак өзінің ойдан шығарылған кейіпкерлерін достары мен отбасынан негізге алған. Шынайы өмірдегі тұлғалардың кейіпкер есімдері: Джек Керуак – Джек Дулуоз, Джастин В. Бриерли – Джастин Г. Маннерли, Уильям С. Берроуз – Булл Хаббард, Билл Каннастра – Финистра, Люсьен Карр – Джулиен Лав, Каролин Кассади – Эвелин Нил Кассади, Коди Померей – Хол Чейс, Вал Хейс – Дюк Чунгас, Дюк Грингас, Генри Кру – Дени Блю, Билл Гарвер – Харпер, Аллен Гинзберг – Ирвин Гарден, Диана Хансен – Диана Луанна Хендерсон, Жоанна Доусон, Ал Хинкл – Слим Бакл, Хелен Хинкл – Хелен Бакл, Джим Холмс – Том Уотсон, Джон Клелон Холмс – Том Уилсон, Герберт Хунк – Хак Джеффрис, Дэвид Шерман – Дэвид Камерер, Дэйв Строим, Джерри Ньюман – Дэнни Ричман, Эди Паркер – Элли Аллан Темко, Аллен Минко, Билл Томсон, Эрл Джонсон, Эд Ухл, Эд Вехле, Джоан Волмер – Джун.

Тақырыптар мен әдеби стиль

Роман көбінесе оның Нил Кассадиге, "Коди Померей" деп аталған, қабылдауына және оған қатысымен байланысты. Керуактың сөзінше, кітап Кассади тұлғасының және жалпы Америкамен арақатынасының тік, метафизикалық зерттеуін көрсетеді. 1950 жылы осы стильді эксперименттермен жалғастыра отырып, ол "жараң жүрегімен өсетін" "жабайы форманы" табуға тырысты. Таспаға жазылған жазбалар мәтінге тікелей сөйлеуді енгізеді. Бұл стиль жаңа журналистиканың он бес жылға бұрынғы нұсқасы деп сипатталған. Кітапта Керуактың Аллен Гинзбергтің сөзімен "жазу туралы жазатын" бірнеше мета-бөлімдері бар, тіпті бір жерде француз тілінде де. Дональд Аллен кітаптың "жеке құпия ой-пікірлердің ағынынан кедергісіз шығуын" көрсету үшін әдейі аяқталмағандай көрінеді дейді.